İbn Nüceym’in Fuzûlînin Kıydığı Nikâhın Sıhhatine Dair Fıkhî Risâlesinin Çeviri ve Değerlendirmesi

Makalede Hanefî mezhebinin önemli fakihlerinden İbn Nüceym’in fıkhî risâlelerinden “Risâle fî Nikâhı’l-Fuzûlî hel hüve Sahîhun em lâ’” (fuzûlî/yetkisiz temsilcinin kıydığı nikâhın sıhhati) hakkındaki risâlesinin çeviri ve değerlendirmesi yapılmıştır. Tarih boyunca Müslümanlar, toplumsal hayatta karşılaştıkları sorunların çözülmesi için yaşadıkları muhitte bulunan yetkin fukahaya problemlerini arz etmişlerdir. “Eğer bilmiyorsanız bilgi sahibi olanlara sorun.” (en-Nahl, 16/43) âyeti kerimesinin fehvasınca şer’î hükümlerin bilinmesinde rehber olan fıkıh bilginlerinden İbn Nüceym, söz konusu risâlesini kendisine sorulan boşama yemini ve buna bağlı olarak fuzûlînin kıydığı nikâhın sıhhati, bir hâkimin verdiği hükmün diğer bir hâkim tarafından bozulup bozulamayacağı sorularına cevap niteliğinde telif etmiştir. Mısır’da müellifin yaşadığı dönem içerisinde aile yapısını tehdit eden şartlı boşama lafızlarının çokça kullanılması, boşama yeminlerinin hukukî karşılığı ve bu problemin hukukçular nezdindeki çareleri risâlenin ana temasını teşkil eder. Günümüzde de boşama yeminlerini kullanma oranının artması evlilik hayatını olumsuz yönde etkilemiştir. Bu sebeple toplumumuzda aile müessesesinin muhafaza edilmesi için günümüze de ışık tutacak hukuki çözüm yollarının arandığı risâlenin aktüel bir değere sahip olduğunu söyleyebiliriz.

In the article, the evaluation and translation of the booklet about “ Risalah Fi Nikâh al-Fuzuli Hal Huwa Saheeh Em La” (the validity of the wedding, that the unlawful/ the unauthorized representative solemnized), concerning the islamic jurisprudence (fiqh) of Ibn Nüceym,one of the prominent islamic jurisprudents (fukaha) in Hanafi sect, was made. Throughout history, Muslims have presented their problems to the competent islamic jurisprudents (fukaha) in their neighborhood in order to solve the problems they face in social life. With the fatwa from the verse of the Quran “If you don’t know, ask those who have knowledge.” Ibn Nujaym, one of the scholars of fiqh, who was a guide in knowing the judicial provisions, has compiled his aforementioned booklet as an answer to the questions of whether a judge’s judgment can be broken by another judge; the vow of divorce, which was asked to him, and the health of the wedding that the unlawful solemnized accordingly. In Egypt, during the period of the author’s lifetime, the use of conditional divorce words that threaten the family structure, the legal response of the divorce vows and the remedies of this problem before the lawyers constitute the main theme of the booklet. Today, the increase in the rate of using divorce vows has adversely affected the life of marriage. For this reason, we can say that the booklet, in which legal solutions are sought to shed light on the present day for the preservation of the family establishment in our society, has an actual value.