Araştırma Makalesi

Tüketicilerin Sosyal Medya Reklamlarına Yönelik Tutumlarının Online Satın Alma Davranışı Üzerindeki Etkisinde Dijital Okuryazarlığın Rolü.

Sayı: 41 25 Ocak 2026
PDF İndir
TR EN

Tüketicilerin Sosyal Medya Reklamlarına Yönelik Tutumlarının Online Satın Alma Davranışı Üzerindeki Etkisinde Dijital Okuryazarlığın Rolü.

Öz

Günümüzde, bireyin ve toplumun iletişiminin ve etkileşiminin sosyal medya ağları üzerinden belirlendiği sosyal medya gerçekliği yaşanmaktadır. Kişinin kendisine ve toplumlara ilişkin bilgiler bu tür ağlar aracılığıyla oluşturulmakta, düzenlenmekte ve dağıtılmaktadır. Bilgiyi arama ve sağlama süreci, bilginin anlamının ve amacının iletişimi tanımladığı ağlarda gerçekleşmektedir. Bu bağlamda çalışmanın temel amacı, günümüz dünyasında ve yaşam pratiklerinin her aşamasında önemli bir yer kaplayan sosyal medya araçları aracılığıyla yapılan reklamların bireylerin online satın alma davranışına etkisinde dijital okuryazarlığın aracı rolünü araştırmaktır. Çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden anket yöntemi uygulanmıştır. Anket çalışması sonucunda elde edilen veriler, SPPS 20 ve Yapısal Eşitlik Modellemesi AMOS 21 istatistik analiz programı kullanılarak değerlendirilmiştir. Çalışma toplamda dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, sosyal medya reklamlarına yönelik tutum kavramına ilişkin teorik bilgiler verilerek sosyal medyanın tarihçesi, avantaj ve dezavantajları, dijitalleşen reklama ilişkin bilgiler ile reklamlara yönelik tutuma ilişkin açıklamalar yapılmıştır. İkinci bölümde, dijital okuryazarlık, dijital okuryazarlığın faydaları, zararları, bileşenleri, boyutları ve dijital yerli ve göçmen hakkında açıklamalar yapılmıştır. Üçüncü bölümde, online satın alma davranışı kavramı, online tüketici davranışlarını açıklayan kuramlar, süreci ve online satın almanın avantaj ve dezavantajları hakkında açıklamalara yer verilmiştir. Dördüncü bölümde, verilerin analizleri yapılarak, ulaşılan sonuçları yorumlanmıştır. Araştırma sonucunda sosyal medya reklamlarına yönelik tutumların online satın alma niyeti üzerinde dijital okuryazarlığın rolü olduğunu göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abd Aziz, N., Mohd Yasin, N., and Syed A. Kadir, B. S. L. (2008). Web advertising beliefs and attitude: Internet users’ view. The Business Review, Cambidge, 9(2), 337.
  2. Ahuja, M., Babita, G. and Pushkala, R. (2003). An Empirical Investigation of Online Consumer Purchasing Behavior, Communications of the ACM, 46(12), 145-151.
  3. Alalwan, A. A., Rana, N. P., Algharabat, R., and Tarhini, A. (2016). A Systematic Review of Extant Literature in Social Media in the Marketing Perspective. Conference on eBusiness, e-Services and e-Society, 79–89.
  4. Andı, S. (2021). How and why do consumers access news on social media? N. Newman, R. Fletcher, A. Schulz, S. Andı, C. T. Robertson ve R. K. Nielsen (Ed). Reuters Institute digital news report 2021, 10th edition (s. 51-55). https://reutersinstitute.politics.ox.ac.uk/sites/default/files/2021- 06/Digital_News_Report_2021_FINAL.pdf.
  5. Ariff, M., Yan, N., Zakuan, N., Rahim, K. A. and İsmail, K. (2013). Online Purchasing Behavior of Malaysia’s Young Consumers, Recent Trends in Social and Behavior Sciences, Proceedings of The International Congress on Interdisciplinary Behavior and Social Sciences, 167-173.
  6. Aydın, M. (2021). Does the digital divide matter? Factors andbawdjoint conditions that promote ICT literacy. Telematics and Informatics, 58(November 2020), 101536. https://doi.org/10.1016/j.tele.2020.101536.
  7. Bashar, A., Ahmad, I., and Wasiq, M. (2012). Ef-fectiveness Of Social Media As A MarketingTool: An Empirical Study, International Jour-nal Of Marketing, Financial Services & Man-agement Research, 1(11), 88-99
  8. Bhakuni, P., and Aronkar P. (2012). Effect of So-cial Media Advertising on purchase Intentionsof Students-An Empirical Study conducted inGwalior city. International Journal of AppliedServices Marketing Perspectives, 1 (1), 73-79.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Dijital Reklamcılık

