GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE TÜRKİYE’DEKİ BELEDİYE KONSERVATUVARLARINA GENEL BİR BAKIŞ

Yıl 2025, Cilt: 11 Sayı: 2, 302 - 326

Ferda Çelik , Engin Gürpınar

https://doi.org/10.22252/ijca.1808365

Öz

Bu çalışmada, cumhuriyetin ilanından günümüze kadar uzanan dönemde, belediye konservatuvarları kuruluş tarihi, muhteviyat ve gelişim safhalarına göre tasnif edilmiştir. Ayrıca belediye konservatuvarlarının Türkiye’deki müzik eğitim-öğretimi ve kültür hayatındaki önemi bakımından yapılan inceleme sonucunda, günümüzde belediye konservatuarlarının aktüel bir fotoğrafını çekmek adına da Türk Halk Müziği, Türk Sanat Müziği, Çağdaş Çoksesli Türk Müziği ve Klasik Batı müziği eğitimi alanlarında tarihsel süreç içerisinde neler yapıldığı ortaya koyulmuştur. Bu çalışma, Türkiye’deki belediye konservatuvarlarının tarihçesi ve gelişimini gözler önüne serecek olması, faal konservatuvarların durumunu birtakım değişkenler bakımından ortaya koyacak olması ve bu sahada yapılan geniş çaplı ilk yayın olması sebebiyle de önem taşımaktadır.
Bu bağlamda belediye konservatuarlarının yapısına ve verilen eğitimlere farklı kaynaklardan erişilmiş, bu bilgiler “doküman analizi” yöntemine dayalı olarak içerik bakımından incelenmeye çalışılmıştır. 1917 yılında kurulan Darülelhan’dan, İstanbul Belediye konservatuvarına ve günümüz Türkiye’sinde 36 belediye konservatuarı bulunmaktadır. 14 büyükşehir belediyesi, 5 belediye ve 14 ilçe belediyede eğitim faaliyetleri gösterdikleri görülmüştür. 33 belediye konservatuvarının 31’ünde TSM eğitimi, 31’ünde THM eğitimi, 32’inde ise Klasik Batı Müziği eğitimleri verilmektedir. Müzik alanında yapılan çalışmalara bakıldığında ise müzik eğitimine dair derslerin ve çalışmaların çeşitliliği oldukça yeterli, bu kurumlarda yapılan farklı çalgı eğitimlerinin gelecek nesillere aktarılması beklenen müzik kültürümüz için oldukça yararlı olduğu gözlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Eğitim , Müzik Eğitimi , Belediye Konservatuvarı

A GENERAL OVERVIEW OF MUNICIPAL CONSERVATORIES IN TURKEY FROM PAST TO PRESENT

Öz

This study classifies municipal conservatories from the proclamation of the Republic to the present day according to their date of establishment, content, and developmental stages. Furthermore, an examination of the importance of municipal conservatories in music education and cultural life in Turkey reveals their historical progress in the fields of Turkish Folk Music, Turkish Art Music, Contemporary Polyphonic Turkish Music, and Classical Western Music education, providing a contemporary snapshot of municipal conservatories today. This study is significant because it will reveal the history and development of municipal conservatories in Turkey, reveal the status of active conservatories in terms of various variables, and be the first comprehensive publication in this field.
In this context, the structure and training provided by municipal conservatories were accessed from various sources, and this information was analyzed in terms of content using the "document analysis" method. From the Darülelhan (House of the Conservatory), established in 1917, to the Istanbul Municipal Conservatory, there are 36 municipal conservatories in Turkey today. Educational activities were observed in 14 metropolitan municipalities, 5 municipalities, and 14 district municipalities. Of the 33 municipal conservatories, 31 offer Turkish Music (TSM), 31 offer Turkish Folk Music (THM), and 32 offer Western Classical Music. A look at the music field reveals a wide range of music education courses and activities, and the diverse instrument training offered at these institutions is highly beneficial for our musical culture, which is expected to be passed on to future generations.

