EDEBİYATIN POPÜLER KÜLTÜRE AKTARIMLARI: 2000 YILI SONRASINDA TELEVİZYON DİZİLERİ BAĞLAMINDA EDEBİYAT UYARLAMALARI

Genel olarak tüm dünyada ve özel olarak Türkiye’de, hikâye anlatımı ve izlenirliği açısından dizi dramalara yönelik ilgi ve talep son yıllarda artmıştır. Yükselen bu talep karşısında drama üretiminin temel unsuru olan hikâye arayışına yönelen televizyon endüstrisi, bir kez daha ana kaynaklarından biri olan edebiyata yönelmiştir. Televizyon yayıncılığının başladığı ilk yıllarda olduğu gibi bugün de romanlar, öyküler ve oyunlar birbiri ardına ekranlarda yerlerini almışlardır. Bu doğrultuda yapılan çalışmanın temel amacı, Türkiye’de kamu ve özel televizyon kanallarında 2000 yılı sonrasında yayınlanan edebiyat uyarlaması drama dizilerini belirlemek ve televizyonun hikâye kaynağı olarak hangi eserlerden yararlanıldığını ortaya koymaktır. Var olan durumu betimlemeye yönelik olarak yürütülen çalışmada, en fazla izler kitleye sahip olan televizyon kanallarında, Ocak 2000-Aralık 2020 tarihleri arasında yayınlanan drama dizileri belirlenmiş ve edebiyat uyarlaması olanlar sorgulanmıştır. Böylece televizyon izleyicisinin edebiyat uyarlamalarıyla olan ilişkisi genel perspektifte incelenmiş ve Türk toplumunun ekran aracılığıyla hangi eserleri seyrettiği ve bir anlamda başka bir ortamda da olsa “okuma” olanağı bulduğu belirlenmeye çalışılmıştır. Görülmüştür ki bu dönem içinde ağırlıklı olarak Türk edebiyatının klasik ve modern eserleri ekranlarda yer bulmakla birlikte, son yıllarda günün popüler yazarlarına ait eserler de dizi drama olarak televizyonlarda görünür olmuşlardır.

Specifically, in Turkey and worldwide in general, recent years have seen an increase in interest and demand to drama series with respect to storytelling and viewership. In response to this increase in demand, the television industry once again turned towards literature which is one of the main resources in search of story, the foundational component of drama production. Today, as in the early years of television broadcasting; novels, stories and theater plays have been taking place in the small screen one after another. The main purpose of this accordingly conducted study is to designate the literary adaptations broadcasted after 2000 and exhibit the literary works that were used as the origin of their stories. In the study conducted to describe the existing situation, the drama series broadcasted between January 2000 and December 2020 were determined on television channels with the most audience, and literary adaptations were questioned among those. Thus, the viewer’s relationship with literary adaptations is examined and the literary works that had been “read” by viewers through small screen is specified. It is concluded that within this period of time, classical and modern works of Turkish literature have been featured on the screens, but in recent years, contemporary works of popular authors also started to take place on television as dramas.