Titvânî’nin Tefsirindeki Fikhî Yaklaşımlar
Öz
Bu araştırma, Ebû Muhammed Abdulvehhâb b. Muhammed Lukş et-Titvâni’nin “Nusratu’l-İslâm” adlı tefsirindeki yenilikçi görüşleri, kendisine ait içtihatları, fıkıh ve ümmet gerçeği arasında kurduğu bağlantıları açısından onun fıkhi yaklaşımlarına ışık tutmaktadır. Titvânî’nin İslam medeniyet tarihinin önemli bir dilimi olan Osmanlı devletinin sonlarında yaşaması bu araştırmayı önemli kılmaktadır. Titvânî’nin ahkam ayetlerini tefsir ederek fıkıh ile ümmetin kalkınması arasında bağlantı kurması, İslam medeniyetini canlandırması, o döneme Osmanlı devletini saldırılara karşı savunması, şüphe ve düşmanca saldırıları ile iç ve dış komploları bertaraf etmesi onun fıkhi yaklaşımının en belirgin özelliklerindendir. Titvânî’nin fıkhi yaklaşımının önemi, onun siyaset, ıslah ve şer’î ilimlerde büyük tecrübeleri olan bir aileye mensup olmasından kaynaklanmaktadır. Titvânî bilgi ansiklopedisi niteliğinde olan “Nusratu’l-İslâm” adlı eseriyle Kur’an’ı Kerim’i tefsir ederek ilmi, fikri, siyasi ve sosyal alanlardaki mücadelesini taçlandırdı. Tanca’da 1341/1925’te vefat etti.
Anahtar Kelimeler
Titvânî, Nusratu’l-İslâm, Tefsir, Fıkıh, devlet, Osmanlıcılık, taassub, toplumsal reform
الاتجاه الفقهي في تفسير التطواني
Öz
يسلِّطُ هذا البحث الضوءَ على الاتجاه الفقهي في تفسير (نصرة الإسلام لأبي محمد عبد الوهاب بن محمد لوقش التطواني (1269/1853)؛ من حيث أراءه التجديدية والاجتهادات الخاصة به وما تميز به من ربطه بين الفقه وواقع الأمة، وتبرز أهمية الموضوع كون التطواني قد عاش في فترة زمنية مهمة من تاريخ الحضارة الإسلامية، وتميز الاتجاه الفقهي عند التطواني في التأسيس للعلاقة بين الفقه والنهوض بالأمة وبعث روح الحضارة الإسلامية والدفاع عن حياض الأمة، والمتمثلة آنذاك بالدولة العثمانية العلية والرد على الشبهات والحملات المعادية، والمؤامرات الداخلية والخارجية من خلال تناوله للمسائل الفقهية، وتبرز أهمية الاتجاه الفقهي عند التطواني أنه ينتسب إلى عائلة لها باع طويل في السياسة، والإصلاح والعلوم الشرعية، وتوج في كتابه هذا نضاله العلمي والفكري والسياسي والاجتماعي بتفسيره القرآن الكريم الذي سماه ﴿نصرة الإسلام﴾ كموسوعة معرفية، توفي في طنجة سنة (1341هـ/1925م).
Anahtar Kelimeler
التطواني, نصرة الإسلام, التفسير, الفقه, الدولة, العثمانية, التعصب, الإصلاح