Bir Ekoturizm Unsuru Olarak Cennet-Cehennem Obrukları: Ziyaretçi Algıları Üzerine Nitel Bir Araştırma

Öz

Bu çalışmanın amacı, Mersin ilinde yer alan ve önemli jeomorfolojik oluşumlar arasında bulunan Cennet–Cehennem Obruklarının sahip oldukları turizm potansiyelini ziyaretçi algıları doğrultusunda değerlendirmektir. Araştırma, doğal alanların sürdürülebilir turizm kapsamında değerlendirilmesine katkı sağlamayı hedeflemektedir. Çalışmada nitel araştırma yaklaşımı benimsenmiş ve veri toplama sürecinde yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. Bu kapsamda farklı yaş, eğitim ve ziyaret motivasyonlarına sahip katılımcılarla gerçekleştirilen görüşmelerden elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Bulgular, Cennet–Cehennem Obruklarının özellikle ekoturizm, doğa turizmi ve kültürel miras turizmi açısından yüksek bir potansiyele sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Ziyaretçiler, alanın doğal güzelliğini, görsel çekiciliğini ve tarihsel önemini güçlü yönler olarak ifade ederken; tanıtım eksikliği, ulaşım olanaklarının sınırlılığı, altyapı yetersizlikleri ve çevresel düzenleme eksikliklerini temel sorunlar arasında belirtmiştir. Araştırma sonuçları doğrultusunda, destinasyonun sürdürülebilir turizm ilkeleri çerçevesinde geliştirilmesi için tanıtım faaliyetlerinin artırılması, yerel halkın sürece aktif katılımının sağlanması, altyapı ve erişilebilirlik olanaklarının iyileştirilmesi ile çevresel koruma politikalarının güçlendirilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Ekoturizm
• Cennet- Cehennem Obrukları
• Sürüdürlebilir Turizm
• Ziyaretçi Algısı

The Heaven-Hell Sinkholes as an Ecotourism Element: A Qualitative Research on Visitor Perceptions

Öz

The aim of this study is to evaluate the tourism potential of the Cennet–Cehennem Sinkholes, which are significant geomorphological formations located in Mersin, Türkiye, based on visitors’ perceptions and experiences. The research seeks to contribute to the sustainable development of natural destinations within the scope of tourism planning. A qualitative research approach was adopted, and data were collected through semi-structured interviews conducted with participants having diverse demographic characteristics and visit motivations. The collected data were analyzed using content analysis to identify key themes and patterns. The findings indicate that the Cennet–Cehennem Sinkholes possess a high potential particularly in terms of ecotourism, nature-based tourism, and cultural heritage tourism. Visitors emphasized the natural beauty, visual attractiveness, and historical significance of the site as major strengths, while insufficient promotion, limited transportation facilities, inadequate infrastructure, and environmental management issues were identified as primary challenges. Based on the results, the study recommends strengthening promotional activities, enhancing local community involvement, improving accessibility and infrastructure, and implementing effective environmental protection measures in order to ensure the sustainable utilization of the destination’s tourism potential.

Anahtar Kelimeler

• Ecotourism
• Heaven-Hell Sinkholes
• Sustainable Tourism
• Visitor Perception

Kaynakça

1. Akdağ, G. (2013). Bir ekoturizm aktivitesi olarak mağara turizmi: Mersin mağaraları envanter çalışması. II. Doğu Akdeniz Turizm Sempozyumu. Çukurova Üniversitesi Karataş Turizm ve Otelcilik Yüksekokulu, Adana, Türkiye.
2. Akmaz, A. (2024). Helal konseptli otel işletmelerini tercih eden müşterilerin şikâyet ve memnuniyetlerinin değerlendirilmesi: Halalbooking.com müşteri yorumları (2019-2023). Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (35), 411-434.
3. Akşit, S. (2007). Doğal ortam duyarlılığı açısından sürdürülebilir turizm. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (23), 441-460.
4. Arpacı, Ö., Zengin, B., & Batman, O. (2012). Karaman'ın mağara turizmi potansiyeli ve turizm açısından kullanılabilirliği. KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 14(23), 59-64.
5. Artuğer, S., Sayın, K., & Kilinç Şahi̇n, S. (2024). The effect of social servicescape on price fairness and customer trust: a study in coffee shops. British Food Journal, 126(7), 2982-2998.
6. Buckley, R. (2012). Sustainable tourism: Research and reality. Annals of Tourism Research, 39(2), 528-546.
7. Burbery, T. J. (2021). Geomythology: How common stories reflect Earth events. Routledge.
8. Ceballos-Lascurain, H. (1987). The future of ecotourism. Mexico Journal, January(1), 13-14.

