İşe Alım Süreçlerinde Yapay Zeka Kullanımının Avantajları ve Dezavantajları

Öz

Dijital ortamların hızlı gelişimi, insan kaynakları yönetimi başta olmak üzere pek çok sektörü kökten dönüştürmekte ve teknolojik inovasyonların adaptasyonu işletmeler için kritik bir önem arz etmektedir. Yapay zekanın tüm sektörlerde hissedilen yankıları, işletmelerin insan kaynakları yönetiminin işe alım stratejilerine de yansımaktadır. Geleneksel işe alım metotlarından yapay zeka destekli uygulamalara geçiş ile birlikte işletmelerin yenilikçi araçları bünyelerine dahil etmeleri, kıyasıya rekabetin hüküm sürdüğü ortamda belirgin bir avantaj elde etmelerini ve rakiplerinin önüne geçmelerini mümkün kılmaktadır. Bu durum sadece teknolojik bir dönüşümü değil, aynı zamanda bir iletişim devrimi olan dijital dönüşüm, işveren markasının sosyal medya ve yeni medya platformlarındaki görünürlüğünüde önemli ölçüde etkilemektedir. Bu çalışma, güncel uygulamalar ve örnekler aracılığıyla yapay zekanın (YZ) insan kaynaklarındaki (İK) dönüşümü ve işe alım süreçlerindeki rolünü kapsamlı bir biçimde değerlendirecek ve bu değerlendirme sonucunda, işletmelerin YZ teknolojilerini benimseme süreçlerine yönelik potansiyel faydalar ve beraberinde getirebileceği zorluklar neticesinde bütünsel bir perspektif sunulması hedeflemektedir.

Anahtar Kelimeler

• İnsan Kaynakları Yönetimi
• İşe Alım
• Personel Seçme Ve Yerleştirme
• İletişim
• Yapay Zeka
• Chatbots.

Advantages and Disadvantages of Using Artificial Intelligence in Recruitment Processes

Öz

The rapid development of digital environments is fundamentally transforming many sectors, particularly human resources management, and the adaptation of technological innovations is of critical importance for businesses. The impact of artificial intelligence across all sectors is also reflected in businesses' human resources management recruitment strategies. The transition from traditional recruitment methods to AI-supported applications enables businesses to incorporate innovative tools, giving them a distinct advantage in a fiercely competitive environment and allowing them to stay ahead of their competitors. This situation is not only a technological transformation but also a communication revolution. Digital transformation significantly affects the visibility of the employer brand on social media and new media platforms. This study will comprehensively evaluate the transformation of artificial intelligence (AI) in human resources (HR) and its role in recruitment processes through current applications and examples. As a result of this evaluation, it aims to provide a holistic perspective on the potential benefits and challenges that may arise from the adoption of AI technologies by businesses.

Anahtar Kelimeler

• Human Resources Management
• Communication
• Recruitment
• Personnel Selection And Placement
• Artificial Intelligence
• Chatbots.

Kaynakça

1. Acikgoz, Y. (2019). “Employee Recruitment And Job Search: Towards A Multi-Level İntegration”. Human Resource Management Review, 29: 1-Vd13. Https://Doi.Org/10.1016/ J.Hrmr.2018.02.009
2. Ali Ve Siddiqui (2024) İnsan Kaynakları Yönetiminde Yapay Zekanın (Aı) Uygulanması: Aı'nın Mevcut Durumu Ve Geleneksel İşe Alma Sürecine Etkisi
3. Allal-Chérif, O., Aránega, A. Y., & Sánchez, R. C. (2021). Intelligent Recruitment: How To İdentify, Select, And Retain Talents From Around The World Using Artificial İntelligence. Technological Forecasting And Social Change, 169, 120822
4. Argon T., Eren A., (2004), “İnsan Kaynakları Yönetimi”, Ankara, Nobel Yayın Dağıtım, S.17.
5. Bal, M., Bal, Y., & Bozkurt, S. (2019) İnsan Kaynakları Yönetiminde Etkin Bir İşe Alım Süreci İçin Yapay Zekâ Yöntemlerinin Kullanımı.
6. Barutçugil İsmet (2004) Stratejik İnsan Kaynakları Yönetimi, Kariyer Yayınları, Birinci Baskı, İstanbul.
7. Başalan, B. (2021). İşe Alım Sürecinde İşgören Temininin Dijital Dönüşümü Üzerine Bir Uygulama. (Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi). Marmara Üniversitesi/ Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
8. Bayır, Ş., & Harmancı, Y. (2021). İnsan Kaynakları Yönetimi Uygulamalarının Çalışan Performansına Etkisi: Kayseri’de Bulunan Özel Hastanelerde Bir Araştırma. Erciyes Akademi, 35(4), 1689-1720.

