The Social and Economic History of Cattle Breeding in Thrace in the Early Republican Period (1923- 1950)

Öz

This study focuses on the socio-economic history of cattle breeding in Thrace from the mid-1920s to the late 1940s. In this context, it aims to examine the role of cattle breeding in the agricultural sector in the provinces of Edirne, Kırklareli, Tekirdağ, Çanakkale and Istanbul in the Thrace General Inspectorate Region. At this point, the reason for choosing Thrace as the study area was the high agricultural production potential of the region, the large area of pastures and grazing lands in the region, and the investments made by the Thrace General Inspectorate to develop animal husbandry. In addition, the impact of the Istanbul market on the region following the loss of the commercial hinterland of the Aegean Islands after the Treaty of Uşi signed on 18 October 1912 and the loss of the economic hinterland of Western Thrace after the Lausanne Peace Treaty signed on 24 July 1923 will be examined. It analyses cattle breeding in Thrace in the 1930s and 1940s and the public investments in this field such as cow houses and stallion depots such as İnanlı, Şerefli, Köprüce and Kumkale and the Sarmısaklı Farm of Alpullu Sugar Factory. It is observed that cattle breeding in Thrace had a complementary role in agriculture, and in the 1930s, breeding efforts were made to combat diseases and to increase the number of cattle. Until the introduction of agricultural mechanization in Thrace, cattle were important means of production. As a matter of fact, this study is very important in terms of giving an idea about agriculture, society, economy and local development as it analyses the means of production in the background of plant production in Thrace, beyond the values of animal production

Anahtar Kelimeler

• Cattle Husbandry
• Thrace
• Public Investment
• Agriculture

Destekleyen Kurum

NO

Proje Numarası

This is not a project

Etik Beyan

The authors declare that they have no personal or financial relationships with any person or entity that could be party to this study, and therefore that there is no conflict of interest

Teşekkür

No support was received from any institution or organization for the study

Erken Cumhuriyet Döneminde Trakya’da Büyükbaş Hayvan Yetiştiriciliğinin Toplumsal ve Ekonomik Tarihi (1923-1950)

Öz

Bu çalışma genel olarak 1920'lerin ortasından ve 1940’ların sonuna kadar olan zaman diliminde Trakya’daki büyükbaş hayvan yetiştiriciliğinin sosyo-ekonomik tarihi üzerine odaklanmaktadır. Bu bağlamda Trakya Umumi Müfettişlik Bölgesi’nde yer alan Edirne, Kırklareli, Tekirdağ ve Çanakkale illeri ve İstanbul’daki büyükbaş hayvancılığın tarım sektöründeki rolünü inceleme hedefindedir. Bu noktada çalışma sahası olarak Trakya’nın seçilme nedeni bölgenin yüksek zirai üretim potansiyeli, bölgedeki mera ve otlakların geniş yer tutması, Trakya Umumi Müfettişliğinin hayvancılığı geliştirmek için yaptığı yatırımlar etkili olmuştur. Ayrıca 18 Ekim 1912 tarihinde imzalanan Uşi Antlaşması sonrasında Ege Adaları ticari hinterlandının ve 24 Temmuz 1923 tarihinde imzalanan Lozan Barış Antlaşması sonrasında Batı Trakya’nın iktisadi hinterlandının kaybedilmesinin ardından İstanbul piyasasının bölgeye etkisi incelenmek istenmektedir. 1930’lu ve 1940’lı yıllarda Trakya’da büyükbaş hayvan yetiştiriciliğini ve bu alanda İnanlı, Şerefli, Köprüce ve Kumkale gibi inekhaneler ve aygır depoları ile Alpullu Şeker Fabrikası’na bağlı Sarmısaklı Çiftliği gibi kamusal yatırımları incelemektedir. Trakya’daki büyükbaş hayvancılığın zirai alanda tamamlayıcı bir role sahip olduğu, 1930’larda ıslah çalışmalarıyla hem hastalıklarla mücadele edildiği hem de sayıca arttırılmaya çalışıldığı görülmektedir. Trakya’da tarımsal mekanizasyonun kullanımına dek büyükbaş hayvanlar önemli üretim araçları olmuştur. Nitekim bu çalışma salt hayvansal üretim değerlerinden de öte Trakya’daki bitkisel üretimin arka planında yer alan üretim araçlarını incelediğinden tarım, toplum, ekonomi ve yerel kalkınma hakkında fikir vermesi bakımından da oldukça önemlidir

Anahtar Kelimeler

• Büyükbaş Hayvancılık
• Trakya
• Ziraat
• Kamu Yatırımları

Destekleyen Kurum

Yok

Proje Numarası

This is not a project

Etik Beyan

Makalenin yazarları, bu çalışma ile ilgili taraf olabilecek herhangi bir kişi ya da finansal ilişkileri bulunmadığını dolayısıyla herhangi bir çıkar çatışmasının olmadığını beyan eder.

