AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ PİLOT KARAR USULÜ

Leyla Nur Oduncu

AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ PİLOT KARAR USULÜ

Öz

Pilot karar usulü, sistematik sorunlardan kaynaklı tekrar eden başvuruları karşılayabilmek amacıyla geliştirilmiş bir yöntemdir. Başlangıçta Bakanlar Komitesi Kararları ile sisteme dahil edilmiştir. Daha sonra 2011 yılında yapılan İç Tüzük değişikliği ile mevzuatta yerini almıştır. Pilot kararın uygulamasında, sistematik sorunun çözümünde alınması gereken tedbirler tespit edilir. AİHM pilot kararının hüküm fıkrasındaki tedbirlerin belirli bir süre içinde yerine getirilmesini emredebilir. Gerekli tedbirlerin alınmasına veya alınmamasına göre sürecin devamı farklılık arz edecektir. Son zamanlarda pilot karar sürecinin bir parçası haline getirilen kayıttan düşürme kararı, oldukça dikkat çekmektedir. Bu ve bunun gibi sürecin tarihi gelişimi, dayanakları, diğer yöntemlerden ayıran özellikleri, verilen pilot karar örnekleri yer yer tartışma ya da alkışlara konu olmuştur. Pilot karar yönteminin ele alınması amacıyla işbu çalışma gerçekleştirilmiş, pilot karar usulüyle alınan karar örneklerine yer verilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Altıparmak, Kerem: “Kopya Davalar ve Pilot Kararlar: Bir Kararda Bin Adaletsizlik?”, 50. Yılında Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi: Başarı mı, Hayal Kırıklığı mı?, Ankara Barosu Yayınları, 2009, s. 60-107. (http://www.ankarabarosu.org.tr/Siteler/1940-2010/Kitaplar/pdf/a/aihm50.pdf, Erişim: 07.12.2020)
Avrupa İnsan hakları Mahkemesi Yazı İşleri Müdürlüğü: “Court adjourns 2,354 prisoners’ voting rights cases”, ECHR 091(2013), 26.03.2013 tarihli basın özeti.
Avrupa İnsan hakları Mahkemesi Yazı İşleri Müdürlüğü: “European Court closes pilot judgment procedure in Polish “rentcontrol” cases, following introduction of compensation scheme”, No. 284, 31.03.2011 tarihli basın özeti.
Avrupa İnsan hakları Mahkemesi Yazı İşleri Müdürlüğü: “New rule introduced concerning handling of systemic and structural human rights violations in Europe”, AİHM basın duyurusu, no: 256, 24.03.2011. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi: “Opinion of the Court on the Wise Persons’ Report”, (as adopted by the Plenary Court on 2 April 2007),
(https://www.echr.coe.int/Documents/2007_Wise_Person_Opinion_ENG.pdf, Erişim: 18.03.2020) Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi: “Pilot Kararlar”, Tematik Bilgi Notu.
(https://www.echr.coe.int/Documents/FS_Pilot_judgments_TUR.pdf , Erişim: 03.08.2020) Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi: Annual Report 2017 of the European Court of Human Rights, Council of Europe, 2018. (https://www.echr.coe.int/Documents/Annual_report_2017_ENG.pdf , Erişim: 28.03.2020)
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi: Overview, 1959-2017, Mart 2018. (https://www.echr.coe.int/Documents/Overview_19592017_ENG.pdf , Erişim: 05.05.2020)
Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi: “CM/Res(2004)3: Resolution of the Committee of Ministers on judgments revealing an underlying systemic problem”, 12.05.2004. (https://search.coe.int/cm/Pages/result_details.aspx?ObjectId=09000016805dd190, Erişim: 08.03.2020)

Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi: “Interim Resolution CM/ResDH(2018)106 Execution of the judgments of the European Court of Human Rights Gazsó group v. Hungary”, 15.03.2018.
(https://hudoc.echr.coe.int/eng#{%22tabview%22:[%22document%22],%22itemid%22:[%22001-181968%22]}, Erişim: 03.05.2020)
Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi: “Recommendation Rec(2004)6 of the Committee of Ministers to member states on the improvement of domestic remedies”, 12.05.2004. (http://wwwold.justice.sk/a/dwn/l8/VMCS_odp_2004_06.pdf, Erişim: 08.03.2020)
Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi: “Rules adopted by the Committee of Ministers for the application of Article 46, paragraph 2, of the European Convention on Human Rights”, 10/5/2006, The execution of judgments of the European Court of Human Rights, Human rights files, No. 19, 2. Baskı, Avrupa Konseyi Yayınlar, 2008. (https://www.echr.coe.int/LibraryDocs/DG2/HRFILES/DG2-EN-HRFILES-19(2008).pdf , Erişim: 08.03.2020)
Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi: “Rules adopted by the Committee of Ministers for the application of Article 46, paragraph 2, of the European Convention on Human Rights”, 10/1/2001, The execution of judgments of the European Court of Human Rights, Human rights files, No. 19, 1. Baskı, Avrupa Konseyi Yayınlar, 2002. (https://www.echr.coe.int/LibraryDocs/DG2/HRFILES/DG2-EN-HRFILES-19(2002).pdf, Erişim: 08.03.2020)
Council of Europe Committee of Ministers: Supervision of The Execution of Judgments and Decisions of the European Court of Human Rights, 6th Annual Report of the Committee of Ministers, 2012. (https://rm.coe.int/1680592ac8 , Erişim: 10/12/2020)
Council of Europe Committee of Ministers: Supervision of The Execution of Judgments and Decisions of the European Court of Human Rights 2019, 13th Annual Report of the Committee of Ministers. (https://rm.coe.int/annual-report-2019/16809ec315 , Erişim: 10/12/2020)
Council of Europe Treaty Series - No. 194 , “Explanatory Report to Protocol No. 14 to the Convention for the Protection of Human Rights and Fundamental Freedoms, amending the control system of the Convention, Strasbourg”, 13.05.2004, (https://rm.coe.int/16800d380f , Erişim: 11.12.2020)
Çalı, Başak/Bruch, Nicola: Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararlarının Uygulanmasının İzlenmesi, Sivil Toplum Kuruluşları İçin Bir El Kitabı, Mayıs 2011. (https://ecthrproject.files.wordpress.com/2012/01/ngo_tr.pdf, Erişim: 01.05.2020)
Haider, Dominik: The Pilot-Judgement Procedure of the European Court of Human Rights, Martinus Nijhoff Publishers, Lieden Bostan, 2013, (https://books.google.com.tr/books?id=06DtwNWdOxMC&pg=PA332&lpg=PA332&dq=CDDH(2003)006&source=bl&ots=Giht_HPktG&sig=ScUjMpBiby15tEap5kWrZE9pwSA&hl=tr&sa=X&ved=0ahUKEwjaybOpoLXbAhWNCOwKHR9gC3MQ6AEIMzAC#v=onepage&q=CDDH(2003)006&f=false , Erişim: 08.03.2020)
Interim Activity Report of 26 November 2003 (CDDH (2003) 026 Addendum I Final), p. 20, 21, aktaran WILDHABER, Luzius: “Consequences for the ECtHR of Protocol No. 14 and the Resolution on Judgments Revealing an Underlying Systemic Problem; Practical Steps of Implementation and Challenges”,
Reforming the European Convention on Human Rights, a work in Progress, Avrupa Konseyi Yayınları, Nisan 2009, s. 59-65. (https://www.echr.coe.int/librarydocs/dg2/isbn/coe-2009-en-9789287166043.pdf , Erişim: 13.05.2020)
Özmen, A. Münci: “Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne (AİHM) bireysel başvuru, AİHM kararına karşı başvuru yolları ve AİHM kararlarının icrası ile ilgili pratik bilgiler”, 29.11.2017. (http://d.barobirlik.org.tr/2017/20171206_aihm.pdf, Erişim: 18.03.2020)
Position Paper on Proposals for Reform of the European Convention on Human Rights and Other Measures as Set Out in the Report of the Steering Committee for Human Rights of 4 April 2003 (CDDH(2003)006 Final)
Salihpaşaoğlu, Yaşar: Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Yargılamada Kullandığı Yöntem, İlke ve Usuller, Adalet Yayınevi, Ankara, 2020.
