Farklı Kültürlerde Okul Öncesi Eğitimin Öğretmen Bakış Açısıyla İncelenmesi: Almanya, İtalya ve Türkiye Örneği

Öz

Bu çalışma, farklı eğitim geleneklerini temsil eden üç farklı kültürde (Almanya, İtalya ve Türkiye) okul öncesi eğitim sistemlerinin öğretmen perspektifiyle karşılaştırmalı olarak incelenmesini amaçlamaktadır. Araştırma, nitel araştırma desenlerinden çoklu durum çalışması yaklaşımıyla yürütülmüştür. Veri doygunluğu ilkesi temelinde belirlenen 9 Alman, 6 İtalyan ve 13 Türk okul öncesi öğretmeni ile derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiş; elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırma bulguları, öğretmenlerin eğitim amaçlarını; okula hazırlık, gelişimsel destek ve dil becerilerinin estetik kullanımı gibi evrensel temalar çerçevesinde anlamlandırdıklarını göstermektedir. Öte yandan, eğitim hedeflerine ulaşmada aile tutumu, yönetimsel destek ve materyal erişimi kritik faktörler olarak öne çıkmaktadır. Öğretmenlerin büyük çoğunluğu mevcut sistemleri esneklik, açıklık ve çocuk merkezlilik özellikleri nedeniyle kullanışlı bulurken; yardımcı personelin niteliksel yetersizliği ve kapsayıcı eğitim pratiklerindeki eksiklikler ortak sorun alanları olarak saptanmıştır. Ayrıca, okul dışı öğrenme ortamlarının kullanımı ve portfolyo temelli değerlendirme süreçlerinin kültürel bağlamlara göre farklılaştığı belirlenmiştir. Çalışma, üç farklı kültürel yapıyı öğretmen deneyimleri üzerinden sentezlemesi ve okul öncesi eğitimin pratik işleyişindeki yerel dinamikleri ortaya koyması bakımından özgün bir değer taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Farklı kültürler
• okul öncesi eğitim
• karşılaştırmalı eğitim.

Examining Preschool Education in Different Cultures From a Teacher’s Perspective: The Case of Germany, Italy, and Türkiye

Öz

This study aims to comparatively examine preschool education systems in three different cultures (Germany, Italy, and Turkey) representing diverse educational traditions, from the perspective of teachers. The research was conducted using a multiple case study approach, a qualitative research design. In-depth interviews were conducted with 9 German, 6 Italian, and 13 Turkish preschool teachers, selected based on the principle of data saturation; the obtained data were analyzed using content analysis. The findings indicate that teachers interpret educational goals within the framework of universal themes such as school readiness, developmental support, and the aesthetic use of language skills. Conversely, family attitudes, administrative support, and access to materials emerge as critical factors in achieving educational goals. While the vast majority of teachers find the existing systems functional due to their flexibility, openness, and child-centeredness, the qualitative inadequacy of support staff and deficiencies in inclusive education practices are identified as common problem areas. Furthermore, the use of out-of-school learning environments and portfolio-based assessment processes vary according to cultural contexts. The study holds original value by synthesizing three different cultural structures through teacher experiences and revealing the local dynamics in the practical functioning of preschool education.

Anahtar Kelimeler

• Different cultures
• preschool education
• comparative education.

Kaynakça

1. Akyüz, Y. (2012). Türk eğitim tarihi (ss.2). Pegem Yayıncılık.
2. Atlı, S. (2013). Türkiye’de ve Avrupa birliği ülkelerinde uygulanan okul öncesi eğitim programları. Eğitimde Politika Analizi, 2(2), 56-76. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/794095
3. Aydın, A. (2016). Eğitim pskikolojisi-gelişim, öğrenme, öğretim (ss. 50-51). Pegem Yayıncılık.
4. Avan, Y. ve Şahin, S. (2020). Akran koçluğu ve portfolyo kullanımı: etkili öğretim denetiminde iki yöntem. OPUS International Journal of Society Researches, 16(28), 1028-1053. https://doi.org/10.26466/opus.676497
5. Baltacı, A. (2018). Nitel araştırmalarda örnekleme yöntemleri ve örnek hacmi sorunsalı üzerine kavramsal bir inceleme. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1), 231-274. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/497090
6. Başaran, S. T. ve Ulubey, Ö. (2018). 2013 Okul öncesi eğitim programının değerlendirilmesi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 51(2), 1-38. https://doi.org/10.30964/auebfd.417643
7. Baysu, G., & Agirdag, O. (2019). Turkey: Silencing Ethnic Inequalities Under a Carpet of Nationalism Shifting Between Secular and Religious Poles. In: Stevens, P.A.J., Dworkin, A.G. (eds) The palgrave handbook of race and ethnic ınequalities in education. Palgrave Macmillan, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-319-94724-2_25
8. Berk, L. (2020). Bebekler ve çocuklar doğum öncesinden orta çocukluğa (N. I. Erdoğan Çev. Ed.) Nobel Yayıncılık.

9. Bildungsberichterstattung, A. (2018). Bildung in Deutschland 2018: ein indikatorengestützter Bericht mit einer Analyse zu Wirkungen und Erträgen von Bildung. Retrieved from: https://www.ssoar.info/ssoar/handle/document/66580
10. Bray, M., Adamson, B., & Mason, M. (Eds.). (2014). Comparative education research: Approaches and methods (Vol. 19). Springer.
11. Bulduklu, Y. (2019). Eleştirel çalışmalarda nitel araştırma yöntemi olarak gömülü teori. Kritik İletişim Çalışmaları Dergisi, 1(1), 1-14. https://izlik.org/JA72PG99AA
12. Büyüköztürk, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2020). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri (s. 159). Pegem Yayıncılık.
13. Can, E. ve Kılıç, Ş. (2019). Okul öncesi eğitim: temel sorunlar ve çözüm önerileri. Milli Eğitim Dergisi, 48(1), 483-519. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/929132
14. Cochran, M. (2011). International perspectives on early childhood education. Educational Policy, 25(1), 65-91. https://doi.org/10.1177/0895904810387789
15. Colberg-Schrader, H., & Oberhuemer, P. (1993). Early childhood education and care in Germany. Educational provision for our youngest children: European perspectives, 56-77. Retrieved from: https://citeseerx.ist.psu.edu/document?repid=rep1&type=pdf&doi=932c7c5b573ddb528b6ca31dc29ff75f3e66e528#page=67
16. Creswell, J. W. (2021). Nitel araştırma yöntemleri beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve nitel araştırma deseni (M. Bütün ve S. B. Demir, Çev.) Siyasal Yayıncılık. (Orijinal eserin basım tarihi 2013).
17. Çakmak, Ö. Ç. (2010). Okul öncesi eğitim kurumlarında aile katılımı. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(1), 1-18. https://doi.org/10.11616/AbantSbe.256
18. Çakır, T. (2021). Pre-school education audit in the world and turkey. International Journal of Curriculum and Instruction, 13(1), 226-250. Retrieved from: https://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ1285716.pdf
19. Demirören, M., Aytuğ Koşan, A. M. ve Paloğlu, Ö. (2009). Bir öğrenme ve değerlendirme yöntemi olarak “Portfolyo”. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mecmuası, 62(1), 19-24. https://doi.org/10.1501/Tipfak_0000000707
20. Edwards, C., Gandini, L., & Forman, G. (2011). The hundred languages of children: The Reggio Emilia experience in transformation. Bloomsbury Publishing USA.
21. Fernández Santín, M., & Feliu Torruella, M. (2017). Reggio Emilia: An essential tool to develop critical thinking in early childhood. Journal of New Approaches in Educational Research, 6(1), 50-56. https://doi.org/10.7821/naer.2017.1.207
22. Gogolin, I., McMonagle, S., & Salem, T. (2019). Germany: Systemic, Sociocultural and Linguistic Perspectives on Educational Inequality. In: Stevens, P.A.J., Dworkin, A.G. (eds) The palgrave handbook of race and ethnic inequalities in education. Palgrave Macmillan, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-319-94724-2_14
23. Gök, G. ve Erbaş, D. (2011). Okulöncesi eğitimi öğretmenlerinin kaynaştırma eğitimine ilişkin görüşleri ve önerileri. International Journal of Early Childhood Special Education, 3(1), 66-87. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/91493
24. Guest, G., Bunce, A., & Johnson, L. (2006). How many interviews are enough? An experiment with data saturation and variability. Field methods, 18(1), 59-82.
25. Hübschmann, Z. (2015). Migrant integration programs: The case of Germany. Retreived from: https://repository.graduateinstitute.ch/record/292694?_ga=2.242162370.1910052751.1557439467-2134885966.1557439467&v=pdf
