AKCİĞER KANSERİNDE TANI GECİKMESİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER

Öz

Akciğer kanseri dünya çapında en önemli mortalite nedenlerinden biridir. Tanı gecikmesi, hastada emosyonel strese, kür ve etkili palyasyon sağlayacak tedavilerin gecikmesine neden olmaktadır. Bu çalışmada; akciğer kanserli hastalarda tanı ve tadavi gecikmesini etkileyen faktörlerin araştırılması amaçlanmıştır. Histopatolojik tanısı konmuş 106 akciğer kanserli hastanın semptomlarının başlangıcından doktora başvurusuna geçen süre (SB), başvurudan patolojik tanıya (BP), başvurudan tedavi başlangıcına (BT), semptom başlangıcından tedavi başlangıcına (ST) geçen süre retrospektif olarak değerlendirildi. Semptom başlangıcından doktor başvurusuna kadar geçen süre ile hastaların cinsiyeti, mesleği, yaşadığı yer, lezyonun lokalizasyonu, malignite öyküsü, kronik akciğer hastalığı varlığının ilişkisi değerlendirildi. Semptom başlangıcından tedavi başlangıcına kadar geçen sürenin lezyonun lokalizasyonu, malignite öyküsü, kronik akciğer hastalığı olması ile ilişkisi değerlendirildi. Hastaların evrelerine göre SB, BP ve BT'ye geçen süre değerlendirildi. SB ve BP sırasıyla 42.5±61.6, 61.7±55.6 gündü. En hızlı başvuran vena kava süperior sendromlu hastayı, hemoptzisi ve nörolojik semptomları olan hastalar izlemekteydi. Hastanın cinsiyetinin, mesleğinin SB'yi, yaşadığı yerin, lezyon lokalizasyonunun, malignite öyküsünün ve kronik akciğer hastalığı varlığının SB ve ST'yi etkilemediği bulundu. Evreler arasında SB, BP, BT açısından fark izlenmedi. Çalışmamızda akciğer kanserli hastalarda semptom başlangıcından doktora başvuruya ve tedavi başlangıcına kadar geçen süreler önerilenden daha uzun bulundu. Bu gecikmeyi hastanın yaşadığı yer, mesleği, kronik akciğer hastalığı olması, kendisinde başka kanser, ailesinde akciğer kanseri olmasının ve lezyonun lokalizasyonunun etkilemediği görüldü. Semptomlar başladıktan sonra en kısa sürede akciğer kanseri tanısını koyup etkin tedavinin uygulanabilmesi için tanı gecikmesini etkileyen faktörleri belirlemeye yönelik ileri araştırmalara ihtiyaç vardır.

Anahtar Kelimeler

• Akciğer kanseri, tanı gecikmesi

THE FACTORS INFLUENCING DELAY OF DIAGNOSIS IN LUNG CANCER

Öz

Lung cance r is worldwide important cause of mortality. Diagnostic delay results emotional stres and treatment delay. The aim was to investigate factors influencing delay in diagnosis and treatment of lung cancer. Histopathologically proven 106 patients with lung cancer were enrolled.Time from initiation of symptom to reference to doctor (SR) and to treatment (ST), from reference to pathological diagnosis (RP) and to treatment (RT) were evaluated retrospectively. The relationship between SR and gender, profession, living place, localization of lesion, malignancy history, presence of chronic lung disease was evaluated. The relationship between ST and living place, localization of lesion, malignancy history, presence of chronic lung disease was evaluated. SR, RP and RT were evaluated according to stages of patients. SR and RP were respectively 42.5±61.6, 61.7±55.6 days. Most rapid reference was acquired to patient who had vena cava superior syndrome, was followed up by patients who had hemoptysis and neurologic symptoms. Gender and profession was not effective on SR. Localization of lesion, malignancy history, presence of chronic lung disease were not affective on SR and ST .There was no difference between stages of the disease in the means of SR, RP and RT. In this report SR and ST was found longer than suggested. It is shown taht this delay was not affected from living place, presence of chronic lung disease, malignancy history, localization of lesion. Further studies are nececcary to clarify reasons of diagnostic delay of lung cancer patients to apply appropriate treatment as soon as possible.

