PALEOLİTİK DÖNEM MAĞARA RESİMLERİNİN RESİMSEL OLARAK İNCELENMESİ

Yıl 2025, Cilt: 11 Sayı: 2, 387 - 404

Engin Doğan , Yüksel Göğebakan

https://doi.org/10.22252/ijca.1820678

Öz

Toplumlar yaşadıkları dönemlerde o dönemin şartlarına uyum sağlayarak, inançlarını, ekonomilerini, hayatta kalma mücadelelerini, yaşadıkları olayları sembollerle anlatma ihtiyacı duymuşlardır. Sanat da bir bakıma bu ihtiyaçlardan doğmuştur. İnsanlar yaşadıkları her dönemde farklı inanç yapılarını, dini ritüellerini, savaşlarını, eğlencelerini, karşılaştıkları olaylarla akalı duygu durumlarını kimi zaman melodilerle kimi zaman resimlerle ve heykellerle göstermeye, aktarmaya ve anlatmaya çalışmışlardır. Paleolitik dönemde yapılan mağara resimlerinde bu semboller ve göstergeler ilk kez ortaya çıkmaktadır. Bu araştırmanın amacı, Paleolitik dönem mağara resimlerinin resim sanatı içerisindeki yerini ortaya koymak ve bu resimlerle ilgili olarak eleştirel yorumlara gitmektir. Bu tür çalışmalar, tarih öncesi mağara resimlerinin süreç içerisindeki yerinin ve sonraki medeniyetlere etkisinin ortaya çıkarılması bakımından önem taşımaktadır. Çalışma kapsamında Paleolitik dönem mağara resmi hakkında bilgi toplamak amacıyla nitel araştırma yöntemlerinden literatür tarama yöntemi kullanılmış ve bu yöntemle Paleolitik dönem mağara resimlerine ait bilgilere ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Mağara resmi , Paleolitik sanatçı , Av hayvanı , Sembol , Ritüel

PICTORIAL ANALYSIS OF PALEOLITHIC PERIOD CAVE PAINTINGS

Öz

Societies have adapted to the conditions of their time, feeling the need to express their beliefs, economies, struggles for survival, and the events they experienced through symbols. Art, in a sense, arose from these needs. Throughout history, people have attempted to convey and express their diverse beliefs, religious rituals, wars, entertainments, and the emotional states associated with the events they encountered, sometimes through melodies, sometimes through paintings and sculptures. These symbols and signs are revealed in cave paintings created during the Paleolithic period for the art of painting. The aim of this research is to provide an interpretation of Paleolithic cave paintings within the context of art. Such periodic studies are crucial for revealing the place of prehistoric cave paintings in history and their influence on later civilizations. To gather information about Paleolithic-era wall paintings, a literature review method, a qualitative research method, was used, and information on Paleolithic-era cave paintings was obtained. The information obtained was then conveyed by accessing the relevant sources.

