SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK VE ÇEVRE YÖNETİM MUHASEBESİ KAPSAMINDA BİBLİYOMETRİK BİR ANALİZ

Öz

Sürdürülebilirlik, günümüzde üzerinde durulan konuların başında gelmektedir. Küresel iklim değişikliği, doğada oluşan tahribat azımsanamayacak boyutlara ulaşmıştır. Bireysel anlamda çevreye duyarlılaşarak çözülebilecek bu sorun, işletmelerde iyi bir çevre yönetim politikası benimseyerek çevreye verilen hasarların azaltılmasını sağlayacaktır. Bu bağlamda Çevre Yönetim Muhasebesi (ÇYM) işletmelerin sürdürülebilirlik politikalarını destekleyerek karar verme süreçlerine katkıda bulunmaktadır. Çalışmanın amacı, sürdürülebilirlik ve çevre yönetim muhasebesi alanında yapılmış çalışmaları incelemektir. Bu amaçla Web of Science veri tabanında taranan çalışmalardan örneklem olarak, 2020-2024 yılları arasında yapılan 826 yayın incelenmiştir. Yapılan araştırmaya göre, “işletme”, “yönetim” ve “muhasebe” alanlarında, İngilizce dilinde, doküman türü makale olan 826 çalışmaya ulaşılmıştır. Verilerin analizinde VOSviewer programı kullanılmıştır. Verilere ulaşmak için “Environmental Management Accounting” ve “Sustainable Accounting” anahtar kelimeleri kullanılmıştır. Analizden ulaşılan sonuçlara göre, çevre yönetim muhasebesi alanındaki çalışmalarda üretkenliği ve toplam bağlantı gücü en yüksek olan yazar “Ahmed A. Elamer” iken, en çok atıf alan yazar ise, “Collins G. Ntim” olmuştur. En yüksek doküman ve atıf sayısına sahip ülke “Çin” olurken, en yüksek toplam bağlantı gücüne sahip ülke “İngiltere” olmuştur. Çalışmadan ulaşılan sonuçlar, çevre yönetim muhasebesi kavramının yeni bir alan olduğunu ve gelişmekte olan ülkelerde uygulama alanı bulması gerektiğini göstermektedir. Çevre yönetim muhasebesi hem sürdürülebilirlik hem de işletmelerin çevreye yarattığı etkinin belirlenmesi açısından önem taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Sürdürülebilirlik
• Çevre Yönetim Muhasebesi
• Bibliyometrik Analiz

A Bibliometric Analysis Within the Scope of Sustainability and Environmental Management Accounting

Öz

Sustainability is one of the most emphasized issues today. Global climate change and the destruction wrought on nature have reached significant levels. This problem, which can be solved by individual environmental awareness, will enable businesses to reduce environmental damage by adopting good environmental management policies. In this context, Environmental Management Accounting (EMA) supports businesses' sustainability policies and contributes to their decision-making processes. The purpose of this study is to examine studies conducted in the field of sustainability and environmental management accounting. For this purpose, a sample of 826 publications published between 2020 and 2024 was examined from the Web of Science database. According to the research, 826 English-language articles were found in the fields of "business," "management," and "accounting." The VOSviewer program was used in data analysis. The keywords "Environmental Management Accounting" and "Sustainable Accounting" were used to access the data. According to the analysis, the author with the highest productivity and highest total link strength in studies in environmental management accounting is Ahmed A. Elamer, while the most cited author is Collins G. Ntim. China has the highest number of documents and citations, while the UK has the highest total link strength. The study's results indicate that the concept of environmental management accounting is a new field and should find application in developing countries. Environmental management accounting is important for both sustainability and for determining the environmental impact of businesses.

