Tüketim Amaçlı Borçlanmalarda ve İhtiyaçların Karşılanmasında Faizsiz Alternatif Çözüm Önerileri

One of the basic principles of Islam on economic life is interest-free transactions. In contemporary societies where use of interest has spread wide, offering alternative interest-free solutions to those who use loans on interest to meet their needs is among the important responsibilities of those who are working on Fiqh (Islamic Jurisprudence) studies. What must be done in order to combat interest is first to determine for what purposes people use interests and then offer interest-free alternative opportunities. Credit use can be divided into two categories first being production-orientated loans and second being consumption orientated loans. It is possible to offer many alternatives to procure interest free cash for consumption orientated loans. Some of the examples to procure interest-free cash are popularizing the application of qard al-hasan, benevolent loan, opening qard accounts in banks, using a certain portion of future salaries for those who work on a fixed income as an advance payment, using severance pays which are an acquired right, using the money that are in the central bank as a required reserve, cooperation system, qard funds project, personal savings system. It is also possible to meet consumption demands without enough cash. A few of methods to meet needs without applying for loans on interest are popularizing forward sales, amending the current problems of murabaha loans, application of the project in which the capital belongs to the state while the people have the right to use the capital, the state selling the capital belonging to itself in a long term, purchasing stock market shares. In the event that the alternatives and proposals mentioned in this study are put into practice, each of those alternatives contributing individually will make it possible to prevent loans on interest in the society.

İslam dininin ekonomik hayata ilişkin temel ilkelerinden birisi faizli işlemlerin yasak olmasıdır. Faizin toplumlarda yaygınlık kazandığı günümüzde, faizli kredileri kullanarak ihtiyaçlarını karşılayan insanlara faizsiz alternatif çözüm önerileri sunmak fıkıh ilmiyle meşgul olanların önemli sorumlulukları arasındadır. Faizle mücadele edebilmek için öncelikle yapılması gereken insanların hangi amaçlarla faizli işlemler yaptıklarını tespit etmek daha sonra ise topluma alternatif faizsiz imkânlar ve fırsatlar sunmaktır. Kredi kullanımını, üretim amaçlı ve tüketim ihtiyaçlarını karşılama amaçlı olarak ikiye ayırmak mümkündür. Tüketim amaçlı borçlanmalarda faizsiz nakit temin edilebilmesi için birçok öneri getirmek mümkündür. Karz-ı hasen uygulamasının yaygınlaştırılması, bankalarda karz hesabının açılması, düzenli maaş ödemesi olanların ileriye yönelik maaşının belirli bir oranının nakit avans olarak kullanılması, kazanılmış hak konumunda olan kıdem tazminatlarının kullanılması, merkez bankasında munzam karşılık olarak tutulan paraların kullanılması, elbirliği sistemi, karz fonu projesi ve bireysel tasarruf sistemi faizsiz yollarla nakit temin edilebilmesi için başvurulabilecek uygulamalara örnekler olarak verilebilir. Tüketim ihtiyaçlarını yeterli nakit olmaksızın karşılamak da mümkündür. Bu kapsamda; vadeli satışların yaygınlaştırılması, murabaha yönteminin mevcut uygulamadaki yanlışlarının ıslah edilmesi, “mülk devletin kullanım hakkı vatandaşın” projesi, devletin elindeki mülkleri uzun vadelerle satması ve borsa hissesi satın alma yöntemi de faizli krediye başvurmadan ihtiyacın temin edilmesinde kullanılabilecek yöntemlerdendir. Bu çalışmada önerilen teklif ve yöntemlerin uygulamaya geçirilmesi durumunda –her biri farklı oranda katkı sağlayarak- toplumda faizli borçlanmaların önüne geçilmesi mümkün olabilecektir.