Koşullu Mali Yükümlülükler ve Hazine Destekli Kredi Garanti Fonu

Öz

Kredi Garanti Fonu, özellikle KOBİ'lerin finansman ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla kredi erişimini kolaylaştıran bir mekanizma olarak faaliyet göstermektedir. KOBİ’ler bankalardan kredi almak istediklerinde genellikle teminat talebiyle karşılaşmaktadır. Ancak, teminat konusunda yetersiz kalan veya sıkıntı yaşayan KOBİ’lerin krediye ulaşma imkânları sınırlı kalmaktadır. Teminat sorununu aşmak için kurulan Kredi Garanti Fonu KOBİ’lere kefil olmakta ve KOBİ’lerin banka kredilerine erişimini kolaylaştırmaktadır. Türkiye’de Kredi Garanti Fonu 1991 yılında kurulmuş olup KOBİ’lerin teminat sorununu aşmak için kefil olmaktadır. KOBİ’lerin banka kredilerine erişim imkanını daha fazla arttırmak için 2009 yılında Kredi Garanti Fonu’na Hazine desteği verilmeye başlanmıştır. Hazine destekli kredi garanti fonu uygulaması 2009’dan günümüze kadar devam etmektedir. Hazine destekli kredi garanti fonu uygulaması, Kredi Garanti Fonu’nun kendi özkaynaklarıyla sağlamış olduğu destekten daha fazla miktarda KOBİ’lere kefalet teminatı sunarak KOBİ’lerin finansman sorununun çözülmesinde katkı sağlamıştır. Ancak banka kredilerine erişim imkânı artan KOBİ’lerin sayısının artmasına karşılık kredi borcunu ödemekte güçlük çeken KOBİ sayısı da artmıştır. Bu durum Hazine’nin koşullu yükümlülüklerini artırmış ve kamu maliyesi sorununa neden olmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Koşullu mali yükümlülük
• KOBİ
• Hazine destekli kredi garanti fonu

Contingent Fiscal Liabilities and the Treasury-Supported Credit Guarantee Fund

Öz

The Credit Guarantee Fund (KGF) operates as a mechanism to facilitate access to credit, especially to meet the financing needs of SMEs. When SMEs seek loans from banks, they are often faced with collateral requirements. However, SMEs with insufficient or problematic collateral have limited access to credit. To overcome this collateral issue, the Credit Guarantee Fund acts as a guarantor and facilitates SMEs' access to bank loans. Established in 1991 in Türkiye, the Credit Guarantee Fund provides guarantees to help SMEs overcome their collateral issues. In 2009, the government began providing Treasury support to the Credit Guarantee Fund to further increase SMEs' access to credit. The Treasury-supported Credit Guarantee Fund program has continued since 2009, offering more guarantees than the Fund’s own equity, thus contributing to solving SMEs' financing problems. However, while the number of SMEs gaining access to loans has increased, so has the number of SMEs struggling to repay their debts. This has led to an increase in the Treasury’s contingent liabilities and caused fiscal challenges.

Anahtar Kelimeler

• Contingent Fiscal Liabilities
• SMEs
• Treasury-supported credit guarantee fund

Kaynakça

1. Akçiğt, U., Seven, Ü., Yarba, İ., Yılmaz, F. (2021). Firm-level ımpact of credit guarantees: evidence from Turkish Credit Guarantee Fund, TCMB Working Paper, NO:21/10, 5.
2. Akdeniz, M.B. (2015). KOBİ’lerin ekonomik ve sosyal yapı içindeki yerleri, destekleyici kurumsal çevreleri ve Avrupa Birliği'ne uyum sürecinde yeniden yapılandırılmaları, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13,9 https://dergipark.org.tr/tr/pub/dpusbe/issue/4755/65316
3. Aktürk, A. ve Şenol, H. (2009). KOBİ’ler açısından Basel II Uzlaşısının kredi piyasasına etkileri ve alternatif finansman yöntemleri, Süleyman Demirel Üniversitesi Visionary Journal, 1(1), 111
4. Altun, Z. H. (2014). KOBİ’lerin bölgesel kalkınma üzerindeki etkileri, Doğu Karadeniz Kalkınma Ajansı, 31, https://www.doka.org.tr/dosyalar/page_492/attachment/kobilerin-bolgesel-kalkinma-uzerindeki-etkileri-sektor-raporu-2014.pdf,33-37
5. Aras, G. ve Müslümov, A. (2002). Küreselleşme sürecinde Türkiye ekonomisinde KOBİ'lerin yeri: finansman, ekonomik sorunları ve çözüm önerileri, 21. Yüzyılda KOBİ’ler: Sorunlar, Fırsatlar ve Çözüm Önerileri Sempozyumu 3- 4 Ocak 2002. Gazimagusa: Doğu Akdeniz Üniversitesi.
6. Ay, H. M. ve Talaşlı, E. (2007). Türkiye’de KOBİ’lerin ihracattaki yeri ve karşılaştıkları sorunlar, Selçuk Üniversitesi Karaman İ.İ.B.F.Dergisi Yerel Ekonomiler, Özel Sayısı, 179.
7. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu
8. Bayülken, Y. ve Kütükoğlu, C. (2012), Küçük ve Orta Ölçekli Sanayi İşletmeleri (Kobi’ler), TMMOB, Ankara:33

