Kiros Silindirinin İnsan Hakları Hukuk Tarihi ile Sınavı ya da İnsan Hakları Hukuk Tarihinin Kiros Silindiri ile Sınavı

Öz

Kiros Silindiri, insan hakları ve insancıl hukuk tarihi açısından önemli bir kaynak olmasına karşın bu perspektiften yeterince incelenmemiştir. Kitabenin insan hakları ile ilişkisi ve ilk insan hakları bildirgesi olup olmadığı hususu bu çalışmada cevabı aranan iki temel sorudur. Çalışma dört konu üzerinde inşa edilmiştir: 1 Kitabenin kendi hikâyesi ve insan hakları ile ilişkisinin hikâyesi, 2 kitabe içindeki verilerin hem insan hakları hem de insan hakları hukuk tarihi açısından analiz edilmesi, 3 elde edilen veriler ışığında kitabenin insan hakları ile ilişkisinin irdelenmesi, 4 kitabenin ilk insan hakları bildirgesi olup olmadığı hususunun tartışılması

Anahtar Kelimeler

• Kiros Silindiri,insan hakları tarihi,insancıl hukuk,insan hakları,insan hakları bildirgesi

Examination of the Cyrus Cylinder by the History of Human Rights Law or Examination of the History of Human Rights by the Cyrus Cylinder

Öz

Kiros Cylinder is an important source of human rights and humanitarian law history, nevertheless it has been studied very little from this perspective. The questions of whether the inscription is related to human rights and whether it is the first human rights declaration are the two basic questions that are sought in this paper. The study was constructed on four topics: 1 the story of the inscription and of its relationship with human rights, 2 the analysis of the information in the inscription in relation to human rights and the human rights history, 3 Investigation of its relationship to the human rights in light of the information obtained and, lastly, 4 the issue of being the first human rights declaration

Anahtar Kelimeler

• Cyrus Cylinder,the history of human rights,humanitarian law,human rights,human rights declaration

Kaynakça

1. Algan, B. (2007). Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Hakların Korunması. Ankara: Seçkin Yayınları.
2. Akıllıoğlu, T. (2010). İnsan Hakları, Kavram, Kaynaklar ve Koruma Sistemleri. Ankara: İmaj Yayınevi.
3. Aral, B. (2010). Üçüncü Kuşak İnsan Hakları Olarak Kollektif Haklar. Ankara: Siyasal Kitabevi.
4. Atasoy, Ö. A. (2002). “Temel Hak ve Özgürlüklerin Sınırlandırılmasında Yeni bir Kavram: Ölçülülük İlkesi ve Yasa Uygulayıcıları Açısından Uyma Zorunluluğu”. Anayasa Yargısı Dergisi, 19, 123-139.
5. Badamchi, H. ve Noroozi İ. (2012). “Ahameniş Döneminde Yahudi Tapınağı’nın Restore Edilmesi İle İlgili Yahudilerin Rivayetinin İncelenmesi”. İran Tarih Kurumu Kültürel Tarih Araştırmaları, 11, 23-31.
6. Badamchi, H. (2013a). “Büyük Kiros’un Babil Silindiri: Reklam mı Ülke Yönetimi mi?”. Üç Aylık İslam ve İran edeniyet Kültür ve Tarih Dergisi, (1), 21-39.
7. Badamchi, H. (2013b). Cyrus Cylinder, Introduction, Edition and Lexicon. Tehran:Negah-e Moasser.
8. The British Museum, The Cyrus Cylinder, Collection Online, http://www. britishmuseum.org/research/collection_online/collection_object_details. aspx?objectId=327188&partId=1 (27.09. 2017).