The European Court of Human Rights: “Pilot Judgements”, Factsheet. May 2020 (https://www.echr.coe.int/documents/fs_pilot_judgments_eng.pdf , Erişim: 10.11.2020)
Abdurrahman Demiroğlu ve diğerleri/Türkiye, BN. 56125/10, KT. 04/06/2013
Ališić ve diğerleri/Bosna Hersek, Hirvatistan, Eski Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti, Sırbistan ve
Slovenya (Büyük Daire), BN. 60642/08, KT. 16/07/2014
Ananyev ve diğerleri/Rusya, BN. 42525/07…, KT. 10/01/2012
Anastasov ve diğerleri/Slovenya, BN. 65020/13, KT. 18/10/2016
Aydın İçyer/Türkiye, BN. 18888/02, KT. 12/01/ 2006
Balakchiev ve diğerleri/Bulgaristan, BN. 65187/10, KT. 18/6/2013
Balan/Moldova Cumhuriyeti, BN. 44746/08, KT. 10/02/2012
Behçet Taş/Türkiye, BN. 48888/09, KT. 10/03/2015
Broniowski/Polanya (Büyük Daire), BN. 31443/96, KT. 28/09/2005
Broniowski/Polonya (Büyük Daire), BN. 31443/96, KT. 22/06/2004
Burdov/Rusya (No. 2), BN. 33509/04, KT. 15/01/2009
Burmych ve diğerleri/Ukrayna (Büyük Daire), BN. 46852/13…, KT. 12/10/2017
Dimitrov ve Hamanov/Bulgaristan, BN. 48059/06 ve 2708/09, KT. 10/05/2011
Doğan ve diğerleri/Türkiye, BN. 8803-8811/02, 8813/02 ve 8815-8819/02, KT. 29/6/2004
Domján/Macaristan, BN. 5433/17, KT. 14/11/2017
E.G./Polonya ve diğer 175 başvurucu, BN. 50425/99, KT. 23/09/2008
Fakhretdinov ve diğerleri/Rusya, BN. 26716/09…, KT. 24/09/2010
Finger/Bulgaristan, BN. 37346/05, KT. 10/05/2011
Garcia Cancio/Almanya, BN. 19488/09, KT. 29/05/2012
Gazsó/Macaristan, BN. 48322/12, KT. 16/07/2015
Gerasimov ve diğerleri/Rusya, BN. 29920/05…, 01/07/2011
Glykantzi/Yunanistan, BN. 40150/09, KT. 30/10/2012
Greens ve M.T./Birleşik Krallik, BN. 60041/08, 60054/08, KT. 23/11/2010
Hodžić/Slovenya, BN. 41698/06, KT. 04/04/2017
Hutten-Czapska/Polonya (Büyük Daire), BN. 35014/97, KT. 19/06/2006
Ilyushkin ve diğerleri/Rusya, BN. 5734/08…, KT. 17/04/2012
Josip Zadrić/Bosna Hersek, BN. 18804/04, KT. 16/11/2010
Kalinkin ve diğerleri/Rusya, BN. 16967/10…, KT. 17/04/2012
Kurić ve diğerleri/Slovenya (Büyük Daire), BN. 26828/06, KT. 12/03/2014
Kurić ve diğerleri/Slovenya (Büyük Daire), BN. 26828/06, KT. 26/06/2012
M.C. ve diğerleri/İtalya, BN. 5376/11, KT. 03/09/2013
Manushaqe Puto ve diğerleri/Arnavutluk, BN. 604/07…, KT. 31/07/2012
Maria Atanasiu ve diğerleri/Romanya, BN. 30767/05, 33800/06, KT. 12/10/2010
Michelioudakis/Yunanistan, BN. 54447/10, KT. 03/04/2012
Muratović/Sırbistan, BN. 41698/06, KT. 21/03/2017
Müdür Turgut ve diğerleri/Türkiye, BN. 4860/09, KT. 26/03/2013
Nagovitsyn ve Nalgiyev/Rusya, BN. 27451/09, 60650/09, KT. 23/09/2010
Neshkov ve diğerleri/Bulgaristan, BN. 36925/10…, KT. 27/01/2015
Olaru ve diğerleri/Moldova, BN. 476/07…, KT. 28/07/2009
Preda ve diğerleri/Romanya, BN. 9584/02 …, KT. 29/04/2014
Rexhepi ve diğerleri/İtalya, BN. 47180/10…, KT. 16/05/2014
Rumpf/Almanya, BN. 46344/06, KT. 02/09/2010
Rutkowski ve diğerleri/Polonya, BN. 72287/10, KT. 07/07/2015
Shtolts ve diğerleri/Rusya, BN. 77056/14…, KT. 30/01/2018
Stella ve diğerleri/İtalya, BN. 49169/09…, KT. 16/05/2014
Sukachov/Ukrayna, BN. 14057/17, KT. 30/01/2020
Suljagic/Bosna Hersek, BN. 27912/02, KT. 03/11/2009
Taron/Almanya, BN. 53126/07, KT. 29/05/2012
Techniki Olympiaki A.E./Yunanistan, BN. 40547/10, KT. 01/10/2013
Torreggiani ve diğerleri/İtalya, BN. 43517/09…, KT. 08/01/2013
Ümmühan Kaplan/Türkiye, BN. 24240/07, KT. 20/03/2012
Ünal Tekeli/Türkiye, BN. 29865/96, KT. 16/11/2004
Valcheva ve Abrashev/Bulgaristan, BN. 6194/11, 34887/11, KT. 18/6/2013
Vallianatos ve diğerleri/Yunanistan (Büyük Daire), BN. 29381/09, 32684/09, KT. 07/11/2013
Varga ve diğerleri/Macaristan, BN. 14097/12…, KT. 10/03/2015
Vassilios Athanasiou ve diğerleri/Yunanistan, BN. 50973/08…, KT. 21/12/2010
Verein Gegen Tierfabriken Schweiz (Vgt)/İsviçre (No. 2) (Büyük Daire), BN. 32772/02, KT. 30/06/2009
Xynos/Yunanistan,BN. 30226/09, KT. 09/10/2014
Yuriy Nikolayevich Ivanov/Ukrayna, BN. 40450/04, KT. 15/10/2009
Załuska, Rogalska ve diğerleri/Polonya, BN. 53491/10…, KT. 20/06/2017