9. Bezircioğlu, E. ve Saatçioğlu, C. (2022). Türkiye’de Kredi Garanti Fonu A.Ş.’nin incelenmesi, Sakarya İktisat Dergisi, 11(4), .455-456
10. Berger, A. N. ve Udell, G. E. (1994). Lines of credit and relationship lending ın small firm finance, Working Paper, No. 113, Levy Economics Institute of Bard College, Annandale-on-Hudson, 1. chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.econstor.eu/bitstream/10419/186796/1/wp113.pdf.
11. Berger, A. N. ve Udell, G. E. (1995). Relationship lending and lines of credit in small firm finance, The Journal of Business, 68(3), 351-352.
12. Borsa İstanbul
13. Cebotari, A. (2008). Contingent liabilities: ıssues and practice, IMF Working Paper, 3.3-13.
14. Çatal, F. (2007). Bölgesel kalkınmada Küçük ve Orta Boy İşletmelerin (Kobi) rolü, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2, 342-343.
15. Değirmenci, G. (2011). Türkiye ve dünya’daki kredi garanti sistemleri, Türkiye’deki Kredi Garanti Fonu A.Ş.’nin kefalet hacminin ve işlerliğinin arttırılabilmesi için yapılabilecekler, Başkent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, Ankara. 9-87.
16. Devlet Planlama Teşkilatı. (2007). KOBİ stratejisi ve eylem planı (2007–2009), Ankara:22
17. DPT. (2007). KOBİ Stratejisi ve Eylem Planı (2007-2009),22
18. Chromeextension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2022/08/KOBI_Stratejisi_ve_Eylem_Plani_2007-2009_.pdf
19. Erol, M. (2010). Ekonomik kriz ve Kobi’ler, Girişimcilik ve Kalkınma Dergisi, 5(1), 175-177.
20. Gök, R. ve Uçar, M. (2013). Diyarbakır’da faaliyet gösteren KOBİ’lerin finansman sorunu çözümünde Kredi Garanti Fonu, Uludağ Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, XXXII(2), 118-119.
21. Gamper, C., Alton, L., Signer, B, Petrie, M, (2017). Managing disaster risk related contingent liabilities in public finance frameworks, OECD Working Papers on Public Governance, No 27, 15, OECD Publishing, Paris.
22. Gök, R. (2012). Küçük ve Orta Ölçekli İşletmelerin (KOBİ’lerin) finansman sorunlarının çözümünde Kredi Garanti Fonu uygulaması: Diyarbakır ili örneği, Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, Diyarbakır, 35.
23. Green, A (2003). Credit guarantee schemes for small enterprises, an effective ınstrument to promote private-sector-led growth, the United Nations Industrial Development organization (UNIDO), Vienna, 2003, 12-13.
24. Güneş, R. Ve Uğur, A. (2007). KOBİ’lerin ihracat finansmanında eximbank kredileri: Malatya ilince bir araştırma, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, 12(2), 24-25.
25. Hazine ve Maliye Bakanlığı,
26. chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://ms.hmb.gov.tr/uploads/2022/08/KREDI-GARANTI-KURUMLARINA-SAGLANAN-HAZINE-DESTEGINE-ILISKIN-KARAR.pdf
27. İnan, A. (2006). Kamu borç yönetiminde koşullu yükümlülüklerin rolü, Sayıştay Dergisi, 62, 108-109.
28. Katı M. ve Erdoğan, B. (2021). KOBİ’lerin finansal sorunları ve çözüm önerileri, Turizm Ekonomi ve İşletme Araştırmaları Dergisi, 3(2), 187-188.
29. Kamu Aydınlatma Platformu
30. Kredi Garanti Fonu
31. Kredi Garanti Fonu (2023). Faaliyet Raporu, 1-79
32. KOSGEB, (2022), Türk kobi sektörünün değerlendirmesi veri bazlı yöntem tavsiyesi, 13-16, file:///C:/Users/user/Downloads/Turkiye&%2339%3Bde+KOBI+Sektoru%20(1).pdf
33. Khudaverdiyev, V. (2008). Küreselleşmenin Kobi’ler üzerindeki etkilerine yönelik bir inceleme: Çin malları örneği, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, İzmir,69.
34. Korkmaz, S. (2003), Küçük ve Orta Ölçekli İşletmelerin (KOBİ) pazarlama ve finansman sorunlarının çözümünde risk sermayesinin kullanılabilirliği üzerine bir araştırma, Gazi Üniversitesi Ticaret ve Turizm Eğitim Fakültesi Dergisi, 2, 11. https://search.trdizin.gov.tr/tr/yayin/detay/3001/kucuk-ve-orta-olcekli-isletmelerin-kobi-pazarlama-ve-finansman-sorunlarinin-cozumunde-risk-sermayesinin-kullanilabilirligi-uzerine-bir-arastirma