9. Boyce, M. (1979). Zoroastrians, Their Religious Beliefs and Practices. London: Routledge.
10. Curtis, J. E, The Cyrus Cylinder from Ancient Babylon and the Beginning of the Persian Empire, https://www.youtube.com/watch?v=5qIoEevJ6qE (02.02.2017)
11. Curtıs, J. E. (2013). “The Cyrus Cyliner: The Creation of an Icon and Its Loan to Tehran”. The Cyrus Cylinder: The Great Persian Edict from Babylon. (Ed. I. Finkel). New York: I.B.Tauris.
12. Curtis, J. ve S. Razmjou (2005). “The Palace”, Forgotten Empire, The World of Ancient Persia. (Ed. J. Curtis v.d). London: University of California Press.
13. Çüçen, K. A. (2011). İnsan Hakları. Bursa: Sentez.
14. Dandamaev, M. A. (1984). Slavery in Babylonia, From Nabopolassar to Alexander the Great (626-331 BC). (Çev. V. A. Powell). Illinois: Northern Illinois University Press.
15. Doğan, İ. (2013). İnsan Hakları Hukuku. Ankara: Astana Yayınları.
16. Donnelly, J. (1995). Teoride ve Uygulamada İnsan Hakları. (Çev. M. Erdoğan ve L. Korkut) Ankara: Yetkin Kitabevi.
17. Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Uluslararası Sözleşmesi, BM Enformasyon Merkezi, http://www.unicankara.org.tr/doc_pdf/metin134.pdf.
18. Erdoğan, M. (2012). İnsan Hakları Teorisi ve Hukuku. Ankara: Orion. Farazmand, A. (2009). Bureaucracy and the Administrative System of Ancient WorldState Persian Empire. (Ed. A. Farazmand). London: CRS Press.
19. Finkel, I. (2013). The Cyrus Cylinder, the Babylonian Perspective. The Cyrus Cylinder: The Great Persian Edict from Babylon. (Ed. I. Finkel). London: I.B.Tauris. Frye, R. N. (1983). The History of Ancient Iran. München: C.H. Beck.
20. Gözler, K. (2017). İnsan Hakları Hukuku. Bursa: Ekin Basım Dağıtım.
21. Harari, Y. N.(2016). Hayvanlardan Tanrılara Spiens. (Çev. E. Genç). İstanbul: Kolektif.
22. Harmatta, J. (1971). “The literary Pattern of the Babylonian Edict of Cyrus”. Acta Antiqua Academiae Scientiarum Hunuaricae, 19, 271-231.
23. Hegel, G.W (2016). Tarih Felsefesi. (Çev. A. Yardımlı). İstanbul: İdea.
24. Hoffman, T. B. (2006). Art, Cultural Heritage: Law, Policy and Practice. Cambridge: Cambridge University Press.
25. İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi, http://www.unicankara.org.tr/doc_pdf/h_rigths_ turkce.pdf
26. Jellinek, G. (2017). İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirgesi Üzerine. (Çev. R. İ. Dülger ve M. Dülger). İstanbul: Pinhan Yayınları.
27. Jursa, M. (2007). The Transition of Babylonia from the Neo-Babylonian Empire to Achaemenid Rule. Regime Change in the Ancient Near East and Egypt: from Sargon of Agade to Saddam Hussein. (Ed. H. Crawford). Oxford: Oxford University Press.
28. Kuhrt, A. (1982). “Babylonia from Cyrus to Xerxes”, The Cambridge Ancient History: Vol IV–Persia, Greece and the Western Mediterranean, C. 525-479 BC. (Ed. J. Boardman v.d). Cambridge: Cambridge University Press.
29. Kuhrt, A. (1983). “The Cyrus Cylinder and Achamenid Imperial Policy”. Journal for the Study of the Old Testament, (25), 83-97.
30. MacGregor, N. (2017). The Whole World in Our Hands, https://www.theguardian.com/ artanddesign/2004/jul/24/heritage.art (26.12.2017).
31. Meadows, A. (2005). “The Administration of the Achaemenid Empire”. Forgotten Empire, The World of Ancient Persia. (Ed. John Curtis etc.). London: University of California Press.
32. Mitchell, T.C. (1988). Biblical Archaeology: Documents for the British Museum. Cambridge: Cambridge University Press.
33. Moyn, S. (2010). Son Ütopya, Tarihte İnsan Hakları. (Çev. F. Ev). İstanbul: Küy Yayınları.
34. Razmjou, S. (2013). “The Cyrus Cylinder: A Persian Perspective, The Cyrus Cylinder, The King of Persia’s Proclamation from Ancient Babylon”. The Cyrus Cylinder: The Great Persian Edict from Babylon. (Ed. I. Finkel), London: I.B.Tauris.
35. Rawlinson, H. C. (1880). “Notes on a Newly-Discovered Clay Cylinder of Cyrus Great”. Journal of the Royal Asiatic Society, 12(1), 70-97.
36. Rawlinson, H. C. The Times, Tuesday 18 November 1879
37. Schaudig, H. (2001). Die Inschriften Nabonids von Babylon und Kyros’ des Großen, Samt den in ihrem Umfeld entstandenen Tendenzschriften. Textausgabe und Grammatik. Münster: Ugarit-Verlag.
38. Siyasi ve Medeni Haklar Uluslararası Sözleşmesi, http://www.uhdigm.adalet.gov.tr/ sozlesmeler/coktaraflisoz/bm/bm_05.pdf
39. Statement By Secretary-General U-Thant, 13.10. 1971, (Genel Sekreter U-Thant’ın İran’dan Birleşmiş Milletler’e verilen armağan ile ilgili yaptığı açıklama), http://www. livius.org/a/1/inscriptions/cyrus.pdf (erişim tarihi 27.09. 2017).
40. Stolper, M. W. (1985). Entrepreneurs and Empire, The MuraŠû Archive, the MuraŠû Firm and the Persian Rule in Babylonia. İstanbul: Nederlands lnstituut voor het Nabije Oosten.
41. Sunay, R. (2013). Hukuk ve Siyaset Ekseninde İnsan Hakları. Konya: Çizgi Kitabevi. Şentürk, R. (2007). İnsan Hakları ve İslam. İstanbul: Etkileşim Yayınları.
42. Taylor, J. (2013). The Cyrus Cylinder: Discovery. The Cyrus Cylinder: The Great Persian Edict from Babylon (Ed. I. Finkel). London: I.B.Tauris. Türki Dil Kurumu, http://tdk.gov.tr/index.php?option=com_ bts&arama=kelime&guid=TDK.GTS.5852a04f151f49.59897391 (10.02.2019)
43. Van Der Spek, R. J.(1982). “Did Cyrus the Great introduce a new policy towards subdued nations?” Persica, 10, 278-283.
44. Westbrook, R. (1995). “Slave and Master in Ancient Near Eastern Law”. Chicago-Kent Law Review, 70(4), 1631-76.