BİST Sigorta Sektöründe Finansal Sıkıntının Analizi: Firma İçi Ve Makroekonomik Faktörlerin Rolü

Çiğdem Yerli

EN TR

Analysis of Financial Difficulties in the Insurance Sector Listed on BIST: The Role of Internal and Macroeconomic Factors

Öz

This study examines the determinants of financial distress in insurance companies traded on the Istanbul Stock Exchange (BIST) during the period 2015–2024. The study’s primary objective is to explain the extent of financial distress in insurance companies using firm-level variables and macroeconomic indicators. In this context, financial distress was measured using the revised Altman Z'' score; liquidity, leverage, profitability, earnings growth, firm size, asset structure, claims-to-premium ratio, service diversification, firm age, inflation, and exchange rate variables were included in the analysis. The study's contribution to the literature lies in its focus on the BIST insurance sector and its evaluation of financial distress not only with intra-firm indicators but also in conjunction with macroeconomic conditions. Quarterly panel data was used in the analysis, and the pooled least squares method was applied. The findings show that liquidity, earnings growth, firm size, and service diversification strengthen the financial structure; while leverage, claims-to-premium ratio, tangible fixed asset intensity, and inflation increase financial vulnerability. The main limitations of the study are that the sample only includes a limited number of insurance companies traded on BIST (Istanbul Stock Exchange) and is restricted to selected variables.

Anahtar Kelimeler

Financial distress, Altman Z'' score, insurance

BİST Sigorta Sektöründe Finansal Sıkıntının Analizi: Firma İçi Ve Makroekonomik Faktörlerin Rolü

Öz

Bu çalışma, 2015–2024 döneminde Borsa İstanbul’da (BIST) işlem gören sigorta şirketlerinde finansal sıkıntının belirleyicilerini incelemektedir. Bu çalışmanın temel amacı, sigorta şirketlerindeki finansal sıkıntının boyutunu firma düzeyindeki değişkenler ve makroekonomik göstergeler kullanarak açıklamaktır. Bu kapsamda finansal sıkıntı, revize Altman Z'' skoru ile ölçülmüş; likidite, kaldıraç, kârlılık, kazanç büyümesi, firma büyüklüğü, varlık yapısı, hasar prim oranı, hizmet çeşitlendirmesi, firma yaşı, enflasyon ve döviz kuru değişkenleri analize dâhil edilmiştir. Çalışmanın literatüre katkısı, BİST sigorta sektörüne odaklanması ve finansal sıkıntıyı yalnızca firma içi göstergelerle değil, aynı zamanda makroekonomik koşullarla birlikte değerlendirmesidir. Analizde çeyreklik panel veri kullanılmış ve havuzlanmış en küçük kareler yöntemi uygulanmıştır. Bulgular, likidite, kazanç büyümesi, firma büyüklüğü ve hizmet çeşitlendirmesinin finansal yapıyı güçlendirdiğini; kaldıraç, hasar prim oranı, maddi duran varlık yoğunluğu ve enflasyonun ise finansal kırılganlığı artırdığını göstermektedir. Çalışmanın başlıca kısıtları, örneklemin yalnızca BİST’te işlem gören sınırlı sayıdaki sigorta şirketini kapsaması ve seçili değişkenlerle sınırlandırılmasıdır

