Araştırma Makalesi

ADİL YARGILAMANIN ULUSLARARASI BİÇİMSEL STANDARTLARININ GACACA YARGISI ANALİZİ İÇİN YETERLİLİĞİ SORUNU

Cilt: 40 13 Ocak 2023
PDF İndir
TR EN

ADİL YARGILAMANIN ULUSLARARASI BİÇİMSEL STANDARTLARININ GACACA YARGISI ANALİZİ İÇİN YETERLİLİĞİ SORUNU

Öz

Ruanda soykırımı faillerinin yargılanmasında olağan mahkemeler yanında işlerlik kazandırılan Gacaca yargısı, özellikle halkın katılımına dayanan işleyişiyle Batılı liberal yargı modelinden farklı bir sistem olarak adil yargılamanın uluslararası biçimsel standartları temelinde eleştirilere tabi tutulmuştur. Bu eleştirilerde, hükümeti olağan mahkeme sistemini destekleyecek arayışlara sürüklemiş olan mevcut koşulların göz ardı edildiği görülmektedir. Bu koşullar hem devletin maddi imkânsızlıklarını hem de soykırım vahşetiyle parçalanmış sosyal dokunun yeniden inşası ihtiyacını içermekteydi. Bu eleştiriler aynı zamanda da Gacaca yargısının dayandığı değer, amaç ve mantığı temelinde sanıklara sunduğu güvenceleri ihmal etmekteydi. Gacaca geçiş süreci adaletinin sihirli bir değneği olmasa da, göz ardı edilen bu hususlar, pratiğinde ortaya çıkan sorunların Gacaca’nın Batılı liberal yargı modeline dönüştürülerek çözülmesinin hem koşullar itibariyle olanaklı olmadığını hem de Ruanda’nın soykırım sonrası ihtiyaçlarına karşılık veremeyeceğini göstermektedir. Bu durumda Gacaca pratiğinde ortaya çıkan sorunların kaynaklarının belirlenmesi ve bu şekilde gelecekteki geçiş süreci adaleti uygulamalarına yol gösterilmesi isteniyorsa, Gacaca analizinin Gacaca’nın temellerini oluşturan koşullar, amaçlar ve yapısal özellikleri arasındaki bağlantılar ile içerisinde işlediği siyasal durum esas alınarak yapılması gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. “Rwanda: ICTR Preparing to Indict First Tutsis”, 12.4.2002, , Erişim Tarihi: 10.3.2022.
  2. , Erişim Tarihi: 25.10.2022.
  3. , Erişim Tarihi: 25.10.2022.
  4. 1 Ekim 1990 ve 31 Aralık 1994 Arasında İşlenen Soykırım ve İnsanlığa Karşı Suçların Faillerinin Kovuşturulması ve Yargılanması ile Yetkilendirilen Gacaca Mahkemelerinin Örgütlenmesi, Yetkisi ve İşleyişini Düzenleyen 16/2004 Sayılı Organik Yasa, , Erişim Tarihi: 12.5.2022.
  5. 1 Ekim 1990 ve 31 Aralık 1994 Arasında İşlenen Soykırım veya İnsanlığa Karşı Suç Teşkil Eden Fiillerin Kovuşturulmalarını Düzenleyen ve Gacaca Yargısını Kuran 26.01.2001 Tarih ve 40/2000 Sayılı Organik Yasa, , Erişim Tarihi: 12.5.2022.
  6. 13/2008 Sayılı 19/05/2008 Tarihli Organik Yasa, , Erişim Tarihi: 10.6.2022.
  7. Ball, Howard: Prosecuting War Crimes and Genocide: The Twentieth Century Experience, University Press of Kansas, 1999.
  8. Bauman, Zygmunt: Modernite ve Holocaust, çev. Süha Sertabiboğlu, Versus Kitap, İstanbul, 2007.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Hukuk

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

13 Ocak 2023

Gönderilme Tarihi

24 Kasım 2022

Kabul Tarihi

2 Ocak 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 40

Kaynak Göster

APA
Özdemir, O. (2023). ADİL YARGILAMANIN ULUSLARARASI BİÇİMSEL STANDARTLARININ GACACA YARGISI ANALİZİ İÇİN YETERLİLİĞİ SORUNU. İnsan Hakları Yıllığı, 40, 1-54. https://izlik.org/JA65BD93UN
AMA
1.Özdemir O. ADİL YARGILAMANIN ULUSLARARASI BİÇİMSEL STANDARTLARININ GACACA YARGISI ANALİZİ İÇİN YETERLİLİĞİ SORUNU. İnsan Hakları Yıllığı. 2023;40:1-54. https://izlik.org/JA65BD93UN
Chicago
Özdemir, Omca. 2023. “ADİL YARGILAMANIN ULUSLARARASI BİÇİMSEL STANDARTLARININ GACACA YARGISI ANALİZİ İÇİN YETERLİLİĞİ SORUNU”. İnsan Hakları Yıllığı 40 (Ocak): 1-54. https://izlik.org/JA65BD93UN.
EndNote
Özdemir O (01 Ocak 2023) ADİL YARGILAMANIN ULUSLARARASI BİÇİMSEL STANDARTLARININ GACACA YARGISI ANALİZİ İÇİN YETERLİLİĞİ SORUNU. İnsan Hakları Yıllığı 40 1–54.
IEEE
[1]O. Özdemir, “ADİL YARGILAMANIN ULUSLARARASI BİÇİMSEL STANDARTLARININ GACACA YARGISI ANALİZİ İÇİN YETERLİLİĞİ SORUNU”, İnsan Hakları Yıllığı, c. 40, ss. 1–54, Oca. 2023, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA65BD93UN
ISNAD
Özdemir, Omca. “ADİL YARGILAMANIN ULUSLARARASI BİÇİMSEL STANDARTLARININ GACACA YARGISI ANALİZİ İÇİN YETERLİLİĞİ SORUNU”. İnsan Hakları Yıllığı 40 (01 Ocak 2023): 1-54. https://izlik.org/JA65BD93UN.
JAMA
1.Özdemir O. ADİL YARGILAMANIN ULUSLARARASI BİÇİMSEL STANDARTLARININ GACACA YARGISI ANALİZİ İÇİN YETERLİLİĞİ SORUNU. İnsan Hakları Yıllığı. 2023;40:1–54.
MLA
Özdemir, Omca. “ADİL YARGILAMANIN ULUSLARARASI BİÇİMSEL STANDARTLARININ GACACA YARGISI ANALİZİ İÇİN YETERLİLİĞİ SORUNU”. İnsan Hakları Yıllığı, c. 40, Ocak 2023, ss. 1-54, https://izlik.org/JA65BD93UN.
Vancouver
1.Omca Özdemir. ADİL YARGILAMANIN ULUSLARARASI BİÇİMSEL STANDARTLARININ GACACA YARGISI ANALİZİ İÇİN YETERLİLİĞİ SORUNU. İnsan Hakları Yıllığı [Internet]. 01 Ocak 2023;40:1-54. Erişim adresi: https://izlik.org/JA65BD93UN

İnsan Hakları Yıllığı Creative Commons Atıf- GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.