Öz
Bu çalışma, müziğin toplumsal yapı içerisindeki işlevlerini inceleyerek, müziği toplumun aynası metaforu üzerinden sosyal dinamiklerle kurduğu karşılıklı ilişkiler bağlamında ele almaktadır. Disiplinlerarası bir yaklaşımla müziğin kültür, kolektif bellek, ekonomi ve siyaset olgularıyla kesiştiği noktalar analiz edilmiştir.
Toplumsal değişimi yansıtmanın ötesinde aynı zamanda bu değişimi üreten bir fenomen olarak görülen müzik hem bireysel deneyimin hem de kolektif belleğin inşasında etkin bir kültürel ifade aracı olarak değerlendirilmiştir. Kültürlerarası temas alanlarında müzik hem bir arşiv hem de yeni anlamların üretildiği dinamik bir etkileşim alanı işlevi görür. Sözlü kültürden yazılı kültüre ve dijital üretim biçimlerine geçiş süreciyle birlikte müzik, ekonomik ve teknolojik dönüşümlerin etkisiyle maddi bir üretim ve dolaşım alanına dönüşmüştür.
Sonuç olarak ilgili literatürün taranmasıyla oluşturulan bu çalışmada, müzik ile kolektif bellek arasındaki ilişki sosyal dinamikler ve kültürel etkileşimler başlıklarıyla incelenmiş olup müziğin toplumsal deneyimi hem yansıtan hem icra eden bir fenomen olduğunu göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Assmann, J. (2018). Kültürle Bellek (Çev. A. Tekin), Ayrıntı Yayınları, İstanbul.
- Ayas, G. (2015). Müzik Sosyolojisi, Doğu Kitapevi, İstanbul.
- Aydıner Uygun, M. (2022). Araştırmalarında Bilimsel Yöntem ve Yaklaşımlar. (ed: Ülkü Sevim Şen vd.), Müzik Diliyle Bilimsel Araştırmanın İlk Üç Adımı: Do, Re, Mi. Müzik (ss.39-59). Nobel Yayınevi, Ankara.
- Biber Öz, N. (2001). İnsanın Kültürel Gelişiminde Müzik Eğitiminin Önemi, Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(1), 101-106.
- Bohlman, P. V. (1988). The Study of Folk Music in Modern World, Indiana University Press, Indiana.
- Demir, M. (2006). Müzik ve Sosyal Etkileşim. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Müzikoloji Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
- Doğan T., Erdal B. (2016). Senin Favori Çalgın Hangisi? Çalgı Tercihini Etkileyen Demografik ve SosyoKültürel Faktörler Üzerine Bir Araştırma, Journal of Human Sciences, 13(3), 6050-6070.
- Erdoğan, İ. (2000). Müziğin ve Toplumsalın Üretimi: Müziğin Siyasal Ekonomisi, Kültürü ve İdeolojisi Üzerinde Araştırma Gereği, Ve Müzik, Araştırma ve Yorum Dergisi, (6), 8-16.
- Erol, A. (2024). Bellek, Tarih ve Müzik. Bağlam Yayıncılık, İstanbul.
- Güven, U. Z., ve Ergur, A. (2014). Dünyada ve Türkiye'de Müzik Sosyolojisinin Yeri ve Gelişimi, Sosyoloji Dergisi, (29), 1-19.
- Kaptan, S. (1998). Bilimsel Araştırma ve İstatistik Teknikleri, Tekışık Web Ofset Yayınları, Ankara.
- İmik, Ü., Haşhaş, S. (2020). Müzik Nedir ve Hayatımızın Neresindedir? İnönü Üniversitesi Kültür ve Sanat Dergisi, 6(2), 196-202.
- Karaburun Doğan, D. (2019). Faşizm Propagandasında Müziğin Rolü: Mussolini İtalyası Örneği, Folklor/Edebiyat Dergisi, cilt:25, sayı:97, 229-244.
- Mustan Dönmez, B. (2015). Müziğin Kökeni Üzerine, Gece Kitaplığı, Ankara.
- Mustan Dönmez, B. (2019). Etnomüzikolojinin Temel Kavramları, Bağlam Yayıncılık, İstanbul.
- Paçacı, İ. (2019). Müzik ve Siyaset: Duygu ve Düşüncenin Etkileşimsel İşbirliği, İnsan ve İnsan 6(21), 691-712.
- Sağır, A., Öztürk, B. (2015). Sosyolojik Bağlamda Müzik ve Kimlik: Karabük Üniversitesi Örneği, Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8/2. 121-154.
- Schütz, A. (2018). Fenomenoloji ve Toplumsal İlişkiler, Heretik Yayıncılık, Ankara.
- Şen, Y. (1999). Müzik-Toplum Etkileşimi, Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, (13), 123-127.
- Uçan, A. (1997). Müzik Eğitim Temel Kavramlar, İlkeler Yaklaşımlar, Müzik Ansiklopedisi Yayınları, Ankara.
- Wach, J. (1987), Din Sosyolojisine Giriş (Çev. B. İnandı), Ankara Üniversitesi Basımevi, Ankara.
Öz
This study examines the functions of music within the social structure, addressing the reciprocal relationships it establishes with social dynamics through the metaphor of music as a mirror of society. Using an interdisciplinary approach, it analyses the points where music intersects with culture, collective memory, economics and politics.
Music, seen not only as a reflection of social change but also as a phenomenon that produces this change, has been regarded as an effective cultural expression tool in the construction of both individual experience and collective memory. In intercultural contact areas, music functions both as an archive and as a dynamic field of interaction where new meanings are produced. Along with the transition from oral culture to written culture and digital production forms, music has transformed into a material field of production and circulation under the influence of economic and technological transformations.
Consequently, this study, compiled by reviewing the relevant literature, examines the relationship between music and collective memory under the headings of social dynamics and cultural interactions, demonstrating that music is a phenomenon that both reflects and performs the social experience.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Assmann, J. (2018). Kültürle Bellek (Çev. A. Tekin), Ayrıntı Yayınları, İstanbul.
- Ayas, G. (2015). Müzik Sosyolojisi, Doğu Kitapevi, İstanbul.
- Aydıner Uygun, M. (2022). Araştırmalarında Bilimsel Yöntem ve Yaklaşımlar. (ed: Ülkü Sevim Şen vd.), Müzik Diliyle Bilimsel Araştırmanın İlk Üç Adımı: Do, Re, Mi. Müzik (ss.39-59). Nobel Yayınevi, Ankara.
- Biber Öz, N. (2001). İnsanın Kültürel Gelişiminde Müzik Eğitiminin Önemi, Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(1), 101-106.
- Bohlman, P. V. (1988). The Study of Folk Music in Modern World, Indiana University Press, Indiana.
- Demir, M. (2006). Müzik ve Sosyal Etkileşim. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Müzikoloji Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
- Doğan T., Erdal B. (2016). Senin Favori Çalgın Hangisi? Çalgı Tercihini Etkileyen Demografik ve SosyoKültürel Faktörler Üzerine Bir Araştırma, Journal of Human Sciences, 13(3), 6050-6070.
- Erdoğan, İ. (2000). Müziğin ve Toplumsalın Üretimi: Müziğin Siyasal Ekonomisi, Kültürü ve İdeolojisi Üzerinde Araştırma Gereği, Ve Müzik, Araştırma ve Yorum Dergisi, (6), 8-16.
- Erol, A. (2024). Bellek, Tarih ve Müzik. Bağlam Yayıncılık, İstanbul.
- Güven, U. Z., ve Ergur, A. (2014). Dünyada ve Türkiye'de Müzik Sosyolojisinin Yeri ve Gelişimi, Sosyoloji Dergisi, (29), 1-19.
- Kaptan, S. (1998). Bilimsel Araştırma ve İstatistik Teknikleri, Tekışık Web Ofset Yayınları, Ankara.
- İmik, Ü., Haşhaş, S. (2020). Müzik Nedir ve Hayatımızın Neresindedir? İnönü Üniversitesi Kültür ve Sanat Dergisi, 6(2), 196-202.
- Karaburun Doğan, D. (2019). Faşizm Propagandasında Müziğin Rolü: Mussolini İtalyası Örneği, Folklor/Edebiyat Dergisi, cilt:25, sayı:97, 229-244.
- Mustan Dönmez, B. (2015). Müziğin Kökeni Üzerine, Gece Kitaplığı, Ankara.
- Mustan Dönmez, B. (2019). Etnomüzikolojinin Temel Kavramları, Bağlam Yayıncılık, İstanbul.
- Paçacı, İ. (2019). Müzik ve Siyaset: Duygu ve Düşüncenin Etkileşimsel İşbirliği, İnsan ve İnsan 6(21), 691-712.
- Sağır, A., Öztürk, B. (2015). Sosyolojik Bağlamda Müzik ve Kimlik: Karabük Üniversitesi Örneği, Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8/2. 121-154.
- Schütz, A. (2018). Fenomenoloji ve Toplumsal İlişkiler, Heretik Yayıncılık, Ankara.
- Şen, Y. (1999). Müzik-Toplum Etkileşimi, Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, (13), 123-127.
- Uçan, A. (1997). Müzik Eğitim Temel Kavramlar, İlkeler Yaklaşımlar, Müzik Ansiklopedisi Yayınları, Ankara.
- Wach, J. (1987), Din Sosyolojisine Giriş (Çev. B. İnandı), Ankara Üniversitesi Basımevi, Ankara.
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Müzikoloji ve Etnomüzikoloji |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 16 Ekim 2025 |
| Kabul Tarihi | 5 Kasım 2025 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2025 Cilt: 11 Sayı: 2 |