LOJİSTİK SEKTÖRÜNDE PERSONEL SEÇİMİ İÇİN ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME TEKNİĞİ YAKLAŞIMI: PSI ÖRNEĞİ

Öz

Belirli bir maliyete katlanmaksızın üretim faktörlerinde bir iyileştirme yapılmasının çok da kolay olmayacağı düşünülürse, işletmeler için maliyet minimizasyonu yapılabilecek en kritik faaliyet alanı lojistik ve tedarik zinciri yapılanmalarıdır. Aynı şekilde işletmeler için rekabet avantajı sağlayan en önemli üretim faktörü entelektüel sermaye olarak da bilinen insan kaynağıdır. Bu kapsamda doğru işe doğru personel görevlendirilmesi hayati önemi haizdir. Liyakate dayalı bir personel seçimi ve görevlendirilmesi halinde, işletme kaynaklarının verimli kullanımı sağlanacak ve işletmenin nihai etkinliği olumlu etkilenerek rekabet üstünlüğünün önü açılacaktır. Günümüzde personel seçimi için çok çeşitli uygulamalar ve testler yapılmaktadır. Büyük çoğunluğu sezgisel ve kişisel yargılara dayalı olan bu yöntemler zaman zaman hatalı seçimi beraberinde getirebilmektedir. Kısa iş görüşmelerinin ve/veya iş deneme sürelerinin, bireyi kişiliğiyle birlikte tanımaya yetmeyeceği aşikardır. Bu kapsamda çalışmada farklı personel alternatifleri arasından en uygun olanı seçmekte sıklıkla yararlanılan çok kriterli karar verme tekniklerinin önemine değinilmiştir. Çok kriterli karar verme teknikleri çok farklı alanlarda olduğu gibi personel seçiminde de karar vericiler için önemli bir yardımcı durumundadır. Yöntemlerin önemli bir bölümü yine uzman görüşü gibi sezgisel yaklaşımlara ihtiyaç duymakla birlikte, çalışmada kullanılan PSI yöntemi tamamen rasyonel bir şekilde uygulama aşamalarıyla, alternatiflerin tarafsız olarak değerlendirilmesine ve sahip oldukları sayısal değerler üzerinde sonuca gidilmesine olanak sağlamaktadır. Yapılan çalışmada birbirinden farklı önem seviyesindeki çok sayıda kriterin etkisi altında verilecek bir personel seçim kararı, çok kriterli karar verme tekniklerinden biri olan ve son zamanlarda farklı alanlarda sıklıkla kullanılan PSI yöntemiyle çözülmüş ve sonuçlar paylaşılmıştır. Bu kapsamda biri maliyet yönlü (K1-Olumsuz Kişilik Özellikleri) ve diğerleri fayda yönlü (K2-Yabancı Dil Notu, K3-Tecrübe Yılı, K4-Takım Çalışma Becerisi, K5-Empati Yeteneği, K6-Problem Çözme Yeteneği ve K7-Dış Görünüş) olmak üzere toplam 7 kriter dikkate alınarak 6 aday arasından en uygun olanı belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Çok Kriterli Karar Verme Teknikleri
• Personel Seçimi
• PSI

MULTI-CRITERIA DECISION-MAKING TECHNIQUE FOR PERSONNEL SELECTION: PSI SAMPLE

Öz

Considering that it will not be easy to make an improvement in production factors without any cost, the most critical field for businesses to minimize costs is logistics and supply chain structures. Likewise, the most important production factor that provides competitive advantage for businesses is human resources, also known as intellectual capital. In this context, it is vital to assign the right personnel to the right job. In case of selection and assignment of personnel based on merit, efficient use of business resources will be ensured and the final efficiency of the business will be positively affected, thereby paving the way for competitive advantage. Today, a wide variety of applications and tests are carried out for personnel selection. These methods, most of which are based on intuitive and personal judgments, can sometimes lead to wrong selection. It is obvious that short job interviews and/or job trial periods will not be enough to get to know the individual with his/her personality. In this context, the importance of multi-criteria decision-making techniques, which are frequently used in choosing the most suitable one among different personnel alternatives, is mentioned in the study. Multi-criteria decision-making techniques are an important aid for decision makers in personnel selection, as in many different areas. Although a significant part of the methods still require intuitive approaches such as expert opinion, the PSI method used in the study allows for the impartial evaluation of the alternatives and to reach conclusions on the numerical values they have, with the application stages in a completely rational way. In the study, a personnel selection decision to be made under the influence of many criteria with different importance levels is solved with the PSI method, which is one of the multi-criteria decision-making techniques and has been frequently used in different fields recently, and the results are shared. In this context, one of them is cost-oriented (C1-Negative Personality Traits) and the others are benefit-oriented (C2-Foreign Language Grade, C3-Year of Experience, C4-Team Work Skill, C5-Empathy Ability, C6-Problem Solving Ability and C7-Appearance) considering a total of 7 criteria, the most suitable one among 6 candidates was determined.

