BORSA İSTANBUL’DA PAZARTESİ SENDROMU: GETİRİ, İŞLEM HACMİ VE KAMUYU AYDINLATMA PLATFORMU BİLDİRİMLERİ ÇERÇEVESİNDE BİR İNCELEME
Öz
Bu çalışmanın amacı, Borsa İstanbul’da haftanın günü (pazartesi) anomalisinin var olup olmadığını test etmek ve olası bir etkiyi getiri, işlem hacmi ve kamuyu aydınlatma platformu (KAP) bildirimleri çerçevesinde incelemektir. Bu amaç kapsamında, 2010:1-2021:12 dönemleri arasında BIST 100 endeksi getirisi, 2020 ve 2021 yıllarına ilişkin Borsa İstanbul’un tümünde gerçekleşen günlük işlem hacmi ve Borsa İstanbul’da işlem gören tüm şirketlerin KAP bildirimi sayıları analiz edilmiştir. BIST 100 endeksinde pazartesi günlerinde haftanın diğer günlerine nazaran istatistiksel olarak anlamlı bir volatilite ortaya çıkıp çıkmadığını test etmek için Otoregresif Koşullu Değişen Varyans (ARCH) ailesi modelleri (ARCH, GARCH, EGARCH ve TGARCH) kullanılmıştır. Getiri değişkeninin yanı sıra, pazartesi günlerindeki toplam işlem hacmi verisi haftanın diğer günleri ile kıyaslanmıştır. Son olarak, literatürdeki benzer çalışmaların ileri sürdüğü biçimde özellikle olumsuz içerikli şirket bildirimlerinin haftanın son işlem gününün kapanışının ardından kamuoyuyla paylaşıldığı için haftanın ilk işlem günlerinde düşük getiri ortaya çıktığı görüşünün doğruluğunu araştırmak maksadıyla ilgili dönemlerde yapılan KAP bildirimleri haftanın günlerine göre tasnif edilmiş ve muhtemel bir pazartesi günü etkisi bu çerçevede yorumlanmıştır. Yapılan analiz neticesinde elde edilen bulgular, Borsa İstanbul’da 2010:1-2021:12 dönemlerinde bir pazartesi günü etkisinin var olduğunu göstermektedir. EPH’nin açıklayamadığı bu olgunun, yatırımcıların haftanın ilk günündeki ruh hallerinden kaynaklanan toplam işlem hacmi verileri ile şirketlerin KAP bildirimlerinin zamanlamasından kaynaklanıp kaynaklanmadığı davranışsal finans perspektifinde değerlendirilmiş, bu çerçevede sonraki çalışmalar için farklı bakış açıları ve öneriler ortaya konmuştur.
Anahtar Kelimeler
Davranışsal finans, Anomali, Takvimsel anomali, Pazartesi günü etkisi, Borsa İstanbul
Kaynakça
- Abraham, A. ve Ikenberry, D. (1994). The Individual Investor and the Weekend Effect. The Journal of Financial and Quantitative Analysis, 29 (2): 263-277.
- Aggarwal, R. ve Rivoli, P. (1989). Seasonal and Day-of-the-Week Effects in Four Emerging Stock Markets. The Financial Review, 24 (4): 541-550.
- Aktaş, H. ve Kozoğlu, M. (2007). Haftanın Günleri Etkisinin İstanbul Menkul Kıymetler Borsası'nda GARCH Modeli ile Test Edilmesi. Finans Politik & Ekonomik Yorumlar, 44 (514): 37-45.
- Antony, A. (2019). "Behavioral Finance and Portfolio Management: Review of Theory and Literature". Journal of Public Affairs, 20 (1): 1-7.
- Ariss, R., Rezvanian, R. ve Mehdian, S. (2011). Calendar Anomalies in the Gulf Cooperation Council Stock Markets. Emerging Markets Review, 11: 293-307.
- Atakan, T. (2008). İstanbul Menkul Kıymetler Borsası’nda Haftanın Günü Etkisi ve Ocak Ayı Anomalilerinin ARCH-GARCH Modelleri ile Test Edilmesi. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 37 (2): 98-110.
- Balaban, E. (1995). Day of the Week Effects: New Evidence from an Emerging Stock Market. Applied Economic Letters, 2 (5): 139-143.
- Barak, O. (2008). "İMKB’de Aşırı Reaksiyon Anomalisi ve Davranışsal Finans Model Kapsamında Değerlendirilmesi". Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 10 (1): 207-229.
- Barone, E. (1990). The Italian Stock Market Efficiency and Calendar Anomalies. Journal of Banking and Finance, 14: 483-510.
- Berument, H. ve Kıymaz, H. (2001). The Day of the Week Effect on Stock Market Volatility. Journal of Economics and Finance, 25 (2): 181-193.
