Altman, Springate, Fulmer, Zmijewski, Grover ve Taffler Modelleri İle Finansal Başarısızlık Tahmini: BİST Madencilik ve Taş Ocakçılığı Sektöründe Bir Analiz

Çalışmanın amacı, Madencilik ve Taş Ocakçılığı sektöründe faaliyet gösteren şirketlerin finansal verilerini inceleyerek, finansal başarısızlık risklerini temel tahmin modelleri aracılığıyla analiz etmektir. Bu çalışmada, Borsa İstanbul Madencilik ve Taş Ocakçılığı sektöründe faaliyet gösteren şirketlerin 2020–2024 yıllarındaki finansal başarısızlık riskleri Altman, Springate, Fulmer, Zmijewski, Grover ve Taffler modelleri ile incelenmiştir. Bulgular, sektör genelinde uzun vadeli iflas riskinin düşük olduğunu, ancak kısa vadeli kârlılık ve likidite göstergelerinde dönemsel kırılganlıkların devam ettiğini göstermektedir. Altman ve Fulmer gibi uzun vadeli sermaye yapısına odaklanan modeller güvenli sonuçlar verirken, Springate ve Taffler modelleri özellikle 2022 yılında başarısızlık sinyalleri üretmiş, bu durum kısa vadeli yükümlülüklerin karşılanmasında sorunlara işaret etmiştir. Şirket bazında bakıldığında, Koza Altın İşletmeleri A.Ş. (KOZAL) yüksek Z ve H skorları ile sektörün en güçlü şirketi olarak öne çıkmıştır. Koza Anadolu Metal Madencilik A.Ş. (KOZAA) da güçlü bilançosuna karşın dönemsel kârlılık dalgalanmaları yaşamıştır. Buna karşın, İpek Doğal Enerji Kaynakları A.Ş. (IPEKE) ve CVK Maden İşletmeleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. özellikle 2022 yılında finansal başarısızlık sinyalleri vererek riskli bir tablo ortaya koymuştur. Genel olarak, sektör şirketlerinin 2020 ve 2021’de güçlü kârlılık sergilediği, 2022’de belirgin bir düşüş yaşadığı ve 2023–2024’te toparlanma eğilimine girdiği görülmektedir. Sonuç olarak, sektör şirketleri uzun vadeli riskler açısından güvenli görünse de kısa vadeli kırılganlıkların yönetilmesi gerekmektedir. Bu bağlamda, çoklu model yaklaşımının finansal başarısızlık analizlerinde daha doğru sonuçlar sunduğu, yatırımcılar ve yöneticiler açısından düzenli izleme ve etkin risk yönetimi stratejilerinin kritik önemde olduğu ortaya çıkmaktadır.

The aim of the study is to analyze the financial failure risks of companies operating in the Mining and Quarrying sector by examining the financial data through basic prediction models. This study investigates the financial distress risk of companies operating in the Borsa Istanbul Mining and Quarrying sector for the period 2020–2024, employing the Altman, Springate, Fulmer, Zmijewski, Grover, and Taffler models. The findings reveal that while the sector generally exhibits a low risk of long-term bankruptcy, short-term profitability and liquidity indicators indicate periodic vulnerabilities. Models focusing on long-term capital structure, such as Altman and Fulmer, produced consistently safe results, whereas Springate and Taffler models signaled potential distress, particularly in 2022, highlighting difficulties in meeting short-term obligations. At the firm level, Koza Altın İşletmeleri A.Ş. (KOZAL) emerged as the strongest company in the sector with its high Z and H scores. Koza Anadolu Metal Madencilik A.Ş. (KOZAA) also maintained a strong balance sheet, albeit with fluctuations in profitability. In contrast, İpek Doğal Enerji Kaynakları A.Ş. (IPEKE) and CVK Maden İşletmeleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. displayed financial distress signals, especially in 2022, indicating relatively higher risk. Overall, sector companies demonstrated strong profitability in 2020 and 2021, experienced a significant decline in 2022, and entered a recovery trend during 2023–2024. In conclusion, while the sector appears secure in terms of long-term risks, short-term vulnerabilities need careful management. In this regard, a multi-model approach provides more reliable results in financial distress analysis, underscoring the importance of continuous monitoring and effective risk management strategies for both investors and corporate managers.