İSTANBUL DEVLET SENFONİ ORKESTRASI’NIN KONSER PROGRAMLARININ, REPERTUVAR, KONSER YERLERİ VE ŞEFLERİ BAKIMINDAN İNCELENMESİ

In this study, the works in the concert programs of Istanbul State Symphony Orchestra (ISSO), the conductors of the orchestra, and the concert venues were examined in line with some variables. The aim is to examine ISSO concerts that took place between the years 2015 and 2019 and reveal the forms of the works performed by the ISSO, the number of performed works composed by Turkish and foreign composers, the number of Turkish and foreign conductors who led the orchestra, and the diversity of concert venues. The reason why concerts that took place until 2019 were taken into consideration in the study is that concerts were not held regularly in the years 2020 and 2021 due to the measures taken against the Covid-19 pandemic. In the study, information regarding the emergence and development of the notion of the orchestra, the characteristics of symphony orchestras, and symphony orchestras in Turkey is provided. Also, information about the emergence and development of the symphony form is presented in this study. The survey method was used in this descriptive study. In the collection of data, the information in the concert programs of ISSO that took place between the years 2015 and 2019 was used by using document analysis. The obtained data were interpreted via percentage frequency analysis. As a result of the study, it was seen that almost all of the concerts were held in Istanbul, and when the number of conductors who took part in these concerts was compared, it was determined that the majority of them were foreign. When the number of conductors who led the orchestra was examined, it was determined that foreign conductors conducted more ISSO concerts than Turkish conductors. When the works included in the concert programs were examined, it was concluded that the works of Turkish composers were performed much less than those of foreign composers. As for the works performed in ISSO concerts that were held in the determined 5-year period, it was found that concertos were performed more than other forms.

Bu çalışmada İstanbul Devlet Senfoni Orkestrası (İDSO)’nın konser programlarında yer alan eserler, orkestrayı yöneten şefler ve konser yerleri bazı değişkenlere göre incelenmiştir. İDSO tarafından 2015-2019 yılları arasında verilen konserlerde sahnelenen eserlerin tür ve biçimleri, Türk ve yabancı bestecilere ait eserlerin sayısı, orkestrayı yöneten Türk ve yabancı şeflerin yönetme sayıları ile konser yerlerindeki çeşitliliğin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Çalışma için seçilen konser programlarının 2019’a kadar sınırlandırılmasının nedeni, covid-19 salgın önlemleri dolayısıyla 2020 ve 2021 yıllarında düzenli konserlerin verilememesidir. Araştırmada orkestra kavramının ortaya çıkışı ve gelişim süreci, senfonik orkestraların özellikleri ve Türkiye’de senfonik yapıdaki orkestralara yönelik bilgilere yer verilmiştir. Ayrıca senfoni müzik biçiminin ortaya çıkışı ve gelişim sürecine yönelik bilgiler de çalışmada sunulmuştur. Durum tespitine yönelik betimsel türdeki bu araştırmada tarama modelinden faydalanılmıştır. Verilerin toplanmasında doküman incelemeden yararlanılarak 2015-2019 yılları arasında İDSO’ya ait konser programlarındaki bilgiler kullanılmıştır. Elde edilen veriler yüzde frekans analizi yapılarak yorumlanmıştır. Araştırmada sonuç olarak konserlerin tamamına yakınının İstanbul’da yapıldığı görülmüş, bu konserlerde görev alan şeflerin sayısı oranlandığında çoğunluğunun yabancı şefler olduğu tespit edilmiştir. Orkestrayı yönetme sayısı incelendiğinde ise yabancı şeflerin Türk şeflerden daha fazla İDSO konserlerini yönettiği tespit edilmiştir. Konser programlarında yer verilen eserler incelendiğinde, yabancı bestecilere oranla çok daha az sayıda Türk bestecilere ait eserlerin sahnelendiği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada seçilen beş yıllık süreci kapsayan İDSO’ya ait konser programlarında seslendirilen eserlerin tür ve biçimlerine göre dağılımında ise en fazla konçerto türündeki eserlerin seslendirildiği sonucuna ulaşılmıştır.