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

25 Ocak 2026

Gönderilme Tarihi

21 Ekim 2025

Kabul Tarihi

19 Ocak 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 41

Kaynak Göster

APA
Öcal, S., & Öcal, D. (2026). Tüketicilerin Sosyal Medya Reklamlarına Yönelik Tutumlarının Online Satın Alma Davranışı Üzerindeki Etkisinde Dijital Okuryazarlığın Rolü. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 41, 354-373. https://doi.org/10.54600/igdirsosbilder.1807936
AMA
1.Öcal S, Öcal D. Tüketicilerin Sosyal Medya Reklamlarına Yönelik Tutumlarının Online Satın Alma Davranışı Üzerindeki Etkisinde Dijital Okuryazarlığın Rolü. SOSBİLDER. 2026;(41):354-373. doi:10.54600/igdirsosbilder.1807936
Chicago
Öcal, Suzan, ve Derya Öcal. 2026. “Tüketicilerin Sosyal Medya Reklamlarına Yönelik Tutumlarının Online Satın Alma Davranışı Üzerindeki Etkisinde Dijital Okuryazarlığın Rolü”. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, sy 41: 354-73. https://doi.org/10.54600/igdirsosbilder.1807936.
EndNote
Öcal S, Öcal D (01 Ocak 2026) Tüketicilerin Sosyal Medya Reklamlarına Yönelik Tutumlarının Online Satın Alma Davranışı Üzerindeki Etkisinde Dijital Okuryazarlığın Rolü. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 41 354–373.
IEEE
[1]S. Öcal ve D. Öcal, “Tüketicilerin Sosyal Medya Reklamlarına Yönelik Tutumlarının Online Satın Alma Davranışı Üzerindeki Etkisinde Dijital Okuryazarlığın Rolü”., SOSBİLDER, sy 41, ss. 354–373, Oca. 2026, doi: 10.54600/igdirsosbilder.1807936.
ISNAD
Öcal, Suzan - Öcal, Derya. “Tüketicilerin Sosyal Medya Reklamlarına Yönelik Tutumlarının Online Satın Alma Davranışı Üzerindeki Etkisinde Dijital Okuryazarlığın Rolü”. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 41 (01 Ocak 2026): 354-373. https://doi.org/10.54600/igdirsosbilder.1807936.
JAMA
1.Öcal S, Öcal D. Tüketicilerin Sosyal Medya Reklamlarına Yönelik Tutumlarının Online Satın Alma Davranışı Üzerindeki Etkisinde Dijital Okuryazarlığın Rolü. SOSBİLDER. 2026;:354–373.
MLA
Öcal, Suzan, ve Derya Öcal. “Tüketicilerin Sosyal Medya Reklamlarına Yönelik Tutumlarının Online Satın Alma Davranışı Üzerindeki Etkisinde Dijital Okuryazarlığın Rolü”. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, sy 41, Ocak 2026, ss. 354-73, doi:10.54600/igdirsosbilder.1807936.
Vancouver
1.Suzan Öcal, Derya Öcal. Tüketicilerin Sosyal Medya Reklamlarına Yönelik Tutumlarının Online Satın Alma Davranışı Üzerindeki Etkisinde Dijital Okuryazarlığın Rolü. SOSBİLDER. 01 Ocak 2026;(41):354-73. doi:10.54600/igdirsosbilder.1807936