Teşekkür

Çalışmada herhangi bir kurum ya da kuruluştan destek alınmamıştır.

Kaynakça

1. Akar, Ş. K. (1991). 19 Yüzyılda Edirne Eyaletine Bağlı Ahyolu Kazasının Sosyal ve Ekonomik Yapısı. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
2. Akın, V., Kaya, Y. (2020). Cumhuriyetin İlk Tarım Sayımı Verilerine Göre Trakya’da Tarım ve Hayvancılık, Trakya Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi (21/2), 103-114.
3. Akıncı, İ. A., Batu S., (1942). Türkiye Sığır Irkları ve Sığır Yetiştirme Bilgisi, Orhan Alkaya Matbaası.
4. (Nisan 1938). Aşım Duraklarının Sayısı 41’i Buldu, Trakya Dergisi, (20),38.
5. (9 January 1938). Aygır Depolarında, Yeni Asır.
6. Batu, S. (1943). Türkiye’de Hayvancılık, Türk Coğrafya Dergisi, (1/3-4), 309-315.
7. Baysal, K. (1984). Türkiye Ekonomisi, İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Yayını.
8. Bulan, S. (2019). Türkiye’de Hayvancılık (1923-1950), Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi.

9. Burgaç, M.(2013). Türkiye’de Umumi Müfettişliklerin Kurulması ve Trakya Umumi Müfettişliği, Atatürk Araştırma Merkezi.
10. Burgaç, M. (2017). Trakya Raporu, Kaynak Yayınları.
11. Candeğer, Ü. (2020). İngiliz Yıllık Raporlarına Göre 1919 Yılında Osmanlı Devleti (Tarım, Sanayi ve Sosyal Hayata İlişkin Bir Değerlendirme), Yeni Türkiye, (26/111), 200-214.
12. Ceylan, O. (2022). Erken Cumhuriyet Döneminde Van Gölü Havzası’nda Gündelik Yaşam, Tarım ve Hayvancılık: Ahlat İlçesi Örneği (1923-1950), Tarihten Bugüne Kapılar Açan Şehir Ahlat Uluslararası Sempozyumu (19 Ekim 2021), Atatürk Araştırma Merkezi Yayınları, 256-288.
13. Ceylan, O. (2022). 1929 Dünya İktisadi Buhran’ından İkinci Dünya Savaşı’na Atatürk Döneminde Çukurova Ziraatı, Çukurova Araştırmaları I, Ed. Şenay Atam& Ahmet Caner Çatal, Kriter Yayınevi, 299-330.
14. Ceylan, O. (2002). Coğrafya, Ekonomi ve Bürokrasi Üçgeninde Edirne Peynirinin Toplumsal Tarihi (1909-1950). Edirne’nin Ardı da Bayler, Ceren Yayıncılık, 229-265.
15. Ceylan, O. (2023). Siyasi ve Toplumsal Dinamikler Bağlamında Edirne Vilayetinde Ziraî Dönüşüm (1867-1922), Mehmet Genç Anısına Osmanlı İktisat Tarihi Çalışmaları – I, Güngören Belediyesi Yayınları, 701-723
16. Cillov, H. (1962). Türkiye’de Hayvancılığın İktisadi Önemi, Milli Eğitim Basımevi,.
17. (1939). Cumhuriyet’in 15. Yılında Edirne, Cumhuriyet Matbaası.
18. Çolak, M., Jovarka, L., (2017). Cumhuriyet’in Kuruluş Yıllarında Türkiye’de Hayvancılık Politikası ve Bir Macar Uzman Oszkar Wellmann, Çizgi Kitapevi.
19. Doğanay, H. (1998). Türkiye Ekonomik Coğrafyası, Çizgi Kitapevi Yayınları.
20. Ekin, R. (1943). Hayvancılık, Osmanbey Matbası.
21. Ekrem, İ. (1930). Çor veya Sığır Vebası, Resimli Ay Matbaası.
22. Erk, N. (1963). Tarihte Önemli Sığır Vebası Salgınları ve 1920’ye Kadar Ülkemizdeki Durumu, Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, (10, S. 3-4), 221-237.
