DOĞU AKDENİZ’DE YENİ SINAMALAR: SURİYE DENİZ YETKİ ALANLARININ SINIRLANDIRILMASI

Öz

Suriye iç savaş nedeniyle Doğu Akdeniz’de hidrokarbon yatakları çevresinde ivmelenen rekabete dâhil olamamıştır. İç savaş boyunca deniz yetki alanlarının güvenliğini Rusya ve İran desteğiyle sağlamaya çalışan Suriye donanmasının ise hâlihazırda yeterliliği tartışmalıdır. Bu açıdan Suriye’nin iç savaş sonrası kalkınması gibi önemli meseleleri olan Geçiş Hükûmeti’nin İsrail gibi bölgesel rakipler karşısında deniz yetki alanlarını hangi politik ve hukukî çerçevede sınırlandıracağı önemli bir başlık olarak öne çıkmaktadır. Diğer taraftan, GKRYYunanistan-İsrail’in Doğu Akdeniz’de deniz yetki alanlarının paylaşımına dair mevcut adımları da hesaba katıldığında, Suriye’nin yakın gelecekte deniz yetki alanlarına dair talep ve baskıyla karşılaşma ihtimali de göz önünde tutulmalıdır. Çalışmada, Baas Rejimi döneminden miras kalan deniz yetki alanlarını Türkiye’nin aleyhine genişleten hukukî düzenlemeleri muhafaza eden Suriye ve Türkiye’nin karşılıklı ilişkilerinin yetki alanlarının sınırlandırılması hakkında kimi testlerden geçebileceği öne sürülmektedir. Bu çerçevede, muhtemel bir TürkiyeSuriye müzakeresinde sınırlandırmanın çerçevesini belirleyebilecek ilke ve yöntemler ortaya konulmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Suriye
• İsrail
• Türkiye
• Doğu Akdeniz
• Kıbrıs

NEW CHALLENGES IN THE EASTERN MEDITERRANEAN: THE DELIMITATION OF SYRIA’S MARITIME ZONES

Öz

Syria has remained largely absent from the intensifying competition over hydrocarbon resources in the Eastern Mediterranean due to the prolonged civil war. During the conflict, the security of Syria’s maritime zones has relied heavily on Russian and Iranian support, while the operational effectiveness of the Syrian navy itself remains questionable. Against this backdrop, a key issue for the Transitional Government—already burdened with urgent post-war reconstruction and governance challenges—is the political and legal framework through which Syria will define and protect its maritime jurisdiction vis-à-vis regional competitors, particularly Israel. At the same time, ongoing initiatives by the Greek Cypriot Administration, Greece, and Israel to delineate maritime jurisdiction areas in the Eastern Mediterranean suggest that Syria is likely to face increasing external pressure and competing claims over its maritime zones in the near future. This policy paper argues that bilateral relations between Syria and Türkiye may become an important testing ground for maritime delimitation, especially given Syria’s continued adherence to legal arrangements inherited from the Baath era that extend maritime claims in ways that are unfavorable to Türkiye. In this context, the paper aims to outline the key principles and delimitation methods that could shape a potential Türkiye–Syria negotiation on maritime boundaries.

Anahtar Kelimeler

• Syria
• Israel
• Turkiye
• East Mediterrenean
• Cyprus

Kaynakça

1. Acer, Y. (2025). The potential of a Türkiye–Syria maritime border agreement. SETA. Erişim: 11 Ocak 2026, https://www.setav.org/erdogandan-israil-gazi-mesaji-en-akilci-enerjirotasi-turkiye-uzerinden-avrupa
2. Allison, R. (2006). Russia and Syria: Renewed partnership. International Affairs, 82, 325–336.
3. American Jewish Committee. (2025). Who are the Druzes and why is Israel defending them in Syria? Erişim: 31 Ekim 2025, https://www.ajc.org/news/who-are-the-druze-and-whyis-israel-defending-them-in-syria#:~:text=Israel's%20Druze%20population%20numbers
4. Anadolu Ajansı. (2025). Yunanistan’ın Deniz Parkı Kararı Arkasında Ne Yatıyor? Erişim: 01 Haziran 2026, https://www.aa.com.tr/tr/analiz/yunanistanin-deniz-parki-kararininperde-arkasinda-ne-yatiyor/3650028
5. Anthony, A. (2013). Modern Treaty Law and Practice. Cambridge University Press.
6. Avdonopoulos, K., Christopoulos, M., & Kritakis, I. (2021). EASTMED: Όψεις διεθνούς δικαίου (ss. 6–14). Democritus University of Thrace, 24(1), 29–41.
7. Ayhan, S. (2024). İran, Suriye savaşı ve Hizbullah. İstanbul: Kriter Yayınları.
8. Barz, L. (2017). Russian–Syrian Relations: Past and present. Journal of Global Affairs, 28, 74–82.