Anahtar Kelimeler

• Sustainability
• Environmental Management Accounting
• Bibliometric Analysis

Kaynakça

1. Açık Taşar, S. (2023). A bibliometric analysis related to green accounting. R&S Research Studies Anatolia Journal, 6(4), 636-651. https://doi.org/10.33723/rs.1363543
2. Akdeniz, F. (2016). Türkiye muhasebe ve finansal raporlama standartları (tms/tfrs) çerçevesinde çevresel faaliyetlerin muhasebeleştirilmesi. Global Journal of Economics and Business Studies, 5(9), 9-38.
3. Altınbay, A., & Durak, H. (2022). Çevre muhasebesi, yeşil muhasebe ve karbon muhasebesi kavramları hakkında yazılan makalelerin bibliyometrik analizi. International Journal of Applied Economic and Finance Studies, 7(1), 140-155.
4. Chetanraj, D. B., & Senthil Kumar, J. P. (2023). Forty-seven years of environmental management accounting research: A bibliometric analysis. Journal of Environmental Management & Tourism, 14(5), 2207-2241.
5. Çavmak, Ş., & Hatunoğlu, Z. (2025). Yeşil muhasebe araştırmalarının bibliyometrik analizi: Eğilimler ve öne çıkan çalışmalar. Muhasebe ve Denetime Bakış, 25(76), 217-236. https://doi.org/10.55322/mdbakis.1673834
6. Çetin, A. T., Özcan, M., & Yücel, R. (2004). Çevre muhasebesine genel bakış. Sosyal Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 4(7), 61-76.
7. Dwianika, A., Purwanto, E., Suyoto, Y. T., & Pitaloka, E. (2024). Bibliometrics analysis of green accounting research. International Journal of Energy Economics and Policy, 14(1), 349-358. https://doi.org/10.32479/ijeep.15055
8. El Alam, R., Grande, U., Buonocore, E., Paletto, A., & Franzese, P. P. (2024). The scientific research on environmental accounting: A bibliometric network analysis. Ecological Questions, 35(1), 1-17.

9. EPA. (1995). Environmental Protection Agency design for the environment program environmental accounting project.
10. Gök, A. G., & Çarıkçı, O. (2022). Çevre muhasebesi konulu çalışmaların bibliyometrik analizi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 27(3), 369-391.
11. IFAC (International Federation of Accountants). (2005). Environmental management accounting, international guidance document. August 2005, USA.
12. Kaya, U. (2006). İşletme-doğal çevre ilişkilerinin mali tablolar aracılığıyla raporlanması ve denetimi (Yayın No: 201). Sermaye Piyasası Kurulu.
13. Kızılyalçın, D. A. (2022). Çevre yönetim muhasebesi: İSO 2020’de yer alan işletmelerde uygulama. Erciyes Akademi, 36(3), 1025-1054. https://doi.org/10.48070/erciyesakademi.1137029
14. Korukoğlu, A. (2011). İşletmelerde çevre muhasebesi: İzmir ili uygulaması. Ege Akademik Bakış, 11(1), 81-89.
15. Lazol, İ., Muğal, E., & Yücel, Y. (2008). Sürdürülebilir bir çevre için çevre muhasebesi ve KOBİ’lere yönelik bir araştırma. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (38), 56-69.
16. Memiş, M. Ü. (2009). İşletme yönetim aracı olarak çevresel muhasebe. Çukurova Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13(1), 89-106.
17. Nguyen, L. T. P., Aleenajitpong, N., & Boon-Itt, S. (2024). Emerging trends of environmental accounting research: A science mapping approach. Journal of Accounting and Organizational Change. https://doi.org/10.1108/JAOC-03-2023-0062
18. Nguyen, T. H. (2023). Factors affecting the implementation of environmental management accounting: A case study of pulp and paper manufacturing enterprises in Vietnam. Cogent Business & Management, 9(1), 2141089.
19. Özarı, Ç., & Can, E. N. (2023). Sürdürülebilirlik muhasebesi ve karbon muhasebesi çalışmalarının bibliyometrik analizi. Denetişim, (27), 55-71. https://doi.org/10.58348/denetisim.1177406
20. Özbek, A., & Çil Koçyiğit, S. (2025). Green accounting research in sustainable development goals: VOSviewer analysis. Denetim ve Güvence Hizmetleri Dergisi, 5(1), 1-21.
21. Öztürk Yöndemli, S. (2022). Türkiye’de çevre muhasebesi konusunda yayınlanmış akademik çalışmaların bibliyometrik analizi. Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13(26), 743-767. https://doi.org/10.36543/kauiibfd.2022.031
22. París Paricio, J., Curós Vilà, M. P., Amirbagheri, K., & Torres Martínez, A. (2023). Research on environmental accounting: Past studies and future trends. Environment, Development and Sustainability, 1-35.
23. Schaltegger, S., & Burritt, R. (2017). Contemporary environmental accounting: Issues, concepts and practice. Routledge.
24. Schaltegger, S., Delphine, G., & Dimitar, Z. (2013). Is environmental management accounting a discipline? A bibliometric literature review. Meditari Accountancy Research, 21(1), 4-31.
25. Tutar, H., & Baysal, C. (2024). Bibliometric analysis and visualization of the Journal of Management & Organization. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 26(2), 393-426. https://doi.org/10.26745/ahbvuibfd.1171181
26. Zhou, Y., Agyemang, A. O., Adam, I. O., & Twum, A. K. (2022). Assessing the impact of technological innovation on environmental and financial performance of Chinese textile manufacturing companies. International Journal of Technology, Policy and Management, 22(4), 369-393.