Araştırma Makalesi

Kriz Dönemlerinde Yabancı Mülkiyet ve İstihdam Büyümesi: Türkiye İmalat Sanayi Üzerine Ampirik Bulgular

Sayı: 42 19 Mayıs 2026
PDF İndir
TR EN

Kriz Dönemlerinde Yabancı Mülkiyet ve İstihdam Büyümesi: Türkiye İmalat Sanayi Üzerine Ampirik Bulgular

Öz

Bu çalışma, ekonomik kriz dönemlerinde Türkiye'deki imalat firmalarının performansı üzerindeki yabancı mülkiyet etkilerini incelemektedir. İstanbul Sanayi Odası (İSO) tarafından yayımlanan “İlk 500 Sanayi Kuruluşu” verileri kullanılarak, 1995–2017 dönemini kapsayan dengeli bir panel veri seti oluşturulmuştur. Toplamda 66 imalat firmasına ait panel verileri analiz edilmiştir. Performans ölçütü olarak istihdam, yani iş gücü artışı esas alınmıştır. Analizlerde panel veri teknikleri kullanılmıştır. Modelde yabancı mülkiyet durumu, kriz dönemleri, satış geliri, kâr veya zarar durumu, ihracat ve kriz kukla değişkenleri açıklayıcı değişkenler olarak dahil edilmiştir. Sonuçlar, 2001 krizinin istihdam artışı açısından 2008 krizine kıyasla daha olumsuz etkiler yarattığını göstermektedir. 2001 yılında firmaların karşılaştığı finansal kırılganlıklar, istihdam kapasitesini ciddi şekilde kısıtlarken, 2008 yılında firmalar olumsuz şoklara karşı daha dayanıklı bir pozisyonda olmuştur. Küresel kriz döneminde yabancı mülkiyete sahip firmalar, dış finansman olanakları ve ihracat bağlantılarından faydalanmıştır. Yerli firmalar ise, yerel kriz sırasında daha yüksek uyum esnekliği sayesinde daha iyi bir performans sergilemiştir. Sonuçlar, yabancı mülkiyetin etkilerinin kriz türüne göre değişiklik gösterdiğini ortaya koymaktadır. Ayrıca, Türk imalat firmalarının zamanla ekonomik şoklara karşı daha dirençli hale geldiği de ortaya çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aghion, P. ve Howitt, P. (1998). Endogenous growth theory. MIT Press.
  2. Alvarez, R. ve Görg, H. (2007). Multinationals as stabilizers? Economic crisis and plant employment growth. Working Papers, Central Bank of Chile, No. 440.
  3. Baltagi, B. H. (2005). Econometric analysis of panel data (3. Baskı). John Wiley & Sons.
  4. Barbosa, N. ve Louri, H. (2005). Corporate performance: Does ownership matter? A comparison of foreign- and domestic-owned firms in Greece and Portugal. Review of Industrial Organization, 27(1), 73-102.
  5. Blalock, G., Gertler, P. J. ve Levine, D. I. (2005). Investment following a financial crisis: Does foreign ownership matter? SCCIE Working Paper, University of California.
  6. Caves, R. E. (1971). International corporations: The industrial economics of foreign investment. Economica, 38(149), 1-27.
  7. Clark, T. S. ve Linzer, D. A. (2012). Should I use fixed or random effects? Working Paper. https://datajobs.com/data-science-repo/Fixed-Effects-Models-[Clark-and-Linzer].pdf
  8. Desai, M., Foley, C. F. ve Forbes, K. J. (2004). Financial constraints and growth: Multinational and local firm responses to currency crises. NBER Working Paper, No. 10545.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Makro İktisat (Diğer), Uluslararası İktisatta Bölgesel Gelişme ve Küreselleşme, Uygulamalı Ekonomi (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

19 Mayıs 2026

Gönderilme Tarihi

20 Ekim 2025

Kabul Tarihi

24 Mart 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 42

Kaynak Göster

APA
Özkan, Ö. (2026). Kriz Dönemlerinde Yabancı Mülkiyet ve İstihdam Büyümesi: Türkiye İmalat Sanayi Üzerine Ampirik Bulgular. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 42, 150-164. https://doi.org/10.54600/igdirsosbilder.1807241
AMA
1.Özkan Ö. Kriz Dönemlerinde Yabancı Mülkiyet ve İstihdam Büyümesi: Türkiye İmalat Sanayi Üzerine Ampirik Bulgular. SOSBİLDER. 2026;(42):150-164. doi:10.54600/igdirsosbilder.1807241
Chicago
Özkan, Özcan. 2026. “Kriz Dönemlerinde Yabancı Mülkiyet ve İstihdam Büyümesi: Türkiye İmalat Sanayi Üzerine Ampirik Bulgular”. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, sy 42: 150-64. https://doi.org/10.54600/igdirsosbilder.1807241.
EndNote
Özkan Ö (01 Mayıs 2026) Kriz Dönemlerinde Yabancı Mülkiyet ve İstihdam Büyümesi: Türkiye İmalat Sanayi Üzerine Ampirik Bulgular. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 42 150–164.
IEEE
[1]Ö. Özkan, “Kriz Dönemlerinde Yabancı Mülkiyet ve İstihdam Büyümesi: Türkiye İmalat Sanayi Üzerine Ampirik Bulgular”, SOSBİLDER, sy 42, ss. 150–164, May. 2026, doi: 10.54600/igdirsosbilder.1807241.
ISNAD
Özkan, Özcan. “Kriz Dönemlerinde Yabancı Mülkiyet ve İstihdam Büyümesi: Türkiye İmalat Sanayi Üzerine Ampirik Bulgular”. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 42 (01 Mayıs 2026): 150-164. https://doi.org/10.54600/igdirsosbilder.1807241.
JAMA
1.Özkan Ö. Kriz Dönemlerinde Yabancı Mülkiyet ve İstihdam Büyümesi: Türkiye İmalat Sanayi Üzerine Ampirik Bulgular. SOSBİLDER. 2026;:150–164.
MLA
Özkan, Özcan. “Kriz Dönemlerinde Yabancı Mülkiyet ve İstihdam Büyümesi: Türkiye İmalat Sanayi Üzerine Ampirik Bulgular”. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, sy 42, Mayıs 2026, ss. 150-64, doi:10.54600/igdirsosbilder.1807241.
Vancouver
1.Özcan Özkan. Kriz Dönemlerinde Yabancı Mülkiyet ve İstihdam Büyümesi: Türkiye İmalat Sanayi Üzerine Ampirik Bulgular. SOSBİLDER. 01 Mayıs 2026;(42):150-64. doi:10.54600/igdirsosbilder.1807241