Anahtar Kelimeler

Finansal sıkıntı, Altman Z'' skoru, sigorta

Kaynakça

Adnan Aziz, M., & Dar, H. A. (2006). Predicting corporate bankruptcy: where we stand?. Corporate Governance: The international journal of business in society, 6(1), 18-33. https://doi.org/10.1108/14720700610649436
Ahlgrim, K. C., & D’Arcy, S. P. (2012). The effect of deflation or high inflation on the insurance industry. Casualty Actuarial Society, Canadian Institute of Actuaries and Society of Actuaries, 10, 1-37.
Akdeniz, F., & Güven, B. (2023). Altman Z ve Springate S skor modelleri ile finansal başarısızlık tahmini: Çimento sektörü üzerine Borsa İstanbul’da bir araştırma. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(2), 728-738.
Altman, E. I. (1969). Corporate bankruptcy potential, stockholder returns and share valuation. The journal of finance, 24(5), 887-900. https://doi.org/10.1111/j.1540-6261.1969.tb01700.x
Altman, E. I. (2005). An emerging market credit scoring system for corporate bonds. Emerging markets review, 6(4), 311-323. https://doi.org/10.1016/j.ememar.2005.09.007
Andrade, G., & Kaplan, S. N. (1998). How costly is financial (not economic) distress? Evidence from highly leveraged transactions that became distressed. The journal of finance, 53(5), 1443-1493. https://doi.org/10.1111/0022-1082.00062
Baimwera, B., & Muriuki, A. M. (2014). Analysis of corporate financial distress determinants: A survey of non-financial firms listed in the NSE. International journal of current business and social sciences, 1(2), 58-80.
Beaton, A. E., & Tukey, J. W. (1974). The fitting of power series, meaning polynomials, illustrated on band-spectroscopic data. Technometrics, 16(2), 147-185. https://doi.org/10.1080/00401706.1974.10489171
Berry‐Stölzle, T. R., Hoyt, R. E., & Wende, S. (2013). Capital market development, competition, property rights, and the value of insurer product‐line diversification: A cross‐country analysis. Journal of Risk and Insurance, 80(2), 423-459. https://doi.org/10.1111/j.1539-6975.2012.01470.x
Bulut, N., Shakeri, S., Yüzük, S., & Aktaş, M. S. (2019). Öznitelik Seçim Yöntemleri ve Makine Öğrenmesi Kullanarak Şirket Bilanço Verilerine Dayalı İflas Riski Tahmini. Türkiye Bilişim Vakfı Bilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Dergisi, 12(2), 20-29.