23. Geerdes, T. (1966). Ana Besin Maddelerinden Şeker ve Tarihi, Trans. Cihad Gökdağ, Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş.
24. Grand National Assembly of Türkiye, Official Proceedings (Zabıt Ceridesi)
25. Term .2, Vol.26, 114. Session, 5 June 1926.
26. Term 3, Vol. 3, 67. Session, 26 April 1928.
27. Term 3, Vol. 4, 70. Session 3 May 1928.
28. Term 4, Vol. 2, 19. Session 29 June 1931.
29. Term 4, Vol. 3, 23. Session 6 July 1931.
30. Term 4, Vol. 23, 70. Session 18 June 1934
31. Term 4, Vol. 21, 36. Session 7 April 1934.
32. Term 4, Vol. 21, 37. Session 9 April 1934
33. Term 6, Vol. 8, 27. Session 18 January 1940.
34. Güray, R. (1968). Türkiye Şeker Sanayi ve Şekerpancarı Tarımı, Çam Matbaa, 80-81.
35. Güran, T. (1998). 19. Yüzyıl Osmanlı Tarımı Üzerine Araştırmalar, Eren Yayıncılık.
36. (15 Aralık 1933), Hayvanlarımızı İyi Yetiştirelim, Altıok, (2), 12-13.
37. (15 Aralık 1933), Hayvanlarımız, Altıok, (3), 15.
38. (Mart 1938), Hayvancılık, Trakya Dergisi, (18), 2.
39. (14 December 1930). Hayvan Hastalıkları, Resmi Edirne.
40. (13 October 1945). Hayvan Fiyatları Düşüyor, Edirne Postası.
41. İnan, A. (2023). İzmir İktisat Kongresi, (5). Türk Tarih Kurumu Yayınları.
42. (1937). İzmir Enternasyonal Fuarında Trakya, Ahmet İhsan Basımevi.
43. Kılıç, B. (2020). Türkiye’de Hayvancılık Politikası: Mevcut Durum ve Yönetsel Sorunlar, On dokuz Mayıs Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.
44. (1 Ağustos 1933). Lüleburgaz Hayvan Sergisi, Edirne Postası.
45. Mithat, A. (31 Aralık 1930). Atla Ziraat, Resmi Edirne.
46. Mazoyer, M., Roudart, L., (2016). Dünya Tarım Tarihi Neolitik Çağdan Günümüzdeki Krize, Trans. Şule Ünsaldı, Epos Yayınları.
47. Oluç, M. (1946). Trakya Ziraat Ekonomisi, İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Yayınları.
48. Özer, Ş. (Nisan 1938). Katır Yetiştirmesi ve Eşek Aygırlarının Bu Husustaki Rolü, Trakya Dergisi, (20), 17.
49. Pamuk, Ş. (2015). Türkiye’nin 200 Yıllık İktisadi Tarihi, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
50. Presidency of the Republic of Türkiye, Directorate of State Archives (BCA)
51. BCA 30-18-1-2/53-21-3.
52. BCA 30-18-1-1/14-36-6.
53. BCA 30-18-1-1/9-24-11
54. Rado, Ş. H. (16 July 1937). Güzel Trakya’da Bir Dolaşma, Akşam.
55. Sönmez, M. (1992). Doğu Anadolu’nun Hikâyesi, Arkadaş Yayınevi.
56. (22 July 1939).Suni Çayırcılık, Son Posta.
57. (16 May 1945). Şap Hastalığı ve Panayırlar, Edirne Postası.
58. Özzorluoğlu, S. T. (1931). Kara Sığır Yetiştiriciliğinde Takip Edilmesi Lazım Gelen Usuller, Hilal Matbaası.
59. T.C Başvekâlet İstatistik Umum Müdürlüğü (1936). Hayvanlar İstatistiği (1929-1935), Mehmet İhsan Matbaası.
60. T.C Başvekâlet İstatistik Umum Müdürlüğü (1942). Hayvanlar İstatistiği (1940), Hüsnütabiat Basımevi.
61. T.C Başbakanlık İstatistik Genel Müdürlüğü (1946). Hayvanlar İstatistiği (1944), Hüsnütabiat Basımevi.
62. T.C Başbakanlık İstatistik Genel Müdürlüğü (1952). Hayvanlar ve Hayvan Ürünleri İstatistiği (1945-1950), Ankara Basım ve Ciltevi.
63. T.C Başvekâlet İstatistik Umum Müdürlüğü, (1954). Zirai Bünye ve İstihsal (1946-1953), DİE Matbaası.
64. T.C Başbakanlık, Devlet İstatistik Enstitüsü (1970). 1927 Tarım Sayımı, DİE Matbaası.
65. T.C Başvekâlet İstatistik Umum Müdürlüğü (1941). Toprak Anketi, 1939: Köylünün İşlediği Toprakların Vüs’at ve Nevileri: Trakya Umumi Müfettişlik Bölgesinin (1310) Köyünde Yapılmıştır, İstatistik Umum Müdürlüğü.
66. T.C Başvekâlet İstatistik Umum Müdürlüğü (1956). 1950 Ziraat Sayımı Neticeleri, DİE Matbaası.
67. T.C Başbakanlık İstatistik Genel Müdürlüğü, (1937). İstatistik Yıllığı (1936/37), (9/ 115), Devlet Basımevi.
68. T.C Başvekâlet İstatistik Umum Müdürlüğü, (1943). İstatistik Yıllığı (1941-42) (13/ 197), Yeni Cezaevi Matbaası.
69. T.C Başbakanlık İstatistik Genel Müdürlüğü, (1950). İstatistik Yıllığı (1950), İstatistik Genel Müdürlüğü.
70. Temel, M. (2010). Atatürk Dönemi Hayvancılık Politikası, Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (24), 1-33.
71. Toprak, Z. (2002). Erzurum Yöresi’nde Besicilik ve Cumhuriyet’in İlk Yıllarında Besiciliği Geliştirme Projesi, Erzurum Yöresi’nde Besicilik ve Cumhuriyet’in İlk Yıllarında Besiciliği Geliştirme Projesi (içinde), 23 Temmuz Erzurum Kongresi Kurtuluştan Günümüze Erzurum I. Uluslararası Sempozyumu 23-25 Temmuz 2002, Prep. Yavuz Aslan ve Salim Gökçen, Atatürk Araştırma Merkezi, 637-642.
72. Toprak, Z. (2004). Türkiye’de ‘Sol Faşizm’ ya da Otoriter Modernizm 1923-1946, Toplum ve Bilim, (100), s. 84-99.
73. (Mart 1938). Trakya’da Hayvancılık, Trakya Dergisi, (19), 32.
74. (1936).Trakya’nın Beş Yıllık Köy Kalkınma Programı, Devlet Basımevi.
75. (1944). Trakya Coğrafyası Tabii, Zirai, Beşeri ve Veteriner, (18), Genelkurmay Başkanlığı Coğrafya Encümeni.
76. (20 April 1937). Trakya’da Devamlı ve Faydalı Bir Çalışma Göze Çarpıyor, Son Posta.
77. (11 April 1934).Trakya’da Hayvan Irkı, Milliyet.
78. (23 Ocak 1937). Trakya’da Hayvan Nesli Islah Ediliyor, Haber-Akşam Postası.
79. (15 March 1937). Trakya’da Başarılan Mühim İşler, Tan.
80. (22 July 1937). Trakya Büyük Bir Kalkınma Hareketi İçindedir, Akşam.
81. (13 October 1937). Trakya’da Kalkınma Hareketleri, Edirne Postası.
82. (27 March 1938).Trakya Tay ve Boğa Büyütme Çiftliği, Ulus,
83. (19 August 1938).Trakya Köylülerine Damızlık Hayvan Dağıtıldı, Son Posta.
84. (9 September 1938).Trakya’da Açılan Hayvan Sergileri Halk Arasında Çok Rağbet Görüyor, Ulus.
85. (11 October 1938). Trakya’da Aygır Depoları, Akşam.
86. (10 November 1945).Trakya’da Ekim ve Hayvancılık İşleri, Edirne Postası.
87. (26 September 1940).Trakya’da Hayvancılık Tamamen Islah Edildi, Son Posta.
88. (1979). Türkiye Şeker Sanayi 1926-1976, Prep. Turan Velidedeoğlu, Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş.