TR
EN
Turizm Etkilerinin Diyarbakır Yerel Halkının Turizm Gelişimine Destek Algıları Üzerindeki Etkisi: Yaşam Kalitesinin Aracı Rolü
Öz
Bu çalışma, Diyarbakır yerel halkının turizmin etkilerine yönelik algılarının turizm gelişimine verilen destek üzerindeki etkisini ve bu süreçte yaşam kalitesinin üstlendiği aracı rolü kapsamlı bir şekilde incelemektedir. Araştırmanın temel amacı, turizmin yarattığı sosyo-kültürel ve ekonomik değişimlerin yerel halkın yaşam memnuniyetine nasıl yansıdığını ve bu yansımanın turizmin gelecekteki gelişimine yönelik tutumları nasıl şekillendirdiğini belirlemektir. Nicel araştırma yöntemi benimsenen çalışmada veriler, Diyarbakır’da ikamet eden 389 katılımcıdan anket tekniğiyle toplanmıştır. Elde edilen veriler SPSS ve AMOS yapısal eşitlik modeli kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma bulguları, turizmin sosyo-kültürel ve ekonomik etkilerinin hem turizm gelişimini hem de yerel halkın yaşam kalitesini doğrudan ve pozitif yönde etkilediğini doğrulamaktadır. Ancak çalışmanın en özgün ve kritik sonucu, yaşam kalitesinin bu ilişkide negatif bir aracı rol oynamasıdır. Bu bulgu, turizm gelişiminin ekonomik fırsatlar ve sosyal canlanma yaratmasına rağmen; artan turist yoğunluğu, yükselen yaşam maliyetleri, çevresel baskılar ve altyapıdaki aşırı yüklenme gibi unsurların yerel halkın günlük yaşam konforunu zedeleyebildiğini göstermektedir. Sonuç olarak, Diyarbakır gibi köklü bir kültürel mirasa sahip bir destinasyonda sürdürülebilir turizm başarısı için, planlamaların sadece ekonomik büyüme odaklı değil, yerel halkın yaşam kalitesini koruyan, maliyetleri minimize eden ve kentin sosyal dokusunu gözeten çok katmanlı bir yapıda olması gerektiği vurgulanmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Alagöz, G., Güneş, E., Uslu, A., ve Taş, M. (2023). Turizmin etkilerinin turizmin gelişimine destek üzerindeki etkisi: Yerel halkın yaşam kalitesinin aracı rolü. Business & Management Studies: An International Journal, 11(1), 270-291.
- Ali, M. B., Quaddus, M., Rabbanee, F. K., & Shanka, T. (2022). Community participation and quality of life in nature-based tourism: Exploring the antecedents and moderators. Journal of Hospitality & Tourism Research, 46(3), 630-661.
- Acuner, E., Küçük, K., Keskin, C., & Ergin, E. (2021). Yerel halkın turizme ilişkin tutumlarına yönelik bir araştırma: Huser yaylası örneği. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12(2), 266-283.
- Andereck, K. L., & Vogt, C. A. (2000). The relationship between residents’ attitudes toward tourism and tourism development options. Journal of Travel research, 39(1), 27-36.
- Ap, J. (1992). Residents' perceptions on tourism impacts. Annals of tourism Research, 19(4), 665-690.
- Aref, F. (2011). The effect of tourism on quality of life: a case study of Shiraz, Iran. Life Science Journal, 8(2), 26-30.
- Ataman, D., & Özer, Ö. (2020). Mardin yerel halkının turizm algısının turizmi destekleme niyeti üzerindeki etkisi. Journal of Hospitality and Tourism Issues, 2(2), 203-215.
- Bagozzi, R. P. ve Yi, Y. (1988). On the Evaluation of Structu¬ral Equation Models, Journal of the Academy of Marketing Science, 16: 74-94.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Turizm Sosyolojisi, Strateji, Yönetim ve Örgütsel Davranış (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
19 Mayıs 2026
Gönderilme Tarihi
22 Ekim 2025
Kabul Tarihi
9 Şubat 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Sayı: 42
APA
Ataman, D., & Ateş, C. (2026). Turizm Etkilerinin Diyarbakır Yerel Halkının Turizm Gelişimine Destek Algıları Üzerindeki Etkisi: Yaşam Kalitesinin Aracı Rolü. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 42, 1-17. https://doi.org/10.54600/igdirsosbilder.1808519
AMA
1.Ataman D, Ateş C. Turizm Etkilerinin Diyarbakır Yerel Halkının Turizm Gelişimine Destek Algıları Üzerindeki Etkisi: Yaşam Kalitesinin Aracı Rolü. SOSBİLDER. 2026;(42):1-17. doi:10.54600/igdirsosbilder.1808519
Chicago
Ataman, Doğan, ve Cüneyt Ateş. 2026. “Turizm Etkilerinin Diyarbakır Yerel Halkının Turizm Gelişimine Destek Algıları Üzerindeki Etkisi: Yaşam Kalitesinin Aracı Rolü”. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, sy 42: 1-17. https://doi.org/10.54600/igdirsosbilder.1808519.
EndNote
Ataman D, Ateş C (01 Mayıs 2026) Turizm Etkilerinin Diyarbakır Yerel Halkının Turizm Gelişimine Destek Algıları Üzerindeki Etkisi: Yaşam Kalitesinin Aracı Rolü. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 42 1–17.
IEEE
[1]D. Ataman ve C. Ateş, “Turizm Etkilerinin Diyarbakır Yerel Halkının Turizm Gelişimine Destek Algıları Üzerindeki Etkisi: Yaşam Kalitesinin Aracı Rolü”, SOSBİLDER, sy 42, ss. 1–17, May. 2026, doi: 10.54600/igdirsosbilder.1808519.
ISNAD
Ataman, Doğan - Ateş, Cüneyt. “Turizm Etkilerinin Diyarbakır Yerel Halkının Turizm Gelişimine Destek Algıları Üzerindeki Etkisi: Yaşam Kalitesinin Aracı Rolü”. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 42 (01 Mayıs 2026): 1-17. https://doi.org/10.54600/igdirsosbilder.1808519.
JAMA
1.Ataman D, Ateş C. Turizm Etkilerinin Diyarbakır Yerel Halkının Turizm Gelişimine Destek Algıları Üzerindeki Etkisi: Yaşam Kalitesinin Aracı Rolü. SOSBİLDER. 2026;:1–17.
MLA
Ataman, Doğan, ve Cüneyt Ateş. “Turizm Etkilerinin Diyarbakır Yerel Halkının Turizm Gelişimine Destek Algıları Üzerindeki Etkisi: Yaşam Kalitesinin Aracı Rolü”. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, sy 42, Mayıs 2026, ss. 1-17, doi:10.54600/igdirsosbilder.1808519.
Vancouver
1.Doğan Ataman, Cüneyt Ateş. Turizm Etkilerinin Diyarbakır Yerel Halkının Turizm Gelişimine Destek Algıları Üzerindeki Etkisi: Yaşam Kalitesinin Aracı Rolü. SOSBİLDER. 01 Mayıs 2026;(42):1-17. doi:10.54600/igdirsosbilder.1808519