9. Becker, B. E., & Huselid, M. A. (2006). Strategic Human Resources Management: Where Do We Go From Here? Journal Of Management, 32(6), 898-925.
10. Benli, A. Şahin, L. (2004). İnsan Kaynakları Yönetiminde İşgören Bulma ve Seçme: Çınar Hotel Uygulaması. Bilgi Dergisi, Sayı: 8, 113-134.
11. Bhbosale, S., Pujari, V. Ve Multani, Z. (2020). Yapay Zekanın Avantajları ve Dezavantajları. Aayushi Uluslararası Disiplinlerarası Araştırma Dergisi , 77 , 227-230.
12. Boden, M. A. (2018). Artificial İntelligence: A Very Short İntroduction. Oxford University Press. Isbn 978–0–19–960291–9.
13. Brueller, N. N. Vd. (2016). Linking Merger And Acquisition.
14. Buck B., Morrow J., (2018), “Aı, Performance Management And Engagement: Keeping Your Best Their Best”, Strategic Hr Review, 17(5), 261–262.
15. Canan Tiftik (2021). “İnsan Kaynakları Yönetiminde Yapay Zekâ Teknolojileri ve Uygulamaları” Ibad Sosyal Bilimler Dergisi Ibad, 2021; (9): 374-390 Doı: 10.21733/İbad.833256.
16. Chowdhury M (2023) The Impact Of Artificial Intelligence (Aı) On Hrm: Advancements, Challenges And Ethical Considerations Internatıonal Journal Of Hrm Cases And Research Volume: 1 Issue: 1 Pp: 61-77
17. Dr.M.Parveen, Dr.G.Suganya, Bayan L. Noorul Ayisha, Bayan R. Pooja Batt. (2025). Modern İşe Alım ve Seçim Süreçlerinde Yapay Zeka'nın Rolü. Cuestiones De Fisioterapia , 54 (2), 630-648. Https://Cuestionesdefisioterapia.Com/İndex.Php/Es/Article/View/779
18. Emir, N. M., & Çetin, C. (2020) İnsan Kaynakları Yönetiminde İşe Alım1. İktisadi ve İdari Bilim Etkileri.” Yüksek Lisans Tezi, Adnan Menderes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Aydın.
19. Garg, V., Srivastav, S., & Gupta, A. (2018). Application Of Artificial İntelligence For Sustaining Green Human Resource Management. 2018 International Conference On Automation And Computational Engineering (Icace), (Pp. 113-116). Piscataway, Nj: Ieee.
20. Gupta, A., Mishra, M. (2022). Ethical Concerns While Using Artificial Intelligence İn Recruitment Of Employees. Business Ethics And Leadership, 6(2), 6-11. Doı: 10.21272/Bel.6(2).6-11.2022.
21. Gümüş, B. (2015). İş Analizinin İnsan Kaynakları Yönetimi Açısından Önemi ve Diğer İnsan Kaynakları Fonksiyonları İle Olan İlişkisi. Anadolu Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Eskişehir.
22. Gür, Y. E., Ayden, C., Ve Yücel, A. (2019). “Yapay Zeka Alanındaki Gelişmelerin İnsan Kaynakları Yönetimine Etkisi.” Fırat Üniversitesi, Uluslararası İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 3(2), 137-158.
23. Hill-Yardin E. L., Hutchinson M. R., Laycock R., Spencer S. J., (2023), “A Chat (Gpt) About The Future Of Scientific Publishing”, Brain Behavior And Immunity, 110(2), 152– 154.
24. Hmoud Bilal ve Laszlo Varallyai, (2019). Will Artifıcial Intelligence Take Over Human Resources Recruitment and Selection?, Network Intelligence Studies 7(13), 21-30.
25. Hoy, M. B. (2018). Alexa, Siri, Cortana, And More: An Introduction To Voice Assistants. Medical Reference Services Quarterly, 37(1), 81-88.
26. J. Fraıj1, V. László (2021). “A Literature Review: Artificial Intelligence Impact On The Recruitment Process” International Journal Of Engineering And Management Sciences (Ijems) 6(1). Doı: 10.21791/Ijems.2021.1.10.
27. Jankietzmann, L. W. (2020). Deepfakes: Trick Or Treat? Business Horizons, 63(2), 135-146.
28. Karataş, S. (2021). Yapay Zeka ve Açık İnovasyon Etkileşiminin İşletmeler Üzerine Etkileri. Yüksek Lisans Tezi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adnan Menderes Üniversitesi, Aydın.
29. Kaynak, T. Vd (2000). İnsan Kaynakları Yönetimi. İ.Ü.İ.F.İ.İ.E. Araştırma ve Yardım Vakfı Yayın No:7, İstanbul: Dönence Basın Evi.
30. Köchling, A., Wehner, M. C., & Warkocz, J. (2022). Can I Show My Skills? Affective Responses To Artificial İntelligence İn The Recruitment Process. Review Of Managerial Science, 1-30.