Anahtar Kelimeler

• Lung cancer, diagnostic dela

Kaynakça

1. 1. Jemal A, Thomas A, Murray T, Thun M. Cancer statistics, 2002. CA Cancer J Clin 2002; 52: 23-47.
2. 2. Lung Cancer Working Party of the British Thoracic Society Standarts of Care Committee. BTS recommendations to respiratory physicians for organising the care of patients with lung cancer. Thorax 1998; 53(suppl): S1-S8.
3. 3. Weiss W. Peripheral measurable bronchogenic carcinoma. Am Rev Respir Dis 1971; 103: 198-208.
4. 4. Steele JD, Buell P. Asymptomatic soitary pulmonary nodules-host survival, tumour site and growth rate. J Thorac Cardiovasc Surg 1971; 65: 140-51.
5. 5. G.I.V.I.O. (Interdiscilinary Group for Cancer Evaluation), Author A. Diagnosis and firstline treatment of patients with lung cancer in Italian general hospitals. Tumori 1989; 75: 163-7.
6. 6. Kyriakos M, Webber B. Cancer of the lung in young men. J Thorac Cardiovasc Surg 1974; 67: 634-48.
7. 7. Koyi H, Hillerdal G, Branden E. Patients’ and doctors’ delays in the diagnosis of chest tumors. Lung Cancer 2002; 35: 53-7.
8. 8. Tod AM, Craven J, Allmark P. Diagnostic delay in lung cancer: a qualitative study. J Adv Nurs 2008; 61(3): 336-43.

9. 9. Bjerager M, Palshof T, Dahl R, Vedsted P, Olesen F. Delay in diagnosis of lung cancer in general practice. British Journal of General Practice 2006; 56: 863-8.
10. 10. Salomaa ER, Sällinen S, Hiekkanen H, Liippo K. Delays in the diagnosis and treatment of lung cancer. Chest 2005; 128: 2282-88.DOI 10.1378/chest.128.4.2282
11. 11. Valdés S, Garcia E, Pérez H, Hernández M. Length of diagnostic delay in patients with non-small-cell lung cancer. MEDICC Review 2010; 12(1): 29-32.
12. 12. Christensen ED, Harvald T, Jendresen M, Aggerstrup S, Petterson G. The impact of delayed diagnosis of lung cancer on the stage at the time of operation. Eur J Cardiothorac Surg 1997; 12: 880-4.
13. 13. Querterman RL, McMillan A, Patcliffe MB, block MI. Effect of preoperative delay on prognosis for patients with early stage nonsmall cell lung cancer. J Thorac Cardiovasc Surg 2003; 125: 108-14.
14. 14. Aragoneses FG, Moreno N, Leon P, Fontan EG, Folque E. Influence of delays on survival in the surgical treatment of bronchogenic carcinoma. Lung Cancer 2003; 125: 108-14.
15. 15. Myrdal G, Lambe M, Hillerdal G, Lamberg K, Agustsson T, Stahle E. Effects of delays on prognosis in patients with non-small cell lung cancer. Thorax 2004; 59: 45-9.
16. 16. Standing Medical Advisory Comittee Management of Lung Cancer. Current clinical practices. London, UK: Department of Health, 1994.
17. 17. British Thoracic Society, BTS recommendations to respiratory physicians for organising the care of patients with lung cancer: The lung cancer working party of British Thoracic Society standarts of care commitee. Thorax 1998; 53(suppl): S1-S8.
18. 18. Ringbaek T, Borgeskov S, Lange P, Viskum K. Diagnostic and therapeutic process and prognosis in suspected lung cancer. Scand Cardiovasc J 1999; 33: 337-43.