Research Article

Erdem Etiği İle Yargı Etiği Arasında Köprü Kurmak (Erdem Merkezli Hukuki Akıl Yürütme ve Yargılama Teorisi)

Volume: 83 Number: 4 January 16, 2026
TR EN

Erdem Etiği İle Yargı Etiği Arasında Köprü Kurmak (Erdem Merkezli Hukuki Akıl Yürütme ve Yargılama Teorisi)

Abstract

Bu makale, bugün dünya genelinde kabul gören yargı etiği belgelerinde karşımıza çıkan ve başta hâkimler olmak üzere yargı faaliyetini icra eden resmi görevliler için davranış standartları getiren evrensel nitelikli ilke ve kuralların felsefi bir zemine ihtiyaç duyduğu düşüncesinden hareketle bu felsefi zeminin erdem etiğinde bulunabileceği iddiasındadır. Bununla birlikte erdem etiği ile yargı etiğini irtibatlandırmayı amaçlayan çalışmalar, sadece Aristotelesçi erdem şemasında yer alan karakter erdemlerine odaklanmamalı, Aristoteles’in karakter erdemleriyle birlikte incelediği düşünce erdemlerini, düşünce erdemleri arasında da bilhassa phronēsis erdemini merkeze alan bir yaklaşım geliştirmelidir. Kısaca “pratik akıl yürütme becerisi” veya “pratik bilgelik” olarak tanımlayabileceğimiz phronēsis erdemini yargı etiğinin konusu hâline getirmek, bütünlüklü bir yargı etiği teorisinin, bünyesinde ayrıca bir hukuki akıl yürütme ve yargılama teorisine de yer vermesinin kaçınılmaz olduğu anlamına gelir. Zira “bağımsızlık”, “tarafsızlık”, “doğruluk”, “dürüstlük”, “eşitlik”, “ehliyet ve özen” gibi değerlere dayanarak formüle edilen yargı etiği ilke ve kuralları, hâkimlerde aranan bir takım karakter erdemlerini olduğu kadar yargılama sırasında başvurulan akıl yürütmenin sıhhati için gerekli düşünce erdemlerini de ifade eder. Bu bağlamda merkezinde erdemlerin yer aldığı bir hukuki akıl yürütme ve yargılama teorisi, yargı etiğinin önemini tebarüz ettirmede son derece işlevseldir. İşbu makale de yargı etiği tartışmalarının daha anlamlı hâle gelmesine katkı sağlama potansiyelini haiz erdem merkezli bir hukuki akıl yürütme ve yargılama teorisi için bir taslak oluşturmayı ve bu tür bir teorinin genel özelliklerini izah etmeyi amaçlamaktadır.

Keywords

References

  1. Alexy R, ‘On Balancing and Subsumption. A Structural Comparison’ (2003) 16(4) Ratio Juris 433. google scholar
  2. Amaya A, ‘Virtue and Reason in Law’ içinde Maksymilian del Mar (ed.), New Waves in Philosophy of Law (Palgrave Macmillan 2011). google scholar
  3. –– –– ‘The Role of Virtue in Legal Justification’ içinde Amalia Amaya, Ho Hack Lai (ed.), Law, Virtue and Justice (Hart Publishing 2013). google scholar
  4. –– –– ‘Virtuous Adjudication; or the Relevance of Judicial Character to Legal Interpretation’ (2019) 40(1) Statute Law Review 87. google scholar
  5. –– –– ‘Reasoning in Character: Virtue, Legal Argumentation, and Judicial Ethics’ (2023) Ethical Theory and Moral Practice: International Forum  google scholar
  6. –– –– ve Del Mar M, ‘New Horizons for the Study of the Legal Mind: Relating Virtue, Emotion and Imagination’ içinde Amalia Amaya, Maksymilian Del Mar (ed.), Virtue, Emotion and Imagination in Law and Legal Reasoning (Hart Publishing 2020). google scholar
  7. Annas J, ‘Virtue Ethics’ içinde David Copp (ed.), The Oxford Handbook of Ethical Theory (Oxford University Press 2006). google scholar
  8. Anscombe GEM, ‘Modern Moral Philosophy’ (1958) 33(124) Philosophy 1.google scholar

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Law in Context (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

January 16, 2026

Submission Date

August 1, 2025

Acceptance Date

October 13, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 83 Number: 4

APA
Gürler, S. (2026). Erdem Etiği İle Yargı Etiği Arasında Köprü Kurmak (Erdem Merkezli Hukuki Akıl Yürütme ve Yargılama Teorisi). İstanbul Hukuk Mecmuası, 83(4), 1689-1719. https://doi.org/10.26650/mecmua.2025.83.4.0018
AMA
1.Gürler S. Erdem Etiği İle Yargı Etiği Arasında Köprü Kurmak (Erdem Merkezli Hukuki Akıl Yürütme ve Yargılama Teorisi). İstanbul Hukuk Mecmuası. 2026;83(4):1689-1719. doi:10.26650/mecmua.2025.83.4.0018
Chicago
Gürler, Sercan. 2026. “Erdem Etiği İle Yargı Etiği Arasında Köprü Kurmak (Erdem Merkezli Hukuki Akıl Yürütme Ve Yargılama Teorisi)”. İstanbul Hukuk Mecmuası 83 (4): 1689-1719. https://doi.org/10.26650/mecmua.2025.83.4.0018.
EndNote
Gürler S (January 1, 2026) Erdem Etiği İle Yargı Etiği Arasında Köprü Kurmak (Erdem Merkezli Hukuki Akıl Yürütme ve Yargılama Teorisi). İstanbul Hukuk Mecmuası 83 4 1689–1719.
IEEE
[1]S. Gürler, “Erdem Etiği İle Yargı Etiği Arasında Köprü Kurmak (Erdem Merkezli Hukuki Akıl Yürütme ve Yargılama Teorisi)”, İstanbul Hukuk Mecmuası, vol. 83, no. 4, pp. 1689–1719, Jan. 2026, doi: 10.26650/mecmua.2025.83.4.0018.
ISNAD
Gürler, Sercan. “Erdem Etiği İle Yargı Etiği Arasında Köprü Kurmak (Erdem Merkezli Hukuki Akıl Yürütme Ve Yargılama Teorisi)”. İstanbul Hukuk Mecmuası 83/4 (January 1, 2026): 1689-1719. https://doi.org/10.26650/mecmua.2025.83.4.0018.
JAMA
1.Gürler S. Erdem Etiği İle Yargı Etiği Arasında Köprü Kurmak (Erdem Merkezli Hukuki Akıl Yürütme ve Yargılama Teorisi). İstanbul Hukuk Mecmuası. 2026;83:1689–1719.
MLA
Gürler, Sercan. “Erdem Etiği İle Yargı Etiği Arasında Köprü Kurmak (Erdem Merkezli Hukuki Akıl Yürütme Ve Yargılama Teorisi)”. İstanbul Hukuk Mecmuası, vol. 83, no. 4, Jan. 2026, pp. 1689-1, doi:10.26650/mecmua.2025.83.4.0018.
Vancouver
1.Sercan Gürler. Erdem Etiği İle Yargı Etiği Arasında Köprü Kurmak (Erdem Merkezli Hukuki Akıl Yürütme ve Yargılama Teorisi). İstanbul Hukuk Mecmuası. 2026 Jan. 1;83(4):1689-71. doi:10.26650/mecmua.2025.83.4.0018