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Hukuk

Bölüm

İnceleme Makalesi

Yazarlar

Leyla Nur Oduncu Bu kişi benim
0000-0002-1640-1904
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

12 Ağustos 2021

Gönderilme Tarihi

19 Şubat 2021

Kabul Tarihi

23 Nisan 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 38

IZ

https://izlik.org/JA57HR36DY

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Oduncu, L. N. (2021). AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ PİLOT KARAR USULÜ. İnsan Hakları Yıllığı, 38, 83-121. https://izlik.org/JA57HR36DY

AMA

1.Oduncu LN. AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ PİLOT KARAR USULÜ. İnsan Hakları Yıllığı. 2021;38:83-121. https://izlik.org/JA57HR36DY

Chicago

Oduncu, Leyla Nur. 2021. “AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ PİLOT KARAR USULÜ”. İnsan Hakları Yıllığı 38 (Ağustos): 83-121. https://izlik.org/JA57HR36DY.

EndNote

Oduncu LN (01 Ağustos 2021) AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ PİLOT KARAR USULÜ. İnsan Hakları Yıllığı 38 83–121.

IEEE

[1]L. N. Oduncu, “AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ PİLOT KARAR USULÜ”, İnsan Hakları Yıllığı, c. 38, ss. 83–121, Ağu. 2021, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA57HR36DY

ISNAD

Oduncu, Leyla Nur. “AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ PİLOT KARAR USULÜ”. İnsan Hakları Yıllığı 38 (01 Ağustos 2021): 83-121. https://izlik.org/JA57HR36DY.

JAMA

1.Oduncu LN. AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ PİLOT KARAR USULÜ. İnsan Hakları Yıllığı. 2021;38:83–121.

MLA

Oduncu, Leyla Nur. “AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ PİLOT KARAR USULÜ”. İnsan Hakları Yıllığı, c. 38, Ağustos 2021, ss. 83-121, https://izlik.org/JA57HR36DY.

Vancouver

1.Leyla Nur Oduncu. AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ PİLOT KARAR USULÜ. İnsan Hakları Yıllığı [Internet]. 01 Ağustos 2021;38:83-121. Erişim adresi: https://izlik.org/JA57HR36DY