9. Ceylan, D. (2023). Nitel araştırma yöntemi. D. İlic, İ. Aydoğdu ve R. Bubur (Ed.), Sosyal & Beşerî Bilimlerde Araştırma ve Değerlendirmeler-1 içinde (ss. 1–31). Gece Kitaplığı.
10. Doğanay, H., & Zaman, S. (2001). Türkiye turizm coğrafyası. Çizgi Kitabevi.
11. Dowling, R. K. (2011). Geotourism’s global growth. Geoheritage, 3(1), 1-13.
12. Dünya Turizm Örgütü (UNWTO). (2005). Making tourism more sustainable: A guide for policy makers. https://www.e-unwto.org/doi/abs/10.18111/9789284408214, Erişim Tarihi: 25.12.2025.
13. Efe, F. (2020). Cennet Cehennem Obrukları (Korykion Antron). İçinde N. Kozak (Ed.), Online Türkiye Turizm Ansiklopedisi. https://turkiyeturizmansiklopedisi.com/cennet-cehennem-obruklari-korykion-antron, Erişim tarihi: 11.12.2025.
14. Erdoğan, N. (2003). Çevre ve (eko)turizm. Erk Yayıncılık.
15. Eser, N., & Kanca, B. (2022). Google trendler verileri ile ekoturizm kavramının incelenmesi. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(2), 798-814.
16. Fennell, D. A. (Ed.). (2021). Routledge handbook of ecotourism. Routledge.
17. Ford, D., & Williams, P. D. (2007). Karst hydrogeology and geomorphology. John Wiley & Sons.
18. Gössling, S., & Hall, M. C. (2006). Tourism and global environmental change: Ecological, social, economic and political interrelationships. Routledge.
19. Hazarhun, E., & Koçak, Y. (2019). Manisa ilindeki otel işletmelerinde otel şeflerinin menü planlamasına bakış açılarının değerlendirilmesi. Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 7(3), 1549-1572.
20. Honey, M. (2008). Ecotourism and sustainable development: Who owns paradise?. Island Press.
21. Kaypak, Ş. (2010). Ekolojik turizmin sürdürülebilirliği. Alanya İşletme Fakültesi Dergisi, 2(2), 93-114.
22. Kazancı, N., & Boyraz-Aslan, S. (2025). Brief description of the geomythological sites in Anatolia, Türkiye. Geoheritage, 17, Article 113. https://doi.org/10.1007/s12371-025-01160-y
23. Kurtoğlu, İ, Akmaz, A. ve Yenipınar, U. (2024). Mersin’de Bulunan Cennet Çöküğü Mağarası ve Cehennem Çukuru’nun Tripadvisor Uygulamasındaki Yansımaları: 2019-2024 Yılları Arasında Yapılan Çevrimiçi Yorumlarının İçerik Analizi. II. Uluslararası Mezopotamya İnanç ve Kültür Turizmi Kongresi, Mardin.
24. Kuter, N., & Ünal, H. E. (2009). Sürdürülebilirlik kapsamında ekoturizmin çevresel, ekonomik ve sosyo-kültürel etkileri. Kastamonu Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 9(2), 146-156.
25. Migoń, P. (2018). Geoheritage and geotourism: A European perspective. Geologos, 24(2), 173-174.
26. Newsome, D., & Dowling, R. K. (2010). Geotourism: The tourism of geology and landscape. Goodfellow Publishers.
27. Newsome, D., Moore, A., & Dowling, R. K. (2012). Natural area tourism: Ecology, impacts and management. Channel View Publications.
28. Pijet-Migoń, E., & Migoń, P. (2022). Geoheritage and cultural heritage—A review of recurrent and interlinked themes. Geosciences, 12(2), Makale 98. https://doi.org/10.3390/geosciences12020098
29. Reynard, E., & Giusti, C. (2026). The landscape and the cultural value of geoheritage. In E. Reynard & J. Brilha (Eds.), Geoheritage: Assessment, protection and management (pp. 221–242). Elsevier.
30. Saltık, Z. (2020). Cennet Cehennem Obrukları (Korykion Antron). İçinde N. Kozak (Ed.), Online Türkiye Turizm Ansiklopedisi. https://turkiyeturizmansiklopedisi.com/cennet-cehennem-obruklari-korykion-antron, Erişim tarihi: 11.12.2025.
31. Sayın, K. (2022). Ekoturizmin yerel kalkınmaya katkısına ilişkin yerel halkın algılarının belirlenmesine yönelik Taşucu'nda bir araştırma. Journal of Gastronomy, Hospitality and Travel, 5(1), 133-144.
32. Sayın, K., & Karaman, A. (2019). Communication and productivity with guests at front office; A qualitative study on hotels. Journal of International Management and Social Researches, 6(11), 186-196.
33. Spenceley, A., & Rylance, A. (2021). Ecotourism and the sustainable development goals. In D. A. Fennell (Ed.), Routledge handbook of ecotourism (pp. 9–22). Routledge.
34. Şahin, H., Yüksel, F. A., & Görücü, Z. (2010). Korykion Antron ve Göztepesi: Eski problemler, yeni bulgular, yeni çözüm önerileri. Adalya, 13, 65-91.
35. Tapur, T., & Bozyiğit, R. (2016). Konya ili obruklarının turizm potansiyeli. Marmara Coğrafya Dergisi, 34, 253-267.
36. Telecka, M. (2024). Geomythological sites as potential geotourism destinations on the example of Lublin and Roztocze regions, SE Poland. Geomorphology, 461, Makale 109266. https://doi.org/10.1016/j.geomorph.2024.109266
37. Türkmen, H. H. (2024). Küçük şehirlerde sürdürülebilir turizmin geliştirilmesi: Yönetişim ve pazarlama yaklaşımları. G.Ü. İslahiye İİBF Uluslararası E-Dergi, 8(8), 28-46.
38. Ulaş, D. (2010). Macahel’de hidroelektrik santrallerin ve ekoturizmin çevreye ve yöre halkına etkileri. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 21(1), 151-158.
39. Uluslararası Ekoturizm Topluluğu (TIES), (2015). What is Ecotourism? The International Ecotourism Society. https://ecotourism.org/what-is-ecotourism, Erişim Tarihi: 10.10.2025.
40. Weaver, D. B. (2001). Ecotourism. John Wiley & Sons.
41. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayınları.
42. Yiğit, M., & Akçay, S. (2022). Giresun’da Yaşayan Yerel Halkın Ekoturizme Yönelik Algılarının Belirlenmesi. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 24, 178-189. https://doi.org/10.29029/busbed.1122641
43. Zorlu, K., Gül, M., Kurt, M. A., & Özbek, A. (2026). Geomyths location, usage, reason. Geoheritage, 18, Article 78.