31. Küçükkaya, G. (2006). İnsan Kaynakları Yönetiminde Personel Seçimi ve Bir Uygulamamlerde Akademik Çalışmalar, 255-289.
32. Lili Qiua And Lei Zhao (2019). “Opportunities And Challenges Of Artificial Intelligence To Human Resource Management” Academic Journal Of Humanities & Social Sciences Issn 2616-5783 Vol. 2, Issue 1: 144-153, Doı: 10.25236/Ajhss.040036
33. Lu, H., Li, Y., Chen, M., Kim, H., & Serikawa, S. (2018). Brain İntelligence: Go Beyond Artificial İntelligence. Mobile Networks And Applications, 23(2), 368-375.
34. Luecke, R. (2008) (Çev. Özer, A.). Performans Yönetimi, Türkiye İş Bankası Yayınları, 1-151.
35. Ma, W. (2023). Exploring The Transformation Effects Of Digitalization On Traditional Human Resources Management. Polish Journal Of Management Studies, 28(2), 182- 202. Https://Doi.Org/10.17512/Pjms.2023.28.2.11
36. Mcdermid, J.A.; Jia, Y.; Porter, Z.; Habli, I. Artificial İntelligence Explainability: The Technical And Ethical Dimensions. Philos. Trans. R. Soc. A 2021, 379, 20200363. [Crossref] [Pubmed]
37. Mijwel, Mm (2015). Yapay Zekanın Tarihi Yapay Zekanın Tarihi. Bilgisayar Bilimleri,(Nisan 2015) , 3-4.
38. Mina Son, Hyeonju Lee, Hyejung Chang (2019). “Artificial Intelligence-Based Business Communication: Application For Recruitment And Selection” Business Communication Research And Practice 2019;2(2):84-92 Https://Doi.Org/10.22682/Bcrp.2019.2.2.84
39. Minh, D., Wang, H. X., Li, Y. F. Ve Nguyen, T. N. (2022). Explainable Artificial İntelligence: A Comprehensive Review. Artificial Intelligence Review, 55(5), 3503-3568.
40. Muscalu, E. (2015). Sources Of Human Resources Recruitment Organization. Land Forces Academy Review, 20(3), 351-359.
41. N. J Ganatra1, J. D Pandya (2023). “The Transformative İmpact Of Artificial İntelligence On Hr Practices And Employee Experience: A Review” Journal Of Management Research And Analysis, 10(2): 106-111.
42. N.Y Aksakal (2022). İnsan Kaynakları Yönetimi Uygulamalarının Proaktif Çalışma Davranışı Üzerindeki Etkisi ve Öğrenen Örgüt Algılarının Aracı Rolü. İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Anabilim Dalı, Doktora Tezi, İstanbul.
43. Nizamoğlu N.Ö. (2018) Personel Seçimi ve İş Bulma Sürecinde Sosyal Medya Kullanımının Rolü. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Tezsiz Yüksek Lisans Projesi Denizli Https://Hdl.Handle.Net/11499/2545
44. O. A. Ch´Erif, A. Y. Ar´Anega, R.C. S´Anchez (2021). “Intelligent Recruitment: How To İdentify, Select, And Retain Talents From Around The World Using Artificial İntelligence” Technological Forecasting & Social Change 169 (2021) 120822. Http://Dx.Doi.Org/10.1016/J.Techfore.2021.120822.
45. Oihab Allal-Chérif, Alba Yela Aránega, Rafael Castaño Sánchez (2021). “Intelligent Recruitment: How To İdentify, Select, And Retain Talents From Around The World Using Artificial İntelligence” Technological Forecasting And Social Change, Volume 169, 120822, Issn 0040-1625, Https://Doi.Org/10.1016/J.Techfore.2021.120822
46. Ore, O. ve Sposato, M. (2022). Opportunities And Risks Of Artificial Intelligence İn Recruitment And Selection, International Journal Of Organizational Analysis, 30 (6), 1771-1782.
47. Özçelik, O. (2013). İnsan Kaynakları Yönetimi, 6. Baskı, Beta Yayınları, İstanbul.
48. Öztürk, A.T. (2010). İnsan Kaynakları Yönetiminde Performansa Dayalı Ücret ve Teşvik Sistemi. Organizasyon Ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 2, 1-10.
49. Palmer, M. &Winners, K. (1993). İnsan Kaynakları. Rota Yayıları.
50. Pirim, A. G. H. (2006). Yapay Zeka. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi, 1(1), 81-93. Https://Doi.Org/10.19168/Jyu.72783
51. R. Meshram (2023) “The Role Of Artıfıcıal Intellıgence (Aı) In Recruıtment And Selectıon Of Employees In The Organısatıon” Savitribai Phule Pune University, Russıan Law Journal Volume Xı Issue 9s. (322-333)