35. Kutlu, H. A. ve Demirci, N. S. (2007). KOBİ’lerin finansal sorunları ve çözüm önerileri, 4. KOBİ’ler ve Verimlilik Kongresi, İstanbul Kültür Üniversitesi, 7-8 Aralık 2007, 192.
36. Müslümov, A. (2002). 21. yüzyılda Türkiye’de KOBİ’ler: sorunlar, fırsatlar ve çözüm önerileri, İstanbul: Literatür, 28.
37. Öndeş, T. (2001). Kredi Garanti Fonu, işleyişi ve Erzurum'daki kimi KOBİ’lerle bu konunun bir değerlendirmesi, Atatürk Üniversitesi İktisadi ve idari Bilimler Dergisi, 5(1-2), 179-180.
38. Özdemir, S., Ersöz, H. Y. ve Sarıoğlu, H. İ. (2011). Küçük girişimciliğin artan önemi ve KOBİ’lerin Türkiye ekonomisindeki yeri, Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi, (53),178
39. Parlakkaya, R. (2009). KOBİ’ler için uluslararası finansal raporlama standartları ve kapsamlı uluslar arası muhasebe ve finansal raporlama standartlarından farklılıkları, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 12(1-2), 344
40. Polackova,H. (1999). Contingent government liabilities a hidden fiscal risk, Finance & Development, 36, 48
41. Polackova, H. (1989). Government contıngent lıabılıtıes: a hıdden rısk to fıscal stabılıty, Poicy Research Workıng Paper, 2-9,
42. chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://documents1.worldbank.org/curated/en/976681468761673252/pdf/Contingent-government-liabilities-a-hidden-risk-for-fiscal-stability.pdf
43. Şahin B. D. ve Özüdoğru, H. (2019). KOBİ’lerde üretim ve pazarlama sorunları: Ostim örneği, Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 54(1), 323.
44. Şen, S. ve M. Tokatlıoğlu (2020). Kamu maliyesinde bir risk unsuru olarak koşullu yükümlülükler: Türkiye Örneği, Sosyoekonomi, 28(44), 215-218
45. Taş, H. Y. ve Demirdöğmez, M. (2021). KOBİ’lerin istihdama ve sosyal içermeye etkileri, Eyüp Sabri Kala (Ed.). Disiplinler arası Sosyal Politika Çalışmaları 3 içinde, 15-17. Bursa: Ekin Yayınevi
46. The Currency, 2024, https://www.empower.com/the-currency/money/financial-liability
47. Turan, N. (2014). Mali şeffaflık ve kamu mali istatistikleri açısından koşullu yükümlülüklere bakış, Sayıştay Dergisi, 6-25
48. Türkel, U. (2020). Ekonomik büyümenin sürdürülebilirliği açısından banka kredileri ve risk transfer yöntemleri, Turkuaz Uluslararası Sosyo-Ekonomik Stratejik Araştırmalar Dergisi, 2(1), 2-3.
49. Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği, (2018). Sermaye piyasasının geliştirilmesine yönelik öneriler ve eylemler, 64, chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://tspb.org.tr/wp-content/uploads/2023/08/Sermaye_Piyasasinin_Gelistirilmesine_Yonelik_Oneriler_ve_Eylemler_Eylul_21092018_opt.pdf.
50. Türkiye Bankalar Birliği
51. Türkiye İstatistik Kurumu
52. Uçar, R. (2015). KOBİ kredilerinde teminat sorunu ve alternatif model önerisi, İstanbul Ticaret Üniversitesi Finans Enstitüsü Uluslararası Bankacılık ve Finans Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, İstanbul, 15-16
53. Yalçın, İ. (2006). Türkiye’de Küçük ve Orta Boy İşletmelerin sorunları çerçevesinde finansman sorunu ve çözümüne katkı olarak Kredi Garanti Fonları, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 97-125
54. Yazıcı, M. (2010). Kobi finansmanına alternatif destek: Hazine Garantili Kredi Garanti Fonu Kefaleti, Maliye Finans Yazıları, 88, 84.
55. Yılmaz, T. ve Alpkan, L. (2004). Türkiye’deki KOBİ’lerin üretim yönetimi alanındaki sorunları, çözüm önerileri ve sağlanan destekler, Uludağ Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 23(1), 117-122.