Anahtar Kelimeler

Education , Musıc Education , Municipal Conservatory

Kaynakça

• Aec, (2021). European conservatories and local governance: Partnerships and policies. Brussels: Association Europeenne des Conservatoires.
• Adana Büyükşehir Belediyesi. (n.d.). Konservatuvar. Adana.bel.tr. Erişim tarihi: 22 Eylül 2025, https://www.adana.bel.tr/tr/birim-detay/98
• Amasya Belediyesi. (n.d.). Konservatuvar.Amasya.bel.tr. Erişim tarihi 29 Eylül 2025, https://amasya.bel.tr/birimler/kultur-ve-sosyal-isler-mudurlugu Andvision. (n.d.). Conservatorio di Cesena - Fo Bruno Maderna. Andvision.net. Erişim tarihi: 22 Eylül 2025, https://www.andvision.net/en/program/conservatory/879-conservatorio-di-cesena-fo-bruno-maderna.html
• Anıl, M. (1977). Türkiye'de Konservatuvar Eğitimi. Eğitim ve Bilim 2(8), 46-51. Antalya Büyükşehir Belediyesi. (n.d.). Konservatuvar Şube Müdürlüğü. Antalya.bel.tr. Erişim tarihi: 22 Eylül 2025, https://www.antalya.bel.tr/Kurumsal/Kurumsal-Yapi/109/konservatuvar-sube-mudurlugu
• Atatürk Ansiklopedisi. (n.d.). İstanbul Belediye Konservatuvarı. Atatürk Ansiklopedisi. Erişim tarihi: 22 Eylül 2025, https://ataturkansiklopedisi.gov.tr/bilgi/istanbul-belediye-konservatuvari
• Aydın Büyükşehir Belediyesi. (n.d.) Konservatuvar. Aydın.bel.tr. Erişim tarihi 23 Eylül 2025, .https://aydin.bel.tr/mobil/detail/4373/kulturel-hizmetlerimiz#
• Balıkesir Büyükşehir Belediyesi. (n.d.) Konservatuvarı. Erişim tarihi: 22 Eylül 2025, Konservatuvar. https://basvuru.balikesir.bel.tr/Konservatuvar Berkman, E. (2018). Darülelhan’dan Konservatuvara Türk Makam Müziğinin Görünümü. Konservatoryum/Conservatorium 5(1), 77-95.European Music School Union (2020). EMU Report.
• Beyond the States. (n.d.). Best music schools in Europe. Beyond the States. Erişim tarihi: 22 Eylül 2025, https://beyondthestates.com/best-music-schools-europe-taught-in-english
• Beylikdüzü Belediyesi. (n.d.) Konservatuvarı. Beylikdüzü.bel.tr. Erişim tarihi: 26 Eylül 2025, https://www.beylikduzu.istanbul/Content/regulation/pdf-cea35ad9.pdf
• Bursa Büyükşehir Belediyesi. (n.d.) Konservatuvar. Erişim Tarihi: 23 Eylül 2025, https://www.bursa.bel.tr/etkinlik/yetenek-sinavi-2025---2026-1294
• Denizli Büyükşehir Belediyesi. (n.d.) Konservatuvar. Erişim Tarihi: 19 Eylül 2025, https://www.denizli.bel.tr/Default.aspx?k=haber-detay&id=11359
• Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi. (n.d.) Konservatuvar. Erişim Tarihi: 19 Eylül 2025, https://www.diyarbakir.bel.tr/haberler/15341-konservatuar.html
• Edirne Belediye Konservatuvarı (n.d.) Konservatuvar. Erişim Tarihi: 25 Eylül 2025, https://www.edirne.bel.tr/gundem/haberdetay?haberid=c9cb87ac-db9f-47ea-a8ce-75292b4541f4
• Dokuz Eylül Üniversitesi. (n.d.). Tarihçe. Dokuz Eylül Üniversitesi Devlet Konservatuvarı. Erişim tarihi: 22 Eylül 2025, https://konservatuar.deu.edu.tr/tr/tarihce/
• Fatsa Belediyesi. (n.d.) Konservatuvar. Erişim Tarihi: 19 Eylül 2025, https://fatsa.bel.tr/haber/fatsa-belediyesi-konservatuvarinda-yeni-donem-kurs-kayitlari-basladi
• Gaziantep Büyükşehir Belediyesi. (n.d.). Şehir Tiyatrosu Konservatuvar Hazırlık Kursu. Gaziantep.bel.tr. Erişim tarihi: 22 Eylül 2025, https://www.gaziantep.bel.tr/tr/sayfa/gaziantep-buyuksehir-belediyesi-sehir-tiyatrosu-konservatuvara-hazirlik-kursu-basliyor
• Gerze Belediyesi (n.d.) konservatuvar. Erişim Tarihi: 19 Eylül 2025, https://www.gerze.bel.tr/fotograf-galerisi/gerze-belediyesi-konservatuari-branslari/132/
