DOĞU VE BATI MÜZİK GELENEKLERİNDE DÖNGÜSEL FORMLARIN KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ: SAZ SEMAİSİ VE RONDO’NUN MÜZİK EĞİTİMİNDEKİ YERİ

Bu çalışmada Doğu ve Batı müzik geleneklerinde yer alan döngüsel formlar teorik çerçevede incelenmiştir. Her iki müzik geleneğinde de sıkça kullanılan saz semaisi formu ile rondo formu bu çalışmanın odağını oluşturmaktadır. Çalışma nitel araştırma kapsamında yürütülmüş her iki forma ait yayınlar doküman incelemesine dayalı betimsel ve karşılaştırmalı olarak analiz edilip değerlendirilmiştir. Bulgular kapsamında seçilen örnekler bölüm yapıları, ölçüsel yapılar, tematik ve örgütsel yapıların kuruluşları değerlendirilmiştir. Her iki formda da eserlerde yapısal bütünlükler tekrar eden tema ile korunurken, saz semaisinde bunun teslim, rondo formunda ise ana tema ile sağlandığı görülmüştür. Ayrıca saz semaisinde döngüsellik ve ezgisel yapı makamsal seyir özelliği ile sağlanırken, rondoda ise tonal örgütlenme ve birbirinin zıttı kontrast bölümlerle sağlanmaktadır. Müzik eğitimde bu iki formun birlikte ele alınmasının müzikal farkındalığı destekleyebilir ve bu çalışma gibi farklı kültürlere ait benzer formların soyut kavramları soyutlaştırmada etkili olabileceği vurgulanmıştır.

This study examines cyclical forms found in Eastern and Western musical traditions within a theoretical framework. The saz semaisi and rondo forms, frequently used in both traditions, constitute the focus of this study. Conducted as qualitative research, publications on both forms were analyzed and evaluated descriptively and comparatively based on document review. The findings evaluate the selected examples based on their section structures, meter structures, thematic and organizational structures. In both forms, structural integrity is maintained through recurring themes, while in the saz semaisi this is achieved through the continuation of the melody, and in the rondo form through the main theme. Furthermore, cyclical and melodic structure in the saz semaisi are achieved through modal progression, while in the rondo, they are achieved through tonal organization and contrasting sections. The study emphasizes that considering these two forms together in music education can support musical awareness, and that similar forms from different cultures, as in this study, can be effective in abstracting abstract concepts.