Anahtar Kelimeler

Cave Painting , Paleolithic Artist , Game , Symbol , Ritual

Kaynakça

• Akgün, H.C. (2019) Coğrafyadan Mitolojiye Kaya Resimleri cilt/volume1, sayı2 Genel Türk Tarihi Araştırma Dergisi Araştırma Makalesi. s.151 Temmuz, Muğla.
• Büyükkol, S. (2020). Türk Mitolojisindeki Nar Sembolünün Çağdaş Türk Resim Sanatına Yansımaları. Ulakbilge, 44, 110.
• Clottes, J. ve Courtin, J. (1996). The cave beneath the sea; paleolitic images at Cosquer. Harry N. Abrams, Inc. Publishers, New York.
• Çelebi,Ö.G. (2018), Tarih Öncesi Dönemlerde İletişim yıl1, sayı2, Üsküdar Üniversitesi Etkileşim dergisi araştırma makalesi, s.142.
• Gezgin, D. (2019), Hayvan Mitosları, İstanbul, s.53.
• İskenderoğlu, L.(2025), Çizginin Arkeolojisi Ve Levent Vadisi Mağarlarında Güncel Sanata Yönelik Sezgisel Algoritmalar: Mağara 2.0, Sanatta Yeterlik Tezi, İnönü Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Resim Ana Sanat Dalı, Malatya, (Türkiye).
• Kökten, İ. Kılıç; Karain Kılavuzu, Ankara, 1967, s. 6-7.
• Lewis-Wiliams, J.D. 2015, Mağaradaki Zihin, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul.
• Orman, E. (2017), Estetik, İstanbul, İstanbul Üniversitesi Felsefe Lisans Programı Ders Notları.
• Özdemir, M. (2021). Mağara Resimleri Bize Ne Anlatır? Paleolitik Çağ Mağara Resimleri Bağlamında Tarih Öncesi İnancına İlişkin Bazı Sorgulamalar. Tarih ve Gelecek Dergisi, s.837.
• Şimşek. F. (2017), Paleolitik Dönemde İnsan Türleri, Cilt/Volume 2, Sayı/Issue 3 Uluslararası Amisos Dergisi Aralık ss./pp. 66-85, Aralık, Samsun.
• Uysal, G. (2016). MAĞARA SANATI. Ankara: Mağara Araştırma Derneği. Ünal, S. (2022)Tarih Öncesi Zamanların Ruhunda Pişmiş Toprak Sanatı ve Estetik STD 2022 HAZİRAN Süleyman Demirel Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi, Seramik-Cam Bölümü, MAD).
• Yılmaz, A. (2013), Mayıs, Saymalı Taş Petrogliflerindeki Toy (Şenlik) Sahneleri Üzerine Tarih İncelemeleri Dergisi XXVIII /1, 2013, 223- 248, Manisa.
• İNTERNET KAYNAKÇA
• İnternet Kaynağı: https://arkeofili.com/chauvet-magarasi-sanilandan-10-000-yil-daha-eski-olabilir/ Erişim Tarihi 12.05.2024 saat:21:45
• İnternet Kaynağı: https://tr.wikipedia.org/ Erişim Tarihi 15.05.2024 saat:22:00
• İnternet Kaynağı: https://arkeofili.com/chauvet-magarasi-sanilandan-10-000-yil-daha-eski-olabilir/ Erişim tarihi:20.05.2024 saati:15:23
• İnternet kaynağı: https://tr.wikipedia.org/wiki/Bhimbetka_kaya_bar%C4%B1naklar%C4%B1 Erişim Tarihi:25.05.2024 saat:09:35
• İnternet kaynağı: https://acikders.ankara.edu.tr/pluginfile.php/25835/mod_resource/content/0/Konu%209.pdf Erişim Tarihi 04.06.2024 saat:11:13
• Görsel 1: https://www.youtube.com/watch?v=_IYT6zsjDtk. Erişim Tarihi:02.05.2024 saati:13.00
• Görsel 2: https://tarihegitimi.blogspot.com/2018/03/calsma-cizgi-roman-yapyoruz-buzul.html. Erişim Tarihi: 10.05.2024.
• Görsel 3: https://ahmetustanindefteri.blogspot.com/2015/04/anadoluda-tarih-oncesi-magara-yasami.html. Erişim Tarihi: 02.05.2024 saati:13.45
• Görsel 4: https://arkeofili.com/chauvet-magarasi-sanilandan-10-000-yil-daha-eski-olabilir/ Erişim tarihi:03.05.2024 saati:18.20
• Görsel 5: https://arkeofili.com/tarih-oncesi-dönemden-11-magara-sanati/ Erişim tarihi:05.05.2024 saati:11:32
• Görsel 6: https://tr.pinterest.com/pin/249598004329104348/ Erişim tarihi:07.05.2024 saati:01:06
• Görsel 7: https://depositphotos.com/tr/photos/altamira-ma%C4%9Faras%C4%B1.html?qview=215628636 Erişim tarihi:07.05.2024 saati:02:00
• Görsel 8: https://depositphotos.com/tr/photos/altamira-ma%C4%9Faras%C4%B1.html?qview=215628636 Erişim tarihi:07.05.2024 saati:02:20
• Görsel 9: https://arkeofili.com/altamira-magarasinda-uc-yeni-el-izi-bulundu/ Erişim tarihi:08.05.2024 saati:11:32
• Görsel 10: https://arkeofili.com/chauvet-magarasi-sanilandan-10-000-yil-daha-eski-olabilir/ Erişim Tarihi 12.05.2024 saat:10:23
• Görsel 11: https://arkeofili.com/tarih-oncesi-dönemden-11-magara-sanati/ Erişim tarihi:15.05.2024 saati:09:09
• Görsel 12: https://arkeofili.com/tarih-oncesi-dönemden-11-magara-sanati/ Erişim tarihi:16.05.2024 saati:09:09
• Görsel 13: https://tr.wikipedia.org/wiki/Serra_da_Capivara_Mill%C3%AE_Park%C4%B1 / Erişim tarihi:16.05.2024 saat:11:54
• Görsel 14https://www.papgift.com/altamira-magarasi-hikayesi/ Erişim tarihi:17.05.2024 saat: 12:05
• Görsel 15: https://www.papgift.com/altamira-magarasi-hikayesi/ Erişim Tarihi:20.05.2024 saat: 14:16
• Görsel 16: https://www.arkeotekno.com/pg_82_ust-paleolitik-cag-lascaux-magarasi-arkeoastronomisi Erişim Tarihi:22.05.2024 saat:19:17
• Görsel 17: https://eksiseyler.com/tarih-oncesi-zamanlardan-kalan-etkileyici-magara-Fotoğrafları Erişim Tarihi:25.05.2024 saat:09:23
• Görsel 18: https://arkofili.com/tarih-oncesi-donemden-11-magara-sanati/ Erişim Tarihi 01.06.2024 saat:11:33
• Görsel 19: https://tr.pinterest.com/pin/249598004329104364/ Erişim Tarihi 02.06.2024 saat:23:33
• Görsel 20: https://acikders.ankara.edu.tr/pluginfile.php/25835/mod_resource/content/0/Konu%209.pdf Erişim Tarihi 04.06.2024 saat:11:11
• Görsel 21: https://acikders.ankara.edu.tr/pluginfile.php/25835/mod_resource/content/0/Konu%209.pdf Erişim Tarihi 04.06.2024 saat:11:25
• Görsel 22: https://arkeofili.com/chauvet-magarasi-sanilandan-10-000-yil-daha-eski-olabilir/ Erişim tarihi:06.06.2024 saati:12:35
• Görsel 23: https://arkeofili.com/tarih-oncesi-donemden-11-magara-sanati/ Erişim tarihi 15.06.2024 saat:09:10