• Giresun Belediyesi (n.d.) Konservatuvar. Erişim Tarihi: 19 Eylül 2025, https://giresunbelediyekonservatuarı.net/
• Gölcük Belediyesi (n.d.) Konservatuvar. Erişim Tarihi: 19 Eylül 2025, https:// www.golcuk.bel.tr/haber/1/12869/golcuk-belediyesi-konservatuarında-sinav-heyecani
• Göktürk Cary, D. (2014). The evolution of music education in Turkey. Debates, (13), 13-22.
• Hill, J. (2009). The Influence of Conservatory Folk Music Programmes: The Sbelius Academy in Comparative Context. Ethnomusicology Forum, 18(2), 207-241.
• İlyasoğlu, E., “Yirminci yüzyılda Evrensel Türk Müziği”, Cumhuriyet’in Sesleri, Tarih Vakfı Yayınları, İstanbul-1999, s.s.70-87.
• İstanbul Üniversitesi. (n.d.). Konservatuvarımız- Tarihçe. İstanbul Üniversitesi. Erişim Tarihi: 22 Eylül 2025, https://konservatuvar.istanbul.edu.tr/tr/content/konservatuvarimiz/tarihçe
• Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi (n.d.) Konservatuvar. Erişim Tarihi: 5 Ekim 2025, https://kahramanmaras.bel.tr/konservatuar
• Karabulut B., Canbay A., “Türkiye’deki Devlet Konservatuvarlarında Verilen Yarı Zamanlı Çalgı Eğitimine Yönelik Bir Değerlendirme” Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt.9 Sayı. 22 2017- Aralık (s. 341-357),2017. Karahasanoğlu, S. (2021). İstanbul Teknik Üniversitesi Yayınları: 2021.1KTP/1 Türk Musikisi Devlet Konservatuarı Yayınları: 16
• Kayseri Büyükşehir Belediyesi. (n.d.). Konservatuvar Şube Müdürlüğü. Kayseri.bel.tr. Erişim tarihi: 22 Eylül 2025, https://www.kayseri.bel.tr/konservatuvar-sube-mudurlugu
• Karşıyaka Belediyesi. (n.d.) Konservatuvar. Erişim Tarihi: 05 Ekim 2025, https://www.karsiyaka.bel.tr/belediye-konservatuari
• Kocaeli Büyükşehir Belediyesi. (n.d.). Konservatuvar. Kocaeli.bel.tr. Erişim Tarihi: 22 Eylül 2025, https://www.kocaeli.bel.tr/hizmet/konservatuar-114.html
• Koçhan, G. (2021). “İstanbul Teknik Üniversitesi Yayınları: 2021.1KTP/1 Türk Musikisi Devlet Konservatuarı Yayınları: 16” Konservatuar Kurumunun Tarihçesi, Dünyadan ve Türkiye’den Konservatuar Örnekleri ile İstanbul Türk Musikisi Devlet Konservatuarı s:265-276. Lüleburgaz Belediyesi. (n.d.) Konservatuvar. Erişim Tarihi: 22 Eylül 2025, https://luleburgaz.bel.tr/duyurular/luleburgaz-belediyesi-korolari-2024-2025-egitim-ogretim-yili-on-kayit-formu
• Manisa Belediyesi. (n.d.) Konservatuvar. Erişim Tarihi: 17 Eylül 2025, https://www.manisa.bel.tr/Arama.aspx?k=belediye%20konservatuvarı
• Merzifon Belediyesi. (n.d.) Konservatuvar. Erişim Tarihi: 22 Eylül 2025, https://merzifon.bel.tr/kategori/birimler/basin-yayin-ve-halkla-iliskiler-mudurlugu/belediye-konservatuvari
• Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi. (n.d.). Devlet Konservatuvarı. MSGSÜ. Erişim Tarihi: 22 Eylül 2025, https://www.msgsu.edu.tr/faculties/devlet-konservatuvari
• Muğla Büyükşehir Belediyesi. (n.d.). Büyükşehir Belediyesi Konservatuvarı. Mugla.bel.tr. Erişim Tarihi: 22 Eylül 2025, https://www.mugla.bel.tr/haber/buyuksehir-belediyesi-konservatuvar-bavurulari-basladi
• Musiconline. (n.d.). Türkiye’deki konservatuvarlar. Musiconline Blog. Erişim Tarihi: 22 Eylül 2025, https://musiconline.com.tr/blog/turkiyedeki-konservatuvarlar
• Özhan, R., “İstanbul Belediye Konservatuarı’nın Türk Halk Müziği Çalışmaları” Haliç Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Türk Musikisi Ana sanat Dalı Yüksek Lisans Programı, İstanbul. Özşahin, R. (2010). İstanbul Belediye Konservatuvarı'nın Türk Halk Müziği Çalışmaları. İstanbul: Yüksek Lisans Tezi,Haliç Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Türk Musikisi Anasanat Dalı.
