Müzik Eğitiminde Kullanılan Eserlerden Seçilen Örneklerin Kültürel Ve Müziksel Analizi
Öz
Bu çalışmada, T. C. Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı ikinci kademe 4 yıl süreli ortaokullardaki müzik derslerinde kullanılmakta olan müzik ders kitaplarından seçilen eserlerin müziksel ve kültürel analizi yapılarak bilimsel konularda veriler elde etmek ve müzik pedagojisine katkı sağlayacak sonuçlar ortaya çıkarmak amaçlanmaktadır. Bu çalışmanın sorusunu, ortaokul müzik ders kitaplarında yer alan çocuk şarkılarından seçilen eserlerin kültürel çeşitlilikleri ve kodları ile müziksel özellikleri açılarından değerlendirilmesi, öğrencilerin kültürel ve pedagojik gelişimini desteklemede önemli midir? oluşturmaktadır. Nitel araştırma modeli kullanılarak yapılan bu çalışma ile elde edilen veriler, daha önceden belirlenen temalara (doğa sevgisi, mevsimler, hayvanlar, sevgi, barış, dostluk, vatan sevgisi, milli bilinç, Atatürk sevgisi ve Atatürk’ü anlamak, milli değerleri kavrama) göre özetlenerek yorumlanmıştır. Random yöntemi kullanılarak seçilen bu eserlerin incelenmesi ile elde edilen bulgular, benzer öğretim programları ve ders kitaplarındaki repertuvarın niteliğine dair bütüncül bir bakış açısı sunmakta ve benzer bağlamlar için örneklik teşkil etmektedir. Çalışmada hem Türk müziği hem de Batı müziği repertuvarından; “Neşeli Günler”, “Sevgi Çiçekleri”, “Havada Bulut Yok”, “İlkbahar”, “Ulu Önder Atatürk”, “Segah Tekbir”, “Eski Ordu Marşı”, “Kemençe”, “Gülpembe”, “İzindeyiz”, “Dostluk”, “Gezsen Anadolu’yu” ve “İleri” adlı eserler seçilmiştir. Sonuç olarak bu eserlerin kültürel bağlamda tarihsel ve kültürel kodları ile tematik, milli, manevi ve estetik değerler, müziksel bağlamda ise yapısal kodları ve pedagojik işlevleri değerlendirilerek çok katmanlı bir bakış açısı oluşturulmuştur. Çalışma, kültürel müzikoloji ve müzik pedagoji alanlarında eğitim müziği repertuvarına analitik bir bakış sunulması ve bu alanlar arasında disiplinler arası bir köprü kurulması açısından önemlidir. 2. kademe müzik derslerinde kullanılan eserleri besteleyen kişilerin yaşam öyküleri üzerinden sanatçı ve eğitimci yönlerini nasıl birleştiğinin anlatılması, eserlerde işlenen temaların öğrencilerin yaşantısı ile özdeşim kurma ve rol model geliştirebilme gibi davranışlarında olumlu etki gösterebileceğinin desteklenmesi, öneriler arasındadır.
Anahtar Kelimeler
Müzik eğitimi, Ortaokul müzik dersi, Kültürel analiz, Müziksel analiz
Kaynakça
- Abbasova, İ. ve Akkaynak, Ö. (2017). Tarihin ve tarihi olayların türkülere yansıması. Musiqi Dünyası, 2 (71), 7797-7798.
- Aymaz, S. (1998). Halk oyunlarının toplumsal işlevleri. Gazi Kitabevi. Ankara.
- Balcı, A. (2005). Sosyal bilimlerde araştırma (5. Baskı). Pegem Akademi. Ankara.
- Berry, J. W. (1997). Immigration, acculturation, and adaptation. Applied Psychology: An International Review, 46 (1), 5-34.
- Campbell, R. (2004). Media and culture: An introduction to mass communication (5th ed.). MA: Bedford/St. Martin’s. Boston.
- Creswell, J. W. (2013). Nitel araştırma yöntemleri: Beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve araştırma deseni (M. Bütün, S. B. Demir, Çev.). Siyasi Kitabevi.
- Çelik, Ş., Özaydın, N. ve Barışeri Ahmethan, N. (2023). Ortaokul düzeyinde kullanılan müzik ders kitapları ve içerik yönünden incelenmesi: (Türkiye, İngiltere ve İtalya Örneği). Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 43 (3), 2329-2368.
- Çuhadar, C. H. (2016). Müzik ve müzik eğitimi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 25 (1), 217-230.
- Çuhadar. C. H. (2016). Dünyadaki profesyonel müzik eğitiminin incelenmesi. Akademik Bakış Dergisi, 58, 240-247.
- Çüçen, A. K. (2005). Kültür, uygarlık, evrensellik ve çok kültürlülük, Kaygı. Uludağ Üniversitesi Fen‑Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, 4, 111-115.