MİTOLOJİK ZAMANIN İKONOGRAFİLEŞTİRİLMESİ ÜZERİNE BİR İNCELEME

Üzerinde konuşulması zor bir kavram olan zaman, birçok farklı alanda işlenmekte ve yer etmektedir. Mitolojide ise zaman bir süre olmaktan ziyade ilişkilendirildiği ya da farklı nitelikler verdiği tanrı figürleri üzerinden işlenmektedir. Zaman Yunan mitolojisinde Titan Tanrı Kronos ile özdeşleşmekte ve ona zaman tanrısı olma özelliği vermektedir. Kronos sanat tarihinde birçok farklı türde eserin konusu olmuş bir mittir. Bunlardan biri de İspanyol ressam ve gravür sanatçısı Francisco Goya’ nın “Çocuklarını Yiyen Satürn” eseridir. Eserde Kronos (Roma Mitolojisindeki adıyla Satürn) çocuğunu yemektedir. Zaman Tanrısı Kronos’un bu eserde işlenişinin incelenmesi amaçlanan bu araştırma da veri toplamı yöntemi olarak doküman inceleme kullanılmıştır. Analiz yöntemi ise Erwin Panofsky’nin ikonografik ve ikonolojik eleştiri yöntemidir. İnceleme sırasında eser, yöntemin üç basamağı ile ele alınmıştır. Araştırma sonucunda Goya’ nın Zaman Tanrısını resmederken onun kehanetin korkusuyla çocuğunu yediğini, aynı zamanda hem kendi hayatıyla ilgili hem de içinde bulunduğu ülkenin durumuyla ilgili ögelerin eserinde yansıtıldığına ulaşılmıştır. Eser bunların zıtlıkları üzerine kuruludur.

Time is a concept that is processed in many different disciplines. In mythology, on the other hand, it is processed through the gods with whom it is associated or given different qualities. Time is identified with the Titan God Kronos in Greek mythology and gives him the ability to become the god of time. Kronos is a myth that has been the subject of many different types of works in the history of art. One of them is the work “Saturn Devouring His Son” by the Spanish painter Francisco Goya. In this research, which aims to examine the processing of the Time God Kronos, document analysis was used as a data collection method. The method of analysis is Erwin Panofsky's method of iconographic and iconological criticism. As a result of the research, it is found that Goya ate his child while painting the god of time for fear of prophecy. Also, it has been achieved that both feelings about his own life and elements related to the situation of the country he is in are reflected in the work with elements based on contrasts such as old and young, existence and destruction, destroyer and destroyed.