Research Article

Haksız Rekabet Hukuku Açısından “Müşterinin Karar Verme Özgürlüğünü Özellikle Saldırgan Satış Yöntemleri İle Sınırlamak” (TTK m 55.1.A.8)

Volume: 82 Number: 3 September 26, 2024
EN TR

Haksız Rekabet Hukuku Açısından “Müşterinin Karar Verme Özgürlüğünü Özellikle Saldırgan Satış Yöntemleri İle Sınırlamak” (TTK m 55.1.A.8)

Abstract

Türk Ticaret Kanunu 55.1.a.8, müşterinin karar verme özgürlüğünün saldırgan satış yöntemleri ile sınırlandırılmasını haksız rekabet olarak nitelendirmiştir. Hüküm sadece özellik taşıyan saldırgan satış yöntemlerini kapsamakta; müşteri üzerinde mal/hizmeti satın alması için ağır bir baskının kurulduğu ve müşterinin söz konusu baskıdan kurtulma saiki ile hareket ettiği durumlara uygulanmaktadır. Müşteri üzerinde kurulan fiziksel veya psikolojik baskı, ancak taciz, cebir veya haksız tesir şeklindeki saldırganlık yöntemlerinden biri söz konusuysa saldırgan olarak nitelendirilebilmektedir. ABAD’ın Wind Tre SpA Kararı’nda, müşteriye, kendisine satılan SIM kartlarının içinde internete erişim ve sesli posta hizmetlerinin de bulunduğu ve bunların aktive edilmiş olduğu konusunda bilgi verilmemiş olması, müşterinin bu hizmetleri sonlandırma imkânı bulunmasına rağmen saldırgan bir yöntem olarak nitelendirilmiştir. ABAD’ın Orange Polska Kararı’na göre ise müşteriye kurye ile ulaştırılan ve kuryenin önünde müşterinin imzalamasının beklendiği sözleşme metni söz konusu olduğunda, müşterinin sözleşmeyi ayrıntılı incelemek için yeterli zamanının olmaması tek başına haksız tesire yol açmamaktadır. TTK 55.1.a.8’de fiilin unsurlarının açıkça gösterilmemiş olması Kanun’un amaçlamadığı fiillere de bu hükmün uygulanması sonucunu doğurmaktadır. Örneğin Yargıtay 11. HD’nin 4378/5762 sayı ve 24.09.2019 tarihli kararına konu olayda: davacıların üzerinde yayın tekeline sahip oldukları futbol karşılaşmalarının internet üzerinden ücretsiz şekilde nasıl izlenebileceğini, internet sitesinde bir link paylaşarak anlatan davalının fiili, TTK 55.1.a.8 hükmüne aykırı bulunmuştur. Ancak olayda potansiyel ya da mevcut müşteriler üzerinde ağır bir fiziksel veya psikolojik baskı kurulduğundan söz edilemeyeceğinden, ayrıca müşterilere yönelmiş taciz, fiziksel şiddet dâhil cebir veya haksız tesir şeklindeki saldırganlık yöntemleri de söz konusu olmadığından, anılan karara katılabilmeye olanak bulunmamaktadır. Saldırgan reklamlar, “satış yöntemi” niteliği taşımadığından hükmün kapsamı dışında tutulmuştur. Bu nedenle saldırgan ticari elektronik iletiler de, müşteri adına kişiselleştirilmedikçe TTK 55.1.a.8 kapsamına girmemektedir. Saldırgan ticari uygulamalar, tüketici mevzuatında da düzenlenmiştir (Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği 31). Ancak özellikle davalının cezai sorumluluğunu öngördüğü ve tüketici örgütlerine dava açma hakkı tanıdığı için TTK 55.1.a.8 hükmü, tüketiciler açısından önemini korumaktadır.

Keywords

References

  1. Arkan S, Ticarî İşletme Hukuku (28. Bası, BTHAE 2022). google scholar
  2. Ayhan R, Çağlar H ve Özdamar Ö, Ticari İşletme Hukuku Genel Esaslar (14. Bası, Yetkin 2021). google scholar
  3. Balık İ, ‘Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği Bağlamında Öngörülen Doğrudan Karşılaştırmalı Reklâm Yasağı’ (2019) 35(3) Batider 151-183. google scholar
  4. Bilgili F, Demirkapı E ve Özboyacı A: Ticari İşletme Hukuku (8. Bası, Dora 2022). google scholar
  5. Bozer A ve Göle C, Ticari İşletme Hukuku (7. Baskı, BTHAE 2021). google scholar
  6. Carballo-Calero PF, ‘Aggressive Commercial Practices in the Case Law of EU Member States’ (2016) 5(6) EuCML 255-261. google scholar
  7. Collins H, ‘Harmonisation by Example: European Laws Against Unfair Commercial Practices’ (2010) 73(1) ModLRev 89-118. google scholar
  8. Commission of the European Communities, ‘Proposal for a Directive of the European Parliament and of the Council Concerning Unfair Business-to-Consumer Commercial Practices in the Internal Market and Amending Directives 84/450/EEC, 97/7/EC and 98/27/EC (the Unfair Commercial Practices Directive)’, 18.6.2003, COM (2003) 356 final (< https://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/ LexUriServ.do?uri=COM:2003:0356:FIN:EN:PDF> Erişim Tarihi 14 Mart 2023). google scholar

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Law in Context (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 26, 2024

Submission Date

May 10, 2023

Acceptance Date

April 25, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 82 Number: 3

APA
Yıldız, B. (2024). Haksız Rekabet Hukuku Açısından “Müşterinin Karar Verme Özgürlüğünü Özellikle Saldırgan Satış Yöntemleri İle Sınırlamak” (TTK m 55.1.A.8). İstanbul Hukuk Mecmuası, 82(3), 751-781. https://doi.org/10.26650/mecmua.2024.82.3.0003
AMA
1.Yıldız B. Haksız Rekabet Hukuku Açısından “Müşterinin Karar Verme Özgürlüğünü Özellikle Saldırgan Satış Yöntemleri İle Sınırlamak” (TTK m 55.1.A.8). İstanbul Hukuk Mecmuası. 2024;82(3):751-781. doi:10.26650/mecmua.2024.82.3.0003
Chicago
Yıldız, Burçak. 2024. “Haksız Rekabet Hukuku Açısından ‘Müşterinin Karar Verme Özgürlüğünü Özellikle Saldırgan Satış Yöntemleri İle Sınırlamak’ (TTK M 55.1.A.8)”. İstanbul Hukuk Mecmuası 82 (3): 751-81. https://doi.org/10.26650/mecmua.2024.82.3.0003.
EndNote
Yıldız B (September 1, 2024) Haksız Rekabet Hukuku Açısından “Müşterinin Karar Verme Özgürlüğünü Özellikle Saldırgan Satış Yöntemleri İle Sınırlamak” (TTK m 55.1.A.8). İstanbul Hukuk Mecmuası 82 3 751–781.
IEEE
[1]B. Yıldız, “Haksız Rekabet Hukuku Açısından ‘Müşterinin Karar Verme Özgürlüğünü Özellikle Saldırgan Satış Yöntemleri İle Sınırlamak’ (TTK m 55.1.A.8)”, İstanbul Hukuk Mecmuası, vol. 82, no. 3, pp. 751–781, Sept. 2024, doi: 10.26650/mecmua.2024.82.3.0003.
ISNAD
Yıldız, Burçak. “Haksız Rekabet Hukuku Açısından ‘Müşterinin Karar Verme Özgürlüğünü Özellikle Saldırgan Satış Yöntemleri İle Sınırlamak’ (TTK M 55.1.A.8)”. İstanbul Hukuk Mecmuası 82/3 (September 1, 2024): 751-781. https://doi.org/10.26650/mecmua.2024.82.3.0003.
JAMA
1.Yıldız B. Haksız Rekabet Hukuku Açısından “Müşterinin Karar Verme Özgürlüğünü Özellikle Saldırgan Satış Yöntemleri İle Sınırlamak” (TTK m 55.1.A.8). İstanbul Hukuk Mecmuası. 2024;82:751–781.
MLA
Yıldız, Burçak. “Haksız Rekabet Hukuku Açısından ‘Müşterinin Karar Verme Özgürlüğünü Özellikle Saldırgan Satış Yöntemleri İle Sınırlamak’ (TTK M 55.1.A.8)”. İstanbul Hukuk Mecmuası, vol. 82, no. 3, Sept. 2024, pp. 751-8, doi:10.26650/mecmua.2024.82.3.0003.
Vancouver
1.Burçak Yıldız. Haksız Rekabet Hukuku Açısından “Müşterinin Karar Verme Özgürlüğünü Özellikle Saldırgan Satış Yöntemleri İle Sınırlamak” (TTK m 55.1.A.8). İstanbul Hukuk Mecmuası. 2024 Sep. 1;82(3):751-8. doi:10.26650/mecmua.2024.82.3.0003