FOTOĞRAF ANALİZİNDE STUDİUM VE PUNCTUM KAVRAMLARI

This article aims to examine the Studium and Punctum concepts of Roland Barthes in the photography analysis. In this context, the methods of photography categorization by photo historian Beaumont Newhall, photographer and art historian Gretchen Garner, and historian, photographer, and critic John Szarkowski are included for the analysis of the photographs. The similarities and differences of these categorizations with the Studium and Punctum concepts of Barthes are emphasized. Definitions and comprehensive explanations of the Studium and Punctum concepts, and ideas and views on these concepts are examined. Photographs are analyzed through the concepts of Studium and Punctum. The article is narrowed down to the photographs from different periods that are widely-esteemed in history and art of which are Robert Cappa, Alexander Garder, Francesca Woodman, Alfredo Jaar, David Levi Straus, Diana Arbus, and an anonymous photograph from the Victorian period. It is observed that theorists suggest different categories to analyze what photography is, and these categories come into contact with each other from time to time. It is seen that the photographs that Garner examined in the stopped time category show an affinity with the concept of Studium where Newhall's equivalent (metaphorical) category occasionally shows similarities with the concept of Punctum. It is concluded that the Studium is the semiological reading of photography and an examination of cultural, social, historical, political sub-meanings while the Punctum is a detail personalizing the image which cannot be explained with knowledge. The study uses the methods of scanning, analyzing, and collecting data in the field of art. The ideas of photo historians, photographers, critics, theorists, and various authors are examined.

Bu makalenin amacı, fotoğraf analizinde Roland Barthes’ın Studium ve Punctum kavramlarının incelenmesidir. Bu kapsamda fotoğrafların analizi için fotoğraf tarihçisi Beaumont Newhall’ün; fotoğrafçı ve sanat tarihçi Gretchen Garner’ın; tarihçi, fotoğrafçı ve eleştirmen John Szarkowski’nin fotoğrafı kategorileştirme yöntemlerine yer verilmiştir. Bu kategorileştirmelerin, Barthes’ın Studium ve Punctum kavramlarıyla benzerlikleri ve farklılıkları üzerinde durulmuştur. Studium ve Punctum kavramlarının tanımlarına, geniş kapsamlı açıklamalarına ve bu kavramlara dair fikir ve görüşlere yer verilmiştir. Fotoğraf analizleri Studium ve Punctum kavramları doğrultusunda yapılmıştır. Çalışma; Victoria dönemine ait anonim bir fotoğraf, Robert Cappa’nın, Alexander Garder’ın, Francesca Woodman’ın, Alfredo Jaar ve David Levi Straus’un ve Diana Arbus’un birer fotoğrafları olmak üzere farklı dönemlerden seçilmiş, sanata ve tarihe mal olmuş fotoğraflarla sınırlandırılmıştır. Fotoğrafın ne olduğunu çözümlemek için kuramcıların farklı kategoriler önerdikleri ve bu kategorilerin zaman zaman birbiriyle temas ettiği görülmüştür. Garner’ın durdurulmuş zaman kategorisinde incelediği fotoğrafların, Studium kavramı ile yakınlık gösterdiği; Newhall’ın eşdeğer (metaforik) kategorisinin, Punctum kavramı ile zaman zaman benzerlikler gösterdiği görülmüştür. Studiumun, fotoğrafın semiyolojik okuması olduğu ve kültürel, sosyal, tarihsel, politik alt anlamları incelemek olduğu; Punctumun bilgiyle açıklanamayacak, imgeyi kişiselleştiren bir ayrıntı olduğu sonucuna varılmıştır. Çalışma boyunca sanat alanında tarama, inceleme ve veri toplama yöntemi kullanılmıştır. Fotoğraf tarihçisi, fotoğrafçı, eleştirmen, kuramcı ve çeşitli yazarların düşüncelerinden faydalanılmıştır.