Bülbül, S. E., & Köse, A. (2016). Türk sigorta sektörünün PROMETHEE yöntemi ile finansal performans analizi. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 38(1), 187-210.
Campbell, J., Hilscher, J. D. and Szilagyi, J. (2011). Predicting Financial Distress and The Performance of Distressed Stocks. Journal of Investment Management, 9(2), 14-34.
Ceylan, I. E. (2021). The impact of firm-specific and macroeconomic factors on financial distress risk: A case study from Turkey. Universal Journal of Accounting and Finance, 9(3), 506–517. https://doi.org/10.13189/ujaf.2021.090325
Delavar, A., Kangarluei, S. J., & Motavassel, M. (2015). Working capital, firms performance and financial distress in firms listed In Tehran Stock Exchange (TSE). Indian Journal of Fundamental and Applied Life Sciences, 5(1), 2086-2093.
Dainelli, F., Bet, G., & Fabrizi, E. (2024). The financial health of a company and the risk of its default: Back to the future. International Review of Financial Analysis, 95, 103449. https://doi.org/10.1016/j.irfa.2024.103449
Eckbo, B. E., Thorburn, K. S., & Wang, W. (2016). How costly is corporate bankruptcy for the CEO?. Journal of financial economics, 121(1), 210-229. https://doi.org/10.1016/j.jfineco.2016.03.005
Ege, İ., Topaloğlu, E. E., & Erkol, A. Y. (2017). Fulmer modeline dayalı finansal başarısızlık ile finansal performans ilişkisi: Imalat sanayi üzerine bir uygulama. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (74), 119-132. https://doi.org/10.25095/mufad.396862
Frank, M. Z., & Goyal, V. K. (2003). Testing the pecking order theory of capital structure. Journal of financial economics, 67(2), 217-248. https://doi.org/10.1016/S0304-405X(02)00252-0
Hendel I. (1996). Competition under financial distress. The Journal of Industrial Economics, 309–324. https://doi.org/10.2307/2950499
Holland, P. W., & Welsch, R. E. (1977). Robust regression using iteratively reweighted least-squares. Communications in Statistics-theory and Methods, 6(9), 813-827. https://doi.org/10.1080/03610927708827533
Imelda, E., & Alodia, I. (2017). The analysis of Altman model and Ohlson model in predicting financial distress of manufacturing companies in the Indonesia Stock Exchange. Indian-Pacific Journal of Accounting and Finance, 1(1), 51-63. https://doi.org/10.52962/ipjaf.2017.1.1.4
Isayas, Y. N. (2021). Financial distress and its determinants: Evidence from insurance companies in Ethiopia. Cogent Business & Management, 8(1), 1951110. https://doi.org/10.1080/23311975.2021.1951110
Jia-Liu, Z. (2015). Cross-country study on the determinants of bank financial distress. RAE-Revista de Administração de Empresas, 55(5), 593-603. https://doi.org/10.1590/S0034-759020150510
Kalnins, A., & Praitis Hill, K. (2025). The VIF score. What is it good for? Absolutely nothing. Organizational research methods, 28(1), 58-75. https://doi.org/10.1177/109442812312163
Karaca, S., & Özen, E. (2017). Financial failure estimation of companies in BIST tourism index by Altman Model and its effect on market prices. BRAND. Broad Research in Accounting, Negotiation, and Distribution, 8(2), 11-23.
Karaçayır, E. (2023). BİST Bilişim Endeksine Kayitli Firmalarda Kur Riski Ve Finansal Performans İlişkisi. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 25(1), 183-194. https://doi.org/10.31671/doujournal.1340443
Karadeniz, E., & Öcek, C. (2018). Konaklama işletmelerinde finansal başarısızlık riskinin ölçümü: Türkiye ve Avrupa karşılaştırması. Finans Politik & Ekonomik Yorumlar, 55(645), 9-59.
Karadeniz, E., İskenderoğlu, Ö., & Öcek, C. (2021). Kağıt ve kağıt ürünleri imalat sektörünün finansal performansının ölçek temelinde analizi: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası sektör bilançolarında bir araştırma. Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 23(1), 160-171. https://doi.org/10.24011/barofd.891992.
Karavar, N., & Yaman, K. (2024). Financial performance and bankruptcy risk analysis: An application on private health insurance companies in Turkey. Journal of Applied and Theoretical Social Sciences, 6(1), 50–73.
Kebede, T. N., Tesfaye, G. D., & Erana, O. T. (2024). Determinants of financial distress: evidence from insurance companies in Ethiopia. Journal of Innovation and Entrepreneurship, 13(1), 17. https://doi.org/10.1186/s13731-024-00369-5.
Kristanti, F. T., Mia, N., Syafia, N., & Aripin, Z. (2021). An early warning system of life insurance companies distress in Indonesia. 7(7), 237–245. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2016.05.018.