9. Başeren, S. H. (2006). Ege Sorunları. TÜDAV Yayınları.
10. BBC Türkçe. (2023). Erdoğan ve Netanyahu İlk Kez Yüz Yüze Görüştü. Erişim: 31 Ekim 2025, https://www.bbc.com/turkce/articles/cn37dz284x4o
11. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi. (1993). 883 sayılı karar, 27 Mayıs 1993.
12. Brown, I. (2008). Principles of Public International Law. Oxford University Press.
13. Carl, M. (2019). Russian A2/AD Strategy in Syria – Breaking Diplomatic Isolation. Canadian Forces College, 1–12.
14. Choulis, I., Mehrl, M., & Ifantis, K. (2022). Arms Racing, Military Build-ups and Dispute Intensity: Evidence from the Greek-Turkish rivalry, 1985–2020. Defence and Peace Economics, 33(7), 779–804.
15. Crawford, J. (2012). Brownlie’s Principles of Public International Law. Oxford University Press.
16. Cyprus Philenews. (2025). Lebanon Cabinet Approves Maritime Border Demarcation with Cyprus after Eighteen Years. Erişim: 30 Ekim 2025, https://incyprus.philenews.com/international/lebanon-approves-maritime-border-demarcation-cyprus/
17. Dabparvar, S., & Parto, A. (2025). Iran and post-Assad Syria: Strategic dilemmas and constraints. Journal of Balkan and Near Eastern Studies, 1–21.
18. Devletlerin Antlaşmalara İlişkin Halefiyeti Hakkında Viyana Sözleşmesi, 23 Ağustos 1978.
19. Division for Ocean Affairs and the Law of the Sea (DOALOS). (2003). National legislation on maritime zones: Syrian Arab Republic (Md. 4 ve 21). Erişim: 11 Ocak 2026, https://www.un.org/depts/los/LEGISLATIONANDTREATIES/PDFFILES/syr_2003e.pdf
20. Euronews. (2023). Deprem dayanışması: Türkiye ve Yunanistan kardeş olduklarını bir kez daha gösterdi. Erişim: 31 Ekim 2025, https://tr.euronews.com/2023/02/24/depremdayanismasi-yunanistan-ve-turkiyenin-kardes-oldugunu-bir-kere-daha-gosterdi
21. Euronews. (2025). Israel’s Netanyahu recognises Armenian genocide in a historic first. Erişim: 31 Ekim 2025, https://www.euronews.com/2025/08/27/israels-prime-ministerbenjamin-netanyahu-recognises-armenian-genocide-for-first-time
22. Glassner, M. I., & Unger, M. (2009). Israel’s maritime boundaries. Ocean Development and International Law, 14(1), 304–320.
23. Gros, L. (1977). The Dispute between Greece and Turkey concerning the Continental Shelf in the Aegean. American Journal of International Law, 71, 31–59.
24. Haji, A. A. (2011). Lebanon’s Maritime Boundaries and Offshore Resources. Issam Fares Institute.
25. Herzog, C. (1975). The War of Atonement: October 1973. Little, Brown and Company.
26. International Court of Justice. (1962). Case concerning the Temple of Preah Vihear, 15 Haziran 1962.
27. International Tribunal for the Law of the Sea. (2012). Dispute concerning Delimitation of the Maritime Boundary between Bangladesh and Myanmar in the Bay of Bengal, 14 Mart 1962.
28. Israel Hayom. (2026). Northern Cyprus is also an Israeli Problem. Erişim: 12 Ocak 2026, https://www.israelhayom.com/opinions/northern-cyprus-is-also-an-israeli-problem/
29. Kathemerini. (2025a). Greece Rejects Proposed Turkey–Syria Maritime Deal as illegitimate. Erişim: 31 Ekim 2025, https://www.ekathimerini.com/politics/foreignpolicy/1257186/greece-rejects-proposed-turkey-syria-maritime-deal-as-illegitimate/
30. Kathemerini. (2025b). Lebanon Approves Maritime Border Agreement with Cyprus. Erişim: 30 Ekim 2025, https://www.ekathimerini.com/politics/foreignpolicy/1284851/lebanon-approves-maritime-border-agreement-with-cyprus/
31. Kofman, M., & Rojansky, M. (2018). What Kind of Victory for Russia in Syria? Military Review, 1–12.
32. Le Monde Diplomatique. (2025, Aralık). Le pouvoir syrien conserve la carte russe.
33. Levitt, M. (2019). Iran’s economic footprint in Syria. PolicyWatch, 3180, 1–19.
