Bir Fıkıh Klasiği Olarak Ahterî’nin “Câmi‘U’l-Mesâil” Adlı Eseri

In this paper; it is adressed/discussed a manuscript of fıqh which is saved on libraries book shelves that could explain the period of Ottoman Ascension social form significantly. The book of Camiu’l Mesâil of Ahteri (968/1561) -whom is lived in the same period with Çivizade (954/1547) and Ebu’s-Suud Efendi (981/1574) and is a muderris in the same time- is draw attention with being a reference book for fıqh of Hanefi and also being a mirror for social life of this period. The manuscript contains an original, typical ex pressions which reference to fıqh issues in Samarqand’s and Bukhara’s fıqh scholar’s texts. In this manuscript the concept of fırka-i dalle/ deviant sect is also criticized.

Bu çalışmada, telif edildiği Osmanlı yükseliş döneminin sosyal dokusunu önemli ölçüde yansıtmasına rağmen uzun süre kütüphane raflarında saklı kalmış bir fıkıh eseri ele alınmaktadır. Çivizade (ö. 954/1547) ve Ebu’s-Suûd Efendi (ö. 981/1574) ile muasır bir müderris olan Ahterî (ö. 968/1561)’in Câmi‘u’l-Mesâil adlı eseri hem Hanefi fıkhının önemli bir örneği olması hem de döneminin sosyal dokusunu yansıtması itibariyle dikkat çekmektedir. Eser, füru-ı fıkhın konularını, Buhara ve Semerkand meşâyıhının teliflerini referans alarak sunan özgün bir anlatıma sahiptir. Eserde fırka-ı dâlle tenkit edilmektedir.