KAOS TEORİSİ VE BEHÇET NECATİGİL’İN “KARIŞIK TARİFE” ADLI ŞİİRİ

Kaos teorisi, fizik dünyasında büyük bir bakış açısı değişikliği meydana getirmiş ve dünyanın, evrenin, düzenli, öngörülebilir şekilde işleyen determinist karaktere sahip olduğuna ilişkin Newtoncu düşünceyi derinden sarsmıştır. Kaos teorisi, klasik bilimin evren anlayışına karşı çıkarken tutarlı, öngörülebilir yapılara karşılık kaotik ve dinamik sistemleri esas almıştır. Dünyaya ve evrene ilişkin yargılarımızda büyük değişime yol açan kaos teorisinin sosyal bilimlerde etkisinin görülmemesi beklenemez. Nitekim bahsedilen bağlamda Batı dünyasında kaos teorisini merkeze alarak edebî metinleri farklı açılardan yorumlayan birçok çalışma yapıldığı gözlemlenebilmektedir. Bu makalede ise modern Türk edebiyatının önemli isimlerinden biri olan Behçet Necatigil’in, geleneksel şiir anlayışını sorgulayıp sarsan “Karışık Tarife” adlı eserinin kaos teorisi ile yorumlanması amaçlanmaktadır. Bu çabada ilk olarak kaos teorisi açıklanacak ve bu teoriden genelde edebî ürünlerde özelde ise şiir türünde nasıl yararlanılabileceğine yönelik bir model önerisinde bulunulacaktır. Daha sonra bahse konu olan şiir, “düzensizlik içinde düzen”, “doğrusal olmamak” ve “başlangıç noktasına bağımlılık” gibi kaos teorisinin bakış açısının sunduğu imkânlarla değerlendirilecektir.