26. İnce, S. ve Akcanca, N. (2021). Okul öncesi eğitimde okul dışı öğrenme ortamlarına yönelik ebeveyn görüşleri. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (58), 172-197. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1600645
27. İslamoğlu, Ö. (2018). Interaction between educational approach and space: The case of Montessori. Eurasia Journal of Mathematics Science and Technology Education, 14(1), 265-274. https://doi.org/10.12973/ejmste/79799
28. Kale, M., Sığırtmaç, A. D., Nur, İ. ve Abbak, B. S. (2016). Okul öncesi öğretmenlerinin kaynaştırma eğitimi uygulamalarına ilişkin görüşlerinin incelenmesi. Uluslararası Erken Çocukluk Eğitimi Çalışmaları Dergisi, 1(2), 35-45. http://ijeces.hku.edu.tr/tr/download/article-file/366923
29. Kan, Ü. D. (2007). Okul öncesi eğitimde değerlendirme aracı olarak portfolyo. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 27(1), 169-178. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/77172
30. Kandır, A., & Yazıcı, E. (2016). Preschool education in Turkey. Current Advances in Education, 15. Retrieved from: https://www.researchgate.net/profile/Iwona-Jazdzewska/publication/310952448_Current_Advances_in_Education/links/583b57a208ae3d9172412cd6/Current-Advances-in-Education.pdf#page=24
31. Kaya, Ş. Ş., & Özyürek, A. Bahçede Uygulanan Okul Öncesi Eğitimin Çocukların Problem Davranışlarına ve Sosyal Becerilerine Etkisi. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(1), 128-142.
32. Kayhan, N., & Akmese, P. P. (2012). Examining the preschool educational institutions in European Union Countries and in Turkey. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 46, 1517-1521. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2012.05.332
33. Knauf, H. (2015a). Styles of documentation in German early childhood education. Early Years, 35(3), 232–248. https://doi.org/10.1080/09575146.2015.1011066
34. Knauf, H. (2015b). Documentation as a tool for participation in German early childhood education and care. European Early Childhood Education Research Journal, 25(1), 19–35. https://doi.org/10.1080/1350293X.2015.1102403
35. Kocayörük, E. ve Çelik, B. (2018). Öğrenme. N. Aral ve T. Duman (Eds.) Eğitim Psikolojisi (s. 270) içinde. Pegem yayıncılık.
36. Koçyiğit, S. (2007). Farklı ülkelerde okul öncesi eğitim kurumlarının gelişimi. [Yüksek lisans tezi, Erzurum Atatürk Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
37. Mazlum, M. M. (2017). Türkiye ve İtalya eğitim sistemlerinin karşılaştırılması. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(1), 1141-1177. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/344607
38. Merriam, S. B. (2018). Nitel araştırm: Desen ve uygulama için bir rehber. (S. Turan Çev.). Ankara: Nobel Yayın.
39. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (2023). Nitel veri analizi. (S. Akbaba Altun ve A. Ersoy, Çev. Ed) Ankara: Pegem.
40. Milli Eğitim Bakanlığı (2013). Okul öncesi eğitim programı (36-72 aylık çocuklar için). Ankara: MEB yayınları. https://tegm.meb.gov.tr/dosya/okuloncesi/ooproram.pdf
41. Milli Eğitim Bakanlığı (2023). Milli eğitim istatistikleri, örgün eğitim: 2022/2023. Ankara: MEB. https://sgb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2023_09/29151106_meb_istatistikleri_orgun_egitim_2022_2023.pdf
42. Oktay, A. (1990). Türkiye'de okul öncesi eğitim. Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 2, 151-160. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1688
43. Özkan, Ö. Y. (2019). Eğitimde Araştırma Yöntemleri. (S. Turan, Ed.) Ankara Nobel Yayın.
44. Özmantar, K. Z. (2019). Eğitim çalışmalarında sık kullanılan araştırma türleri. S. Turan (Ed.) Eğitimde Araştırma Yöntemleri (s. 62) içinde. Nobel yayın.