Anahtar Kelimeler

• Multi-Criteria Decision-Making Techniques
• Personnel Selection
• PSI

Kaynakça

1. Attri, R. ve Grover, S. (2015). “Application of Preference Selection Index Method for Decision Making Over The Design Stage of Production System Life Cycle”, Journal of King Saud University - Engineering Science, 27, 207-216.
2. Bedir, N. ve Eren, T. (2015). AHP-PROMETHEE Yöntemleri Entegrasyonu İle Personel Seçim Problemi: Perakende Sektöründe Bir Uygulama, Social Sciences Research Journal, Volume 4, Issue 4, 46-58.
3. Chauhan, R., Singh, T., Thakur, N.S. ve Patnaik, A. (2016). “Optimization of Parameters in Solar Thermal Collector Provided with Impinging Air Jets Based Upon Preference Selection Index Method”, Renewable Energy 99, 118-126.
4. Demirci, A. (2020). Lojistik Tedarikçi Seçiminde Aksiyomatik Tasarım Tekniği Uygulaması, International Journal of Economics, Politics Humanities and Social Sciences, Vol: 3, Issue: 1, 90-105.
5. Doğan, A. ve Önder, E. (2014). İnsan Kaynakları Temin ve Seçiminde Çok Kriterli Karar Verme Tekniklerinin Kullanılması ve Bir Uygulama, Journal of Yasar University, 9(34), 5796-5819.
6. Ilgaz, A. (2018). Lojistik Sektöründe Personel Seçim Kriterlerinin AHP ve TOPSİS Yöntemleri ile Değerlendirilmesi, Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Yıl: 2018/3, Sayı: 32, 586-605.
7. İbicioğlu, H. ve Ünal, Ö. F. (2014). Analitik Hiyerarşi Prosesi ile Yetkinlik Bazlı İnsan Kaynakları Yöneticisi Seçimi, Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 28, Sayı: 4, 55-78.
8. Madić, M., Antucheviciene, J, Radovanovic, M. ve Petkovic, D. (2017). “Determination of Laser Cutting Process Conditions Using The Preference Selection Index Method”, Optics & Laser Technology, 89, 214-220.

9. Maniya, K. ve Bhatt, M.G. (2010). “A Selection of Material Using a Novel Type Decision-Making Method: Preference Selection Index Method”, Materials and Design 31, 1785-1789.
10. Turan, G. (2015). İşletmeciler, Mühendisler ve Yöneticiler İçin Operasyonel, Yönetsel ve Stratejik Problemlerin Çözümünde Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri, İçinde B.F. Yıldırım ve E. Önder (Eds.). Çok Kriterli Karar Verme (ss. 15-20). Dora Yayın Dağıtım, Bursa.
11. Ünal, Ö. F. (2011). Analitik Hiyerarşi Prosesi ve Personel Seçimi Alanında Uygulamaları, Akdeniz Üniversitesi Uluslararası Alanya İşletme Fakültesi Dergisi, Y. 2011, C. 3, S. 2, 18-38.
12. Vahdani, B., Mousavi, S.M. ve Ebrahimnejad, S. (2014). “Soft Computing-Based Preference Selection Index Method for Human Resource Management”, Journal of Intelligent & Fuzzy Systems 26, 393-403.
13. Yaralıoğlu, K. (2010). Karar Verme Yöntemleri, Detay Yayıncılık, Ankara.
14. Yıldız, M. S. ve Aksoy, S. (2015). Analitik Hiyerarşi Prosesi ile Personel Seçimi Üzerine Bir Çalışma, Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi,15 (1), 59-83.