-

Abstract

Aim This study was conducted for the purpose of defining anxiety state of mothers whose children between 3-12 years old who had chemotherapy treatment. Materials and Methods The research was conducted as a definer within Istanbul borders in an Education & Research Hospital and a Gynaecology & Pediatrics Education Research Hospital by receiving related permissions between February-April 2009. The universe included the mothers of children who had chemotherapy in the hospital where the research was conducted. The sample included 80 mothers who applied to the hospitals and accepted the research within related dates. The datas were collected with a survey had 25 questions and Beck Anxiety Scale by researchers. Analysis of the datas was performed on computer environment by using Percentage Evaluation Test and Chi Square Test. Results In our study, it was defined that the mothers’ average of age was 33.32 ±7.5. It was seen that anxiety level of mothers whose children having chemotherapy was 51.3 % and reasonable. It was determined that when level of income increased the mothers’ anxiety decreased (p<0.05). It was found that nausea and vomiting ( p<0.05), diarrhea and constipation (p<0.05) which are side-effects of chemotherapy affected mothers’ anxiety reasonably. It was also determined that the anxiety level of mothers whose children took psychological support decreased (p<0.05). Conclusion It was determined that level of income of the family had an effect on the anxiety, when the level of income increased the psychological support of children made the anxiety level decreased. It is thought that providing psychological support to the children having chemotherapy treatment and their mother makes treatment process easier for both the children and the mothers and decreases mothers’ anxiety as well

Keywords

• Anxiety, chemotherapy, children, psychology

Kemoterapi Tedavisi Gören Çocukların Annelerindeki Kaygı Düzeyleri

Öz

Amaç: Araştırma, 3–12 yaş arası kemoterapi gören çocukların annelerinin kaygı durumlarının belirlenmesini incelemek amacı ile yapıldı. Gereç ve Yöntem: Araştırma Şubat 2009 ve Nisan 2009 tarihleri arasında İstanbul il sınırları içerisinde bulunan bir Eğitim ve Araştırma Hastanesi ve bir Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde gerekli izinler alınarak tanımlayıcı olarak gerçekleştirildi. Evreni, araştırmanın yapıldığı hastanelerin servis ve polikliniğine gelen kemoterapi gören çocukların anneleri, örneklemi ise bu tarihler arasında araştırmanın yapıldığı hastanelere başvuran ve araştırmayı kabul eden 80 anne oluşturdu. Veriler araştırmacılar tarafından hazırlanan 25 soruluk anket formu ve Beck Kaygı ölçeği kullanılarak toplandı. Verilerin analizi bilgisayar ortamında yüzdelik değerlendirme yöntemi ve ki-kare testi kullanılarak yapıldı. Bulgular: Çalışmamızda annelerin yaş ortalaması 33.32 ±7 olarak belirlendi. Kemoterapi gören çocukların annelerinin kaygı düzeylerinin % 51.3’nün orta derecede olduğu görüldü. Ailenin gelir düzeyi arttıkça annelerin yaşadığı kaygı belirtilerinin azaldığı saptandı (p<0,05). Çocukta kemoterapiye bağlı görülen yan etkilerden bulantı ve kusma (p<0.05), ishal ve kabızlık (p<0,05) annenin kaygı düzeyini orta derecede etkilediği tespit edildi. Psikolojik destek alan çocukların annelerinin de kaygı düzeyinde azalma olduğu görüldü (p<0,05). Sonuç: Ailenin gelir düzeyinin annenin yaşadığı kaygı üzerinde etkisi olduğu, gelir düzeyi arttıkça annelerin yaşadığı kaygı belirtilerinin azaldığı, çocukların psikolojik destek almasının annenin kaygı düzeyini azalttığı tespit edildi. Kemoterapi tedavisi gören çocuklara ve annelere psikolojik destek sağlanması, hem çocuk için hem de anne için tedavi sürecini daha rahat geçireceği ve annelerin kaygılarını azaltacağı düşünülmektedir. Anahtar kelimeler: Kaygı, kemoterapi, çocuk, psikolojik

Anahtar Kelimeler

• Kaygı, kemoterapi, çocuk, psikoloji

Kaynakça

1. Atıcı E. Tıp Tarihinde Kanser ve Lösemi, Türk Onkoloji
2. Dergisi, 2007; 22(4):197
3. İlhan İ.E. Çocukluk Çağı Kanserleri ve Tedavisinin Yan –204.
4. Etkileri. Türkiye Klinikleri J Pediatr Sci 2009;5(4):162-9
5. Ertan EA, Şengelen M, Vaizoğlu Acar S. Önlenebilir
6. Çocukluk Çağı Kanserleri, C.Ü.Tıp Fakültesi Dergisi, 2004;26(1):48-54.
7. Kutluk T. Çocukluk Çağı Kanserlerinin Epidemiyolojisi
8. İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri 49 Mayıs 2006; s.11-5.

9. Çocuk Sağlığı Hastalıkları Kitabı Cilt–2, Ed. Onat T,
10. Eksen Yayınları, İstanbul 1. Baskı, 1996.
11. Kutluk T, Kars A. Kanser Konusunda Genel Bilgiler, T.C Sağlık Bakanlığı Kanser ve Savaş Daire Başkanlığı, 2001.
12. Dalgıç G, Karadağ A, Kuzu N. Kemoterapiye Bağlı
13. Gelişen Stomatitte Hemşirelik Bakımı, C.Ü.Hem. Yük. Okulu Derg 1998;2(2):53-9.
14. Sezgin S, Ekinci M, Okanlı A. Kanserli Çocukların
15. Yaşadıkları Psikososyal Sorunlar ve Hemşirelik Yaklaşımları, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Dergisi, 2007;24(3):107-12 .
16. Bostancı N, Duruhan Ö, Eyüboğlu Ö, Sezgin Ö,
17. Güvenir Ö. Kanserli Çocuğun Bakım Verenlerinde Yaşam Kalitesi, Depresyon ve Anksiyete Düzeyleri. İ.Ü.F.N.Hem Derg. 2007;15(60):165–72.
18. Kızılcı S. Kemoterapi Alan Kanserli Hastalar ve
19. Yakınlarının Yaşam Kalitesini Etkileyen Faktörler, Cumhuriyet Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 1999; 3(2):18-26.
20. Flanagan, J. Clinically Effective Cancer Care: Working with Families European Journal of Oncology Nursing, 2001;5(3):174-9.
21. Büyükpamukcu M. Çocukluk çağı kanserlerinde ep
22. Özdemir FK, Şahin ZA, Küçük D. Kanserli Çocuğu
23. Olan Annelerin Bakım Verme Yüklerinin Belirlenmesi. Yeni Tıp Dergisi 2009;26:153-8.
24. Toros F, Tot Ş, Düzovalı Ö. Kronik Hastalığı Olan
25. Çocuklar,Anne ve Babalarındaki Depresyon ve Anksiyete Düzeyleri, Klinik Psikiyatri 2002;5(4):240-7.
26. Pejovic-Milovancevic M, Popovic-Deusic S, Aleksic O & Garibovic E. Personality characteristics ofparents in hospitalized children. European Child & Psychiatry Supplement, 2003;2(12):125.
27. Gibson F, Garnett M, Richardson A, Edwards J, Sepion B. Heavy to carry: a survey of arents’ and healthcare professionals’ perceptions of cancer-related fatigue in children and young people. Cancer Nurs 2005;28(1):27-35.
28. Yılmaz H, Muslu G,Taş F,Baçbakkal Z, Kantar M.
29. Çocukların kansere bağlı yaşadıkları semptomlar ve yorgunluğa ebeveyn bakışı, Türk Onkoloji Dergisi, 2009;24(3):122-7.
30. Hinds PS, Hockenberry-Eaton M, Gilger E, et al. Comparing patient, parent, and staff descriptions of fatigue in pedi-atric oncology patients. Cancer Nurs 1999;22(4):277-88; quiz 288-9.
31. Hedström M, Haglund K, Skolin I, von Essen L. Dis
32. tressing events for children and adolescents with cancer: child, parent, and nurse perceptions. J Pediatr Oncol Nurs 2003;20(3):120-32.
33. Whitsett SF, Gudmundsdottir M, Davies B, McCarthy P, Friedman D. Chemotherapy-related fatigue in child- hood cancer: correlates, consequences, and coping strategies. J Pediatr Oncol Nurs 2008;25(2):86-96.
34. Kostak MA, Zafer R. Kanserli Çocuklarda Beslenme
35. Sorunları ve Hemşirelik Bakımı. Fırat Sağlık
36. Hizmetleri Dergisi, 2012; 7(21): 19-34
37. Dinler G. Çocuk Kanser Hastalarında Beslenme.
38. Güncel Pediatri Dergisi 2009;7(1):31-6.
39. Swallow VM, Jacoby, A. Mothers’ evolving relationship with doctors and nurses during the chronic childhood illness trajectory. Journal of Advance Nursing, (2001);36(6):755-64.
40. Davis H, Fallowfield L. Counseling and communication in health care, Chichester Wiley, (1994).
41. Hızel S, Toprak Ş, Albayrak M, Sanlı C, Koçak Ü.
42. Kanserli Çocuklar Hakkında Anadolu’nun Kırsal Bir İlindeki Annelerin Bilgi, Tutum ve Davranışları. Gazi Tıp Dergisi 2009:20(1):3-6.
43. Karakavak G, Çırak Y. Kronik Hastalıklı Çocuğu Olan
44. Annelerin Yaşadığı Duygular. Eğitim Fakültesi Dergisi, 2006;7(12):95-112.
45. Grootenhuis MA, Last BF. Adjustment and coping by parents of children with cancer: a review of the literature. Support Care Cancer 1997;5(6):466-484.
46. Sawyer MG, Crettenden A, Toogood I. Psychological adjustment of families of children and adolescents treated for leukemia. AmJ Pediatr Hematol Oncol 1986;8(3):200-7. CH, 29. Yeh Wang YF. Competence of and emotional/behavioral problems in pediatric oncology patients in Taiwan. Cancer Nurs, 2004;27(5):413-22.