45. Patton, M. Q. (2014). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri. (M. Bütün ve S. B. Demir Çev.) Pegem Yayıncılık. (Orijinal eserin basım tarihi 1990).
46. Pusci, L. (1993). Preprimary education in İtaly. T. David (Eds.) Educational provision for our youngest children: european perspectives (pp 78-92) in. Paul Chapman Publishing. Retrieved from: https://books.google.com.tr/books?hl=tr&lr=&id=K9HcyzWn12wC&oi=fnd&pg=PA78&dq=Preprimary+education+in+%C4%B0taly.+&ots=vyPvUv-Nx0&sig=vHqgrFwBHmbTojE1JZXTsadLxtI&redir_esc=y#v=onepage&q=Preprimary%20education%20in%20%C4%B0taly.&f=false
47. Rakap, S. (2017). Okul öncesi dönemde kaynaştırma eğitimi uygulamalarının desteklenmesinde doğal öğretim yaklaşımları. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 18(03), 471-492. https://doi.org/10.21565/ozelegitimdergisi.319665
48. Saraç, H. (2017). Türkiye’de okul dışı öğrenme ortamlarına ilişkin yapılan araştırmalar: İçerik analizi çalışması. Eğitim Kuram ve Uygulama Araştırmaları Dergisi, 3(2), 60-81. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/339611
49. Sahlberg, P. (2021). Finnish lessons 3.0: What can the world learn from educational change in Finland?. Teachers College Press. Retreived from: https://books.google.com.tr/books?hl=tr&lr=&id=7A4VEAAAQBAJ&oi=fnd&pg=PP1&dq=Finnish+lessons+3.0:+What+can+the+world+learn+from+educational+change+in+Finland%3F.+&ots=Ko2dx8sHCT&sig=XIIOwTCe00oXZzsQyFoNF0tJw20&redir_esc=y#v=onepage&q=Finnish%20lessons%203.0%3A%20What%20can%20the%20world%20learn%20from%20educational%20change%20in%20Finland%3F.&f=false
50. Senemoğlu, N. (1994). Okulöncesi eğitim programı hangi yeterlikleri kazandırmalıdır?. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 10(10). https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/88199
51. Stuck, A., Kammermeyer, G., & Roux, S. (2016). The reliability and structure of the Classroom Assessment Scoring System in German pre-schools. European Early Childhood Education Research Journal, 24(6), 873-894. https://doi.org/10.1080/1350293X.2016.1239324
52. Şeker, P. T. ve Savaş, Ö. (2023). Okul Dışı Öğrenme Ortamlarına İlişkin Öğretmen Görüşlerinin İncelenmesi. Anadolu University Journal of Education Faculty, 7(1), 64-83. https://doi.org/10.34056/aujef.1118257
53. Şen, A. İ. (2021). Okul Dışı Öğrenme Nedir? A. İ. Şen (Ed.) Okul dışı öğrenme ortamları (2. Baskı) (s.6-7) içinde. Pegem yayıncılık.
54. Türnüklü, A. (2000). Eğitimbilim araştırmalarında etkin olarak kullanılabilecek nitel bir araştırma tekniği: Görüşme. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 24(24), 543-559. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/108517
55. UNESCO. (2023). Early childhood care and education. https://www.unesco.org/en/early-childhood-education
56. Vanderlinde, R., & Van Braak, J. (2010). The gap between educational research and practice: Views of teachers, school leaders, intermediaries and researchers. British educational research journal, 36(2), 299-316.
57. Vural, D. E. ve Kocabaş, A. (2016). Okul öncesi eğitim ve aile katılımı. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi 15 (59), 1174-1185. https://doi.org/10.17755/esosder.263223
58. Vodopivec, L. (2012). The Reggio Emilia concept or different perspective on preschool education in kindergartens. Euromentor journal, 3(2), 1. https://www.proquest.com/docview/1115585008?fromopenview=true&pq-origsite=gscholar&sourcetype=Scholarly%20Journals
59. Yağar, F. ve Dökme, S. (2018). Niteliksel araştirmalarin planlanmasi: Araştirma sorulari, örneklem seçimi, geçerlik ve güvenirlik. Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi, 3(3), 1-9.