İnceleme Makalesi

Destek, Bağlılık ve Çalışma Koşulları: İş ve Meslek Danışmanlarının Deneyimlerinden Nitel Kanıtlar

Sayı: 40 15 Ekim 2025
PDF İndir
TR EN

Destek, Bağlılık ve Çalışma Koşulları: İş ve Meslek Danışmanlarının Deneyimlerinden Nitel Kanıtlar

Öz

Mesleki bağlılık ve algılanan örgütsel destek, çalışanların motivasyonu ve hizmet kalitesi açısından kritik kavramlar olmasına rağmen, Türkiye’de iş ve meslek danışmanları (İMD) bağlamında bu iki kavramın nasıl şekillendiği ve hangi kurumsal, psikososyal ve bölgesel koşullardan etkilendiği yeterince açıklığa kavuşmamıştır. Bu çalışmanın araştırma problemi, İMD’lerin mesleki bağlılıklarının ve örgütsel destek algılarının hangi faktörler tarafından belirlendiği ve bu deneyimlerin mesleki kimliklerini nasıl etkilediğidir. Çalışma, 2025 yılında Erzurum’da İŞKUR bünyesinde görev yapan 16 katılımcı (11 İMD, 4 memur, 1 yönetici) ile gerçekleştirilen 90 dakikalık tek oturumluk bir odak grup görüşmesine dayanmaktadır. Katılımcılar, amaçlı örnekleme yöntemiyle seçilmiş; çeşitlilik (yaş, cinsiyet, deneyim yılı) gözetilmiştir. Görüşmeler ses kaydı alınarak yürütülmüş, sözel ifadeler araştırmacı tarafından yazıya dökülmüş ve alan notları ile desteklenmiştir. Veriler, Braun ve Clarke’ın (2006) tematik analiz yöntemiyle çözümlenmiş; kodlama süreci yinelenerek güvenilirlik %85’in üzerinde sağlanmıştır. Bulgular, katılımcı teyidi ile desteklenmiş ve COREQ raporlama standartlarına uygun biçimde sunulmuştur. Analiz sonucunda beş ana tema belirlenmiştir: (1) Mesleki kimliğin anlam dünyası ve duygusal yük, (2) örgütsel yapı ve destek algısı, (3) rol belirsizliği ve görev muğlaklığı, (4) çalışma koşulları ve psikososyal iklim, (5) bölgesel ve yapısal faktörlerin etkisi. Bulgular, İMD’lerin mesleklerini vicdani sorumluluk ve duygusal emekle özdeşleştirdiklerini, ancak kurumsal tanınırlık eksikliği, rol belirsizliği, performans baskısı, psikolojik destek yetersizliği ve yerel işgücü piyasası koşullarının bağlılığı zayıflattığını göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Allen, D. G., Shore, L. M., ve Griffeth, R. W. (2003). The role of perceived organizational support and supportive human resource practices in the turnover process. Journal of Management, 29(1), 99–118. https://doi.org/10.1177/014920630302900107
  2. Balyer, A. (2015). Organizational Commitment: Teachers’ Perceptions in Turkey Örgütsel Adanmışlık: Türkiyedeki Öğretmenlerin Algıları. Hacettepe Eğitim Dergisi, 30(2), 1-14.
  3. Blau, G. J. (2003). Testing for a four-dimensional structure of occupational commitment. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 76(4), 469–488. https://doi.org/10.1348/096317903322591596
  4. Blau, P. M. (1964). Exchange and power in social life. New York: Wiley.
  5. Braun, V., ve Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
  6. Brotheridge, C. M., & Grandey, A. A. (2002). Emotional labor and burnout: Comparing two perspectives of “people work”. Journal of vocational behavior, 60(1), 17-39.
  7. Brotheridge, C. M., ve Lee, R. T. (2002). Testing a conservation of resources model of the dynamics of emotional labor. Journal of Occupational Health Psychology, 7(1), 57–67. https://doi.org/10.1037/1076-8998.7.1.57
  8. Brunetto, Y., Shacklock, K., Teo, S. T. T., ve Farr-Wharton, R. (2014). The impact of management on the engagement and well-being of high emotional labour employees. The International Journal of Human Resource Management, 25(17), 2345–2363. https://doi.org/10.1080/09585192.2013.877056

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İşgücü, Göç ve Gelişme

Bölüm

İnceleme Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

13 Ekim 2025

Yayımlanma Tarihi

15 Ekim 2025

Gönderilme Tarihi

25 Ağustos 2025

Kabul Tarihi

30 Eylül 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 40

Kaynak Göster

APA
Bozma, K. (2025). Destek, Bağlılık ve Çalışma Koşulları: İş ve Meslek Danışmanlarının Deneyimlerinden Nitel Kanıtlar. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 40, 355-373. https://doi.org/10.54600/igdirsosbilder.1772197
AMA
1.Bozma K. Destek, Bağlılık ve Çalışma Koşulları: İş ve Meslek Danışmanlarının Deneyimlerinden Nitel Kanıtlar. SOSBİLDER. 2025;(40):355-373. doi:10.54600/igdirsosbilder.1772197
Chicago
Bozma, Kübra. 2025. “Destek, Bağlılık ve Çalışma Koşulları: İş ve Meslek Danışmanlarının Deneyimlerinden Nitel Kanıtlar”. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, sy 40: 355-73. https://doi.org/10.54600/igdirsosbilder.1772197.
EndNote
Bozma K (01 Ekim 2025) Destek, Bağlılık ve Çalışma Koşulları: İş ve Meslek Danışmanlarının Deneyimlerinden Nitel Kanıtlar. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 40 355–373.
IEEE
[1]K. Bozma, “Destek, Bağlılık ve Çalışma Koşulları: İş ve Meslek Danışmanlarının Deneyimlerinden Nitel Kanıtlar”, SOSBİLDER, sy 40, ss. 355–373, Eki. 2025, doi: 10.54600/igdirsosbilder.1772197.
ISNAD
Bozma, Kübra. “Destek, Bağlılık ve Çalışma Koşulları: İş ve Meslek Danışmanlarının Deneyimlerinden Nitel Kanıtlar”. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 40 (01 Ekim 2025): 355-373. https://doi.org/10.54600/igdirsosbilder.1772197.
JAMA
1.Bozma K. Destek, Bağlılık ve Çalışma Koşulları: İş ve Meslek Danışmanlarının Deneyimlerinden Nitel Kanıtlar. SOSBİLDER. 2025;:355–373.
MLA
Bozma, Kübra. “Destek, Bağlılık ve Çalışma Koşulları: İş ve Meslek Danışmanlarının Deneyimlerinden Nitel Kanıtlar”. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, sy 40, Ekim 2025, ss. 355-73, doi:10.54600/igdirsosbilder.1772197.
Vancouver
1.Kübra Bozma. Destek, Bağlılık ve Çalışma Koşulları: İş ve Meslek Danışmanlarının Deneyimlerinden Nitel Kanıtlar. SOSBİLDER. 01 Ekim 2025;(40):355-73. doi:10.54600/igdirsosbilder.1772197