Kulalı, Y. (2016). Altman Z-skor modelinin bist sirketlerinin finansal basarisizlik riskinin tahmin edilmesinde uygulanmasi/altman z-score bankruptcy prediction model application to BIST firms. International Journal of Management Economics & Business, 12(27), 283.
Lowe, S., & Warren, R. (2010). Post-recession inflation: An emerging risk for P&C insurers. Emphasis, 3, 24-29.
Modigliani, F., & Miller, M. H. (1958). The cost of capital, corporation finance and the theory of investment. The American economic review, 48(3), 261-297. https://www.jstor.org/stable/1809766.
Modigliani, F., & Miller, M. H. (1963). Corporate income taxes and the cost of capital: a correction. The American economic review, 53(3), 433-443. https://www.jstor.org/stable/1809167
Moynihan, D. P., & Pandey, S. K. (2005). Testing how management matters in an era of government by performance management. Journal of Public Administration Research and Theory, 15(3), 421-439. https://doi.org/10.1093/jopart/mui016
Opler, T. C., & Titman, S. (1994). Financial distress and corporate performance. The Journal of finance, 49(3), 1015-1040. https://doi.org/10.1111/j.1540-6261.1994.tb00086.x
Öcek, C., Beyazgül, M., & Karadeniz, E. (2023). Seyahat acentesi ve tur operatörleri faaliyetleri sektöründe covid-19 salgınının finansal performans ve finansal başarısızlık riskine etkisi. Alanya Akademik Bakış, 7(1), 169-186. https://doi.org/10.29023/alanyaakademik.1083594
Pehlivan, E., & Akpınar, Ö. (2022). Türk Sigorta Sektöründe Faaliyet Gösteren Hayat Dişi Sigorta Şirketlerinin Performans Değerlendirmesine Yönelik Ampirik Bir Uygulama. Öneri Dergisi, 17(58), 516-548. https://doi.org/10.14783/maruoneri.1079878
Pesaran, M. H., & Zhou, Q. (2018). Estimation of time-invariant effects in static panel data models. Econometric Reviews, 37(10), 1137-1171. https://doi.org/10.1080/07474938.2016.1222225
Plümper, T., & Troeger, V. E. (2007). Efficient estimation of time-invariant and rarely changing variables in finite sample panel analyses with unit fixed effects. Political analysis, 15(2), 124-139. https://doi.org/10.1093/pan/mpm002
Popov, Alexander A. and Udell, Gregory F., Cross-Border Banking and the International Transmission of Financial Distress During the Crisis of 2007-2008 (May 17, 2010). ECB Working Paper No. 1203, Available at SSRN: http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.1610193
Pranowo, K., Achsani, N. A., Manurung, A. H., & Nuryartono, N. (2010). The Dynamics of Corporate Financial Distress in Emerging Market Economy: Empirical Evidence from the Indonesian Stock Exchange 2004-2008. European Journal of Social Sciences, 16(1).
Reed, W. R., & Ye, H. (2011). Which panel data estimator should I use?. Applied economics, 43(8), 985-1000. https://doi.org/10.1080/00036840802600087
Senbet, M., & Wang, T. Y. (2012). Corporate financial distress and bankruptcy: A survey. Foundations and Trends® in Finance, 5(4), 243-335. https://doi.org/10.1561/0500000009
Shiu, Y. (2004). Determinants of United Kingdom general insurance company performance. British Actuarial Journal, 10(5), 1079-1110. https://doi.org/10.1017/S1357321700002968
Şenel, C., & Kalfa, B. B. (2025). Prediction of financial failure in Borsa Istanbul insurance companies with the Altman Z-Score and Ohlson’s O-Model. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 27(1), 27–52. https://doi.org/10.26745/ahbvuibfd.1523077
Tan, T. K. (2012). Financial distress and firm performance: Evidence from the Asian financial crisis. Journal of Finance and Accountancy, 11(1), 1-11.
Tekin, B., & Gör, Y. (2022). Finansal Başarisizlik Tahmin Modelleri Ve Bankacilik Sektörü Mali Tablolari Üzerinden Bir Uygulama: Altman Ve Springate Modelleri. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (40), 373-404. https://doi.org/10.14520/adyusbd.992296
Thim, C. K., Choong, Y. V., & Nee, C. S. (2011). Factors affecting financial distress: The case of Malaysian public listed firms. Corporate Ownership and Control, 8(4), 345-351.
Udin, S., Khan, M. A., & Javid, A. Y. (2017). The effects of ownership structure on likelihood of financial distress: an empirical evidence. Corporate Governance: The international journal of business in society, 17(4), 589-612. https://doi.org/10.1108/CG-03-2016-0067
Wu, S., & Li, Y. (2021). Impact of the business structure on solvency of property‐liability insurance companies and its mediating effect. Discrete Dynamics in Nature and Society, 2021(1), 5457846. https://doi.org/10.1155/2021/5457846
Zhang, Z., Xie, L., Lu, X., & Zhang, Z. (2016). Determinants of financial distress in large financial institutions: evidence from US bank holding companies. Contemporary Economic Policy, 34(2), 250-267. https://doi.org/10.1111/coep.12105

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Finans, Finansal Öngörü ve Modelleme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Çiğdem Yerli ^*
0000-0001-7629-7064
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

11 Nisan 2026

Kabul Tarihi

14 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 8 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA79EM92PH

APA

Yerli, Ç. (2026). BİST Sigorta Sektöründe Finansal Sıkıntının Analizi: Firma İçi Ve Makroekonomik Faktörlerin Rolü. Uluslararası Muhasebe ve Finans Araştırmaları Dergisi, 8(1), 76-96. https://izlik.org/JA79EM92PH

AMA

1.Yerli Ç. BİST Sigorta Sektöründe Finansal Sıkıntının Analizi: Firma İçi Ve Makroekonomik Faktörlerin Rolü. Uluslararası Muhasebe ve Finans Araştırmaları Dergisi. 2026;8(1):76-96. https://izlik.org/JA79EM92PH

Chicago

Yerli, Çiğdem. 2026. “BİST Sigorta Sektöründe Finansal Sıkıntının Analizi: Firma İçi Ve Makroekonomik Faktörlerin Rolü”. Uluslararası Muhasebe ve Finans Araştırmaları Dergisi 8 (1): 76-96. https://izlik.org/JA79EM92PH.

EndNote

Yerli Ç (01 Haziran 2026) BİST Sigorta Sektöründe Finansal Sıkıntının Analizi: Firma İçi Ve Makroekonomik Faktörlerin Rolü. Uluslararası Muhasebe ve Finans Araştırmaları Dergisi 8 1 76–96.

IEEE

[1]Ç. Yerli, “BİST Sigorta Sektöründe Finansal Sıkıntının Analizi: Firma İçi Ve Makroekonomik Faktörlerin Rolü”, Uluslararası Muhasebe ve Finans Araştırmaları Dergisi, c. 8, sy 1, ss. 76–96, Haz. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA79EM92PH

ISNAD

Yerli, Çiğdem. “BİST Sigorta Sektöründe Finansal Sıkıntının Analizi: Firma İçi Ve Makroekonomik Faktörlerin Rolü”. Uluslararası Muhasebe ve Finans Araştırmaları Dergisi 8/1 (01 Haziran 2026): 76-96. https://izlik.org/JA79EM92PH.

JAMA

1.Yerli Ç. BİST Sigorta Sektöründe Finansal Sıkıntının Analizi: Firma İçi Ve Makroekonomik Faktörlerin Rolü. Uluslararası Muhasebe ve Finans Araştırmaları Dergisi. 2026;8:76–96.

MLA

Yerli, Çiğdem. “BİST Sigorta Sektöründe Finansal Sıkıntının Analizi: Firma İçi Ve Makroekonomik Faktörlerin Rolü”. Uluslararası Muhasebe ve Finans Araştırmaları Dergisi, c. 8, sy 1, Haziran 2026, ss. 76-96, https://izlik.org/JA79EM92PH.

Vancouver

1.Çiğdem Yerli. BİST Sigorta Sektöründe Finansal Sıkıntının Analizi: Firma İçi Ve Makroekonomik Faktörlerin Rolü. Uluslararası Muhasebe ve Finans Araştırmaları Dergisi [Internet]. 01 Haziran 2026;8(1):76-9. Erişim adresi: https://izlik.org/JA79EM92PH

Bu eser Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.

Analysis of Financial Difficulties in the Insurance Sector Listed on BIST: The Role of Internal and Macroeconomic Factors

Öz

Anahtar Kelimeler

BİST Sigorta Sektöründe Finansal Sıkıntının Analizi: Firma İçi Ve Makroekonomik Faktörlerin Rolü

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

IZ

Kaynak Göster