KANUN İCRASINDA SOL ELİN SÜSLEME TEKNİKLERİ BAKIMINDAN ÖNEMİNE YÖNELİK TESPİTLER
Öz
Bu çalışma, Türk müziği icra geleneği içerisinde önemli bir yere sahip olan kanun çalgısında, sol elin süsleme teknikleri bağlamındaki kullanımını incelemeyi amaçlamaktadır. Kanun icrasında çoğu zaman sağ elin mızrap tekniği ön planda değerlendirilmekle birlikte, sol elin mandallar aracılığıyla sağladığı mikrotonal düzenlemeler ve anlık perde değişimleri, melodik ifadenin zenginleşmesinde ve icra tavrının şekillenmesinde belirleyici bir rol oynamaktadır. Araştırmada, klasik Türk müziğinde sol el temelli süsleme teknikleri olan; vibrato etkileri, glissando ve kaydırmalar, geçici perde değişimleri ve kromatik geçişler gibi unsurlar alınmıştır. Bunun yanı sıra örnekler üzerinde sol el süslemesi olarak neler yapılabileceği örneklenmiştir. Araştırmada, kanun repertuvarı içerisinde yer alan ve icra geleneği bakımından beylik nitelik taşıyan bazı eserler seçilerek, bu eserler üzerinde sol el kullanımına dayalı örnek uygulamalar gerçekleştirilmiştir. Elde edilen tespitler doğrultusunda, sol elin süsleme teknikleri açısından taşıdığı önem vurgulanarak, bu yönün kanun icra eğitimi ve öğretiminde daha bilinçli bir şekilde ele alınması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aksoy, T. (2025), “Kanun İcrasındaki Süsleme Tekniklerinin Kullanımına Yönelik Tespitler”, Artistic View Journal, Cilt: 1, Sayı: 1, s. 25-38.
- Aksoy, T. & İmik Ü. (2024), “Kanun Sazındaki İcra Özellikleriyle Ahmet Yatman; Mahur Taksim Analizi”, İnönü üniversitesi. Kültür ve Sanat Dergisi, Cilt: 10, Sayı: 2, s. 206-2017.
- Bebek, E. (2011), “Kanun Sazında Belli Başlı Tekniklerin Eğitiminde Geleneksel Türk Sanat Müziğindeki Şarkı Formundaki Eserlerin Aranağmelerinin Kullanılabilirliği”, Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Müzik Bilimleri Ana Sanat Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Malatya.
- Erdoğan, E. (2022), “Kanun İcracılığında “Çektirme Tekniği” Ve Kullanımına Yönelik Bir Çalışma”, Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 6, Sayı: 3, s.948-962.
- Gönül, M. (2010), “Nevres Bey’in Ud Taksimlerinin Analizi ve Ud Eğitimine Yönelik Alıştırmaların Oluşturulması”, Selçuk Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, Konya.
- Kahyaoğlu, Y. (2011), “Kanun Sazı Öğretiminde Klasik Türk Müziği Saz Eseri Formlarının Fonksiyonlarının Güncellenmesi”, İnönü Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Müzik Ana Bilim Dalı, Müzik Bilimleri Ve Teknolojisi Bilim Dalı, Doktora Tezi, Malatya.
- Karaduman, H. (2007), “Kānun Metodu”, (1. Baskı), Alfa Yayınları, İstanbul.
- Kazazoğlu, İ. (2018), “Vecihe Daryal’in Kânun Taksimlerinin Tahlîli”, Gazi Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Türk Müziği Anabilim Dalı, Doktora Tezi, Ankara.
- Kostak Toksoy, A. (2006), “Kanun eğitiminde teknik çalışma ve süsleme elemanlarını içeren etütler”, Yayınlanmamış Sanatta Yeterlilik Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
- Mutlu, Ü. (1998), “Kanun Metodu”, İzmir: Ermat.