52. R. Nitin (2023) “Role And Challenges Of Chatgpt And Similar Generative Artificial Intelligence İn Human Resource Management” 1-9 Available: Http://Dx.Doi.Org/10.2139/Ssrn.4603230
53. Rana, V. (2019). Role Of Artificial Intelligence İn Bioinformatics. Indian J. Pure Appl. Biosci., Vol. 7, No. 6, Pp. 317–321, Dec. 2019, Doi: 10.18782/2582-2845.791
54. Riccio, T. (2021). Sophia Robot An Emergent Ethnography. Tdr: The Drama Review, 65(3): 42-77.
55. Russel, S.J., Norvig, P., (1995), Artificial Intelligence A Modern Approach, New Jersey: Prentice Hall, Englewood Cliffs.
56. Russell, S. J., Norv{G, P. (2021). Art$F$C$Al $Ntell$Gence: A Modern Approach (4th Ed.), Pearson.
57. Shahzad, U. (2022). A Comparative Analysis Of Artificial Neural Network And Support Vector Machine For Online Transient Stability Prediction Considering Uncertainties. Australian Journal Of Electrical And Electronics Engineering, 19(2), 101-116.
58. Siham Berhil , Habib Benlahmar , Nasser Labani (2020). “A Review Paper On Artificial İntelligence At The Service Of Human Resources Management” Indonesian Journal Of Electrical Engineering And Computer Science Vol. 18, No. 1, April 2020, Pp. 32~40 Issn: 2502-4752, Doı: 10.11591/İjeecs.V18.İ1.Pp32-40.
59. Şaşmaz, C., Ve Kahya, V. (2023). Ücret Yönetiminde Yapay Zekâ. İnsan Kaynakları Yönetiminde Yapay Zekâ. 1. Basım. Nobel Bilimsel. Ankara.
60. Şimşek, M. Şerif., Yönetim ve Organizasyon. Konya : Damla Yayınevi, 1998.
61. Taymaz, H. (1992). Hizmet İçi Eğitim,2. Baskı, Pegem Yayınları, Ankara.
62. Telman , Nursei ve İlknur Ö. Türetgen (2004), Eleman Seçimi, 1. Baskı, Epilson Yayıncılık, İstanbul.
63. Tripathi, Ayushi, Study On Impact Of Aı For Recruitment And Selection Of Skilled Professionals İn The Organization (May 4, 2024). Available At Ssrn: Https://Ssrn.Com/Abstract=4817290 Or Http://Dx.Doi.Org/10.2139/Ssrn.4817290
64. Turing, A. M. (1950). Computing Machinery And İntelligence. Mind A Quarterly Review Of Psychology And Philosophy, 9(236), 433-460.
65. Tüfenk, Mb (2023). Dış Ticaretin Dijital Dönüşümü: Yapay Zeka Teknolojisi. Uluslararası Ticaret ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 7(1), 13-18. Https://Doi.Org/10.30711/Utead.1265960
66. Vardarlier, P., Zafer, C. (2020). Use Of Artificial Intelligence As Business Strategy İn Recruitment Process And Social Perspective. In: Hacioglu, U. (Eds) Digital Business Strategies İn Blockchain Ecosystems. Contributions To Management Science. Springer, Cham. Https://Doi.Org/10.1007/978-3-030-29739-8_17.
67. Wayne F.Cascio (1995) Managing Human Resources Management. Mc. Grew Hill, Usa.
68. Wright, P. M., Gardner, T. M., Moynihan, L. M. and Allen, M. R. (2005). The relationship between HR practices and firm performance: Examining causal order. Personnel Psychology, 58(2), 409-446.
69. X. Li (2018). “New Thinking Of Human Resource Management İn The Age Of Artificial Intelligence” 2nd International Conference On Systems, Computing, And Applications 133-136. Doı: 10.25236/Systca.18.029
70. Yeloğlu, Ö., Uğur, A., (2004). Modern Programlama Platformlarında Yapay Sinir Ağı Yazılımlarının Geliştirilmesi, Developing Neural Network Applications on Modern Programming Platforms, Bilgitek 2004, Pamukkale Üniversitesi, Denizli. Turkey.
71. Yücel, Ç. P.; Bal, Y. Elektroni̇K İŞe Alim Süreci̇Nde Sosyal Paylaşim Si̇Teleri̇Ni̇N Kullanimi ve Bi̇R Uygulama. Journal Of International Social Research, [S. L.], V. 11, N. 55, P. 897–917, 2018. Doı 10.17719/Jisr.20185537263.
72. Yüksel Z. K. (2023) “ İnsan Kaynakları Yönetiminde Yapay Zeka ve Türkiye Uygulaması” Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Nişantaşı Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstanbul.