Research Article

Akıllı Sözleşmeler ve Özel Hukuk Uygulamasında Ortaya Çıkması Muhtemel Sorunlar

Volume: 80 Number: 4 December 31, 2022
EN TR

Akıllı Sözleşmeler ve Özel Hukuk Uygulamasında Ortaya Çıkması Muhtemel Sorunlar

Abstract

Akıllı sözleşmeler teknolojinin süratle geliştiği günümüzde önemli bir teknolojik gelişme olarak karşımıza çıkmaktadır. Akıllı sözleşmeler sadece tek bir kişi veya kurumun kontrolünde olan merkezi bir sisteme yüklenmemekte, birbirinden bağımsız fakat birbirine blok zincirler şeklinde bağlı bir veri tabanına yüklenmektedir. Akıllı sözleşmelerin dijital mimarisi, sözleşmeden doğan borçların ifa edilmesini otomatik hale getirmekte ve ifanın yerine getirilmesini teminat altına almaktadır. Bu noktada akıllı sözleşmelerin günümüze kadar gerçekleşen teknolojik inovasyonlardan en önemli farkı, akıllı sözleşmelerin blokzincir sistemine bir kez yüklenmesinden sonra sözleşmelerin taraflarının veya herhangi bir üçüncü kişinin artık; bireysel olarak bu sözleşmelere müdahale etmesinin teknolojik olarak mümkün olmaması oluşturmaktadır. Dolayısıyla, akıllı sözleşmeler kapsamında alacaklı, borçlunun borcunu ifa edip etmeyeceği veya uyuşmazlık durumunda açılacak bir eda davasında mahkemenin nasıl bir karar vereceği endişesini taşımamaktadır. Diğer taraftan, akıllı sözleşmelerin yukarıda ifade edilen özellikleri, bunların özel hukuk alanında uygulanması bakımından, çözüm bulunması gereken bazı sorunları da beraberinde getirmektedir. Bu bağlamda, akıllı sözleşmelerin nitelendirilmesi, kişisel verilerin korunması mevzuatına uyumu, genel işlem koşulları çerçevesinde denetimi, bu sözleşmelerde bulunan boşlukların doldurulması ve birtakım sözleşme hükümlerinin uygulanması bakımından akıllı sözleşmelerin arz etmiş olduğu yapısal sorunlar, aşırı ifa güçlüğü hallerinin akıllı sözleşmelere etkileri, ihtiyati tedbirlerin icrasının akıllı sözleşmeler düzleminde göstermiş olduğu zorluklar ve yabancılık unsuru taşıyan sözleşmelerde açıkça hukuk seçiminin yapılmamış olması durumunda uygulanacak hukukun tespit edilmesi gibi meseleler makalemizde ele alınan başlıca konuları oluşturmaktadır.

Keywords

References

  1. Aksoy ÇP, Akıllı Sözleşmelerin Kuruluşu ve Geçerlilik Şartları (1. Bası, On İki Levha Yayıncılık 2021). google scholar
  2. Antalya G, Borçlar Hukuku Genel Hükümler (2. Bası, Seçkin Yayıncılık 2019). google scholar
  3. Arslanyürek YK, ‘Öncelenmiş Borca Aykırılık Kavramı ve Alacağı Tehlikeye Düşen Alacaklının Diğer Hukuki İmkanları ile Karşılaştırılması’ (2019) 14 Bahçeşehir Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 887-916. google scholar
  4. Atamer MY, ‘Genel İşlem Şartlarının Denetiminde Yeni Açılımlar’ in Prof. Dr. Rona Serozan, Prof. Dr. Mustafa Dural (edr) Prof. Dr. Necip Kocayusufpaşaoğlu İçin Armağan, (1. Bası, Seçkin Yayınevi 2004) 291-331. google scholar
  5. Atamer MY, Sözleşme Özgürlüğünün Sınırlandırılması Sorunu Çerçevesinde Genel İşlem Şartlarının Denetlenmesi, (1. Bası, Beta Yayınevi 2001). google scholar
  6. Ayan M, Borçlar Hukuku Genel Hükümler (12. Bası, Adalet Yayınevi 2020). google scholar
  7. Bahtiyar M, ‘805 Sayılı “İktisadi Müesseselerde Mecburi Türkçe Kullanılması Hakkında Kanun”un Kapsamı ve Yaptırımı Sorunu’ in Ömer Teoman (edr) Prof.Dr. Hüseyin Ülgen’e Armağan (1. Bası, Vedat Kitapçılık 2007) 1731-1750. google scholar
  8. Başoğlu B, ‘Öncelenmiş Borca Aykırılığın Sonuçları’ (2008) 66 İstanbul Hukuk Fakültesi Mecmuası 287-310. google scholar

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Law in Context

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 31, 2022

Submission Date

March 15, 2021

Acceptance Date

December 5, 2022

Published in Issue

Year 2022 Volume: 80 Number: 4

APA
Başar, M. O. (2022). Akıllı Sözleşmeler ve Özel Hukuk Uygulamasında Ortaya Çıkması Muhtemel Sorunlar. İstanbul Hukuk Mecmuası, 80(4), 1067-1103. https://izlik.org/JA77KX74JD
AMA
1.Başar MO. Akıllı Sözleşmeler ve Özel Hukuk Uygulamasında Ortaya Çıkması Muhtemel Sorunlar. İstanbul Hukuk Mecmuası. 2022;80(4):1067-1103. https://izlik.org/JA77KX74JD
Chicago
Başar, Mükerrem Onur. 2022. “Akıllı Sözleşmeler Ve Özel Hukuk Uygulamasında Ortaya Çıkması Muhtemel Sorunlar”. İstanbul Hukuk Mecmuası 80 (4): 1067-1103. https://izlik.org/JA77KX74JD.
EndNote
Başar MO (December 1, 2022) Akıllı Sözleşmeler ve Özel Hukuk Uygulamasında Ortaya Çıkması Muhtemel Sorunlar. İstanbul Hukuk Mecmuası 80 4 1067–1103.
IEEE
[1]M. O. Başar, “Akıllı Sözleşmeler ve Özel Hukuk Uygulamasında Ortaya Çıkması Muhtemel Sorunlar”, İstanbul Hukuk Mecmuası, vol. 80, no. 4, pp. 1067–1103, Dec. 2022, [Online]. Available: https://izlik.org/JA77KX74JD
ISNAD
Başar, Mükerrem Onur. “Akıllı Sözleşmeler Ve Özel Hukuk Uygulamasında Ortaya Çıkması Muhtemel Sorunlar”. İstanbul Hukuk Mecmuası 80/4 (December 1, 2022): 1067-1103. https://izlik.org/JA77KX74JD.
JAMA
1.Başar MO. Akıllı Sözleşmeler ve Özel Hukuk Uygulamasında Ortaya Çıkması Muhtemel Sorunlar. İstanbul Hukuk Mecmuası. 2022;80:1067–1103.
MLA
Başar, Mükerrem Onur. “Akıllı Sözleşmeler Ve Özel Hukuk Uygulamasında Ortaya Çıkması Muhtemel Sorunlar”. İstanbul Hukuk Mecmuası, vol. 80, no. 4, Dec. 2022, pp. 1067-03, https://izlik.org/JA77KX74JD.
Vancouver
1.Mükerrem Onur Başar. Akıllı Sözleşmeler ve Özel Hukuk Uygulamasında Ortaya Çıkması Muhtemel Sorunlar. İstanbul Hukuk Mecmuası [Internet]. 2022 Dec. 1;80(4):1067-103. Available from: https://izlik.org/JA77KX74JD