Muhatabın Çek Kanunu Kapsamındaki Hukuki Sorumluluğu

Çekle ödemelerin düzenlenmesi ve çek hamillerinin korunması amacıyla 5941 sayılı Çek Kanunu’nda muhatap bankalara birtakım yükümlülükler öngörülmüştür. Söz konusu yükümlülükleri çek anlaşmasının akdedilmesi aşaması ve çekin ibraz edilmesi aşaması olarak tasnif etmek mümkündür. Çek anlaşması akdedilmesi aşamasında muhatap bankalar; çek hesabı açmak isteyen kişilerin ekonomik ve sosyal durumlarını basiret ve özenle araştırmalı, Kanunda sayılı evrak ve beyanları eksiksiz biçimde temin edip muhafaza etmeli, çek defterlerini kanuna uygun biçimde basıp uygun kişilere vermelidir. Muhatap çekin ibrazı aşamasında ise diğer gerekli şartların varlığı halinde karşılığı bulunan çekleri ödemeli, karşılığı kısmen ya da tamamen bulunmayan çekler için ise zorunlu nitelikteki asgari tutarı ödemeli, karşılıksız kalan kısım için karşılıksızdır işlemi yapmalı ve talep edilmesi halinde keşidecinin adres bilgilerini çek hamilleri ile paylaşmalıdır. Esasen söz konusu yükümlülüklerin ihlali için Kanunda idari ve adli yaptırımlar öngörülmüş olmakla birlikte bu yükümlülüklerin ihlali sonucunda çekleri karşılıksız çıkan çek hamillerinin zararlarını muhatap bankalardan talep edebilecekleri kabul edilmektedir.