34. Milliyet. (2023). Türkiye’den İsrail hamlesi: Doğal gaz projesi iptal. Erişim: 31 Ekim 2025, https://www.milliyet.com.tr/ekonomi/son-dakika-turkiyeden-israil-hamlesi-gaz-isbirligine-son-7025117
35. Milliyet. (2025). Yunanistan’ın Savaş Planı: Otonom Adalar! Erişim: 01 Haziran 2026, https://www.milliyet.com.tr/dunya/son-dakika-yunanistanin-savas-plani-kod-adi-otonomadalar-7415648
36. Naval Technology. (2025). Re-examining Syria from a naval perspective. Erişim: 11 Ocak 2026, https://www.naval-technology.com/features/feature-re-examining-syria-navalperspective-armed-forces/?cf-view
37. Nolte, G. (2013). Treaties and Their Fundamental Basis. Oxford University Press.
38. Oztig, İ. L. (2019). Syria and Turkey: Border-security priorities. Middle East Policy, 26(1), 104–119.
39. Pazarcı, H. (2010). Uluslararası hukuk dersleri II. Ankara: Turhan Kitabevi.
40. Picard, E. (2002). The Lebanese–Syrian Borders: Issues of Sovereignty. International Journal of Middle East Studies, 34(1), 15–33.
41. Reuters. (2022). Turkey’s Erdogan Shakes Hands with Egypt’s Sisi at World Cup. Erişim: 30 Ekim 2025, https://www.reuters.com/world/middle-east/turkeys-erdogan-shakeshands-with-egypts-sisi-world-cup-2022-11-20/
42. Rodman, D. (2001). Israel’s National Security Doctrine: An Introductory Overview. Middle East Review of International Affairs, 5(3), 58–73.
43. Semon, A., & Mavrommatis, E. (2022). EastMed et le Marché du Gaz en Europe et en Méditerranée. Revue Défense Nationale, HS3, 102–106.
44. SETA Vakfı. (2023). Erdoğan’dan İsrail gazı mesajı: En akılcı rotası Türkiye üzerinden Avrupa. Erişim: 31 Ekim 2025, https://www.setav.org/erdogandan-israil-gazi-mesaji-enakilci-enerji-rotasi-turkiye-uzerinden-avrupa
45. Shalim, A. (2013). Demir duvar: İsrail ve Arap dünyası. İstanbul: Küre Yayınları.
46. Şahin, İ. (2026). GKRY–İsrail–Yunanistan Zirvesi: Doğu Akdeniz’de Yeni Bir Denklem mi? Anadolu Ajansı. Erişim: 5 Ocak 2026, https://www.aa.com.tr/tr/analiz/gkryisrail-yunanistan-zirvesi-dogu-akdenizde-yeni-bir-denklem-mi/3778417
47. Şen, O., & Açıkgöz, C. (2022). Türkiye’nin Doğu Akdeniz’i Güvenlikleştirme Üçgeni: Söylemler, görseller, eylemler. Alternatif Politika, 14(1), 167–186.
48. Tanaka, Y. (2006). Predictability and Flexibility in the Law of Maritime Delimitation. Hart Publishing.
49. The Economist. (2025). A Conversation with Binyamin Netanyahu. Erişim: 11 Ocak 2025, https://www.economist.com/insider/the-insider/a-conversation-with-binyaminnetanyahu
50. The Jerusalem Post. (2026). Israel and Cyprus: A Strong Middle East Aliance. Erişim: 01 Haziran 2026, https://www.jpost.com/opinion/article-868013
51. The Syrian Observer. (2025). A New Challenge: Lebanon’s Maritime Border Dispute with Syria. Erişim: 11 Ocak 2025, https://syrianobserver.com/foreign-actors/a-newchallenge-lebanons-maritime-border-dispute-with-syria.html
52. TRT Haber. (2026). Denizlerde Yeni Dönem: Mavi Vatan Kanunu Geliyor! Erişim: 01 Haziran 2026, https://www.trthaber.com/haber/gundem/denizlerde-yeni-donem-mavi-vatankanunu-geliyor-944955.html
53. Türkiye Cumhuriyeti ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti arasında Kıta sahanlığının sınırlandırılmasına ilişkin mutabakat, 21 Eylül 2011.
54. Ucok, M. D. (2025). Regime Change in Syria and the Emerging Israel–Turkey Conflict. Middle East Policy, 15(1), 1–21.
55. Villiger, M. (2009). Commentary on the 1969 Vienna Convention on the Law of Treaties. Martinus Nijhoff.
56. Yaşar, M. (2025). Naval statecraft in the Eastern Mediterranean: The power shift in Syria and Russia’s maritime strategy. Journal of International Affairs, 25(1), 165–180.
57. Zaman Al Wasl. (2026). Syrian navy: Corruption and nepotism. Erişim: 11 Ocak 2026, https://en.zamanalwsl.net/news/article/34567/