• Paçacı, G., “Cumhuriyet’in Sesli Serüveni”, Cumhuriyet’in Sesleri, Tarih Vakfı Yayınları, İstanbul-1999, s.s.10-29. Paçacı G., “Darülelhan”, Dünden Bugüne İstanbul Ansiklopedisi, Kültür Bakanlığı ve Tarih Vakfı Ortak Yayını, İstanbul 1994, C. 2, s. 556. Pavaeduc. (n.d.). Milan Conservatory. Pavaeduc.com. Erişim Tarihi: 22 Eylül 2025, https://pavaeduc.com/en/milan-conservatory
• Sağer, T., Gürpınar, E., Zahal O., “Cumhuriyetin Kuruluşundan İtibaren Türkiye'deki Müzik Kurumlarına Genel Bir Bakış” Afyon Kocatepe Üniversitesi Akademik Müzik Araştırmaları Dergisi Cilt Vı / Özel Sayı / Doı No: 10.36442/Amader.2020.29/Eylül 2020
• Samsun Belediyesi. (n.d.). Konservatuvarı. Erişim Tarihi: 15 Eylül 2025, https://samsun.bel.tr/haberler/buyuksehir-belediyesinin-konservatuvar-basvurulari-basladi
• Say, Ahmet, Müzik Tarihi, Ankara 2003.
• Sincan Belediyesi. (n.d.). Sincan Belediyesi Türk Musikisi Konservatuvarı. Sincan.bel.tr. Erişim Tarihi: 22 Eylül 2025, https://sincan.bel.tr/sosyal-tesisler/sincan-belediyesi-turk-musikisi-konservatuvari
• Sinop Belediyesi. (n.d.). Konservatuvarı. Erişim Tarihi: 22 Eylül 2025, http://www.instagram.com/p/DOGQ69ECExD/
• Süleymanpaşa Belediyesi. (n.d.). Konservatuvar. Suleymanpasa.bel.tr. Erişim Tarihi: 22 Eylül 2025, https://www.suleymanpasa.bel.tr/konservatuvar
• Şahinbey Belediyesi. (n.d.). Konservatuvar Eğitimi. Sahinbey.bel.tr. Erişim Tarihi: 22 Eylül 2025, https://www.sahinbey.bel.tr/haber/1/6393/belediyemizden-konservatuvar-egitimi
• Şahin M., Duman R. “Cumhuriyetin Yapılanma Sürecinde Müzik Eğitimi” ÇTTAD, VII/16-17, (2008/Bahar-Güz), s.s.259-272
• Tatvan Belediyesi. (n.d.). Konservatuvar. Erişim tarihi: 22 Eylül 2025, http:// www.instagram.com/tatvanbld.konservatuari/
• Tongur, H. (1973a). Belediye Konservatuvarının Kuruluşu ve Gelişimi. [Kuruluşunun Ellinci Yılında İstanbul Belediye Konservatuvarı Özel Sayısı]. Orkestra Aylık Müzik Dergisi, 11 (112), 8-15.
• Tongur, H. (1973b). 1955’ten bu yana Belediye Konservatuvarı [Kuruluşunun Ellinci Yılında İstanbul Belediye Konservatuvarı Özel Sayısı]. Orkestra Aylık Müzik Dergisi, 11 (112), 24- 63.
• Turhal Belediyesi (n.d.). Konservatuvar. Erişim Tarihi: 26 Eylül 2025, https://www.turhal.bel.tr/icerik/turhal-belediyesi-konservatuvari
• Unesco (2019). Local cultural policies and music education. Paris: UNESCO Publishing.
• University in Italy. (n.d.) Conservatory in Italy. University in Italy. Erişim Tarihi: 22 Eylül 2025, https:// www.university-in-italy.com/educational-offer/study-at-conservatory-in-italy/ Urla Belediyesi. (n.d.) Konservatuvar. Erişim Tarihi: 22 Eylül 2025, http:// www.urla.bel.tr/Etkinlik/3094/urla-belediyesi-konservatuari
• Van Belediyesi. (n.d.). Konservatuvar. Erişim Tarihi: 22 Eylül 2025, https://van.bel.tr/HaberDetay/van-buyuksehir-belediyemiz-konservatuvari-yeni-yeteneklerini-ariyor-25082025135513.html
• Venice Contop. (n.d.). Conservatorio Benedetto Marcello. Venicecontop.com. Erişim Tarihi: 22 Eylül 2025, https://www.venicecontop.com/en/conservatorio-benedetto-marcello
• Ville de Paris. (n.d.) Conservatoires. Paris. Fr. Erişim Tarihi: 22 Eylül 2025, http:// www.paris.fr/conservatoires.
• Weber, W. et. al. (2001). Conservatories. May 2025 tarihinde Grove Music Online: https://0-www.oxfordmusiconlinecom.divit.library.itu.edu.tr/grovemusic/view/10.1093/gmo/9781561592630.001.0001/omo-9781561592630-e-0000041225. adresinden alındı