ETİK İLKELER VE YAYIN POLİTİKASI

Genel İlkeler ve Yayın Etiği Beyanı

International Journal of Commerce and Finance, tüm yayın süreçlerini bilginin bilimsel yöntemle, tarafsız ve saygın biçimde üretilmesi, geliştirilmesi ve paylaşılması ilkesine dayandırır. Dergi, tüm yayın süreçlerinde Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayımlanan etik yayıncılık ilkelerini esas alır. Yayın sürecinin tüm bileşenleri — yayıncı, editörler, yazarlar, hakemler ve okuyucular — bu etik ilkelere uymakla yükümlüdür.

Dergiye gönderilen çalışmalar özgün olmalı; daha önce yayımlanmamış, başka bir dergide değerlendirme sürecinde bulunmayan ve tüm yazarlarca içeriği ve gönderimi onaylanmış nitelikte olmalıdır. İntihal, veri uydurma veya çarpıtma, mükerrer yayın, dilimleme yoluyla yayın, hayalet/onursal yazarlık, telif hakkı ihlali ve çıkar çatışmasının gizlenmesi etik dışı davranışlar olarak kabul edilir ve bu tür çalışmalar reddedilir. Bu durum, yayımlandıktan sonra tespit edilen uygunsuzlukları da kapsar. Yayımlanan çalışmaların bilimsel ve hukuki sorumluluğu yazar(lar)ına aittir.

Değerlendirme Süreci

Dergiye gönderilen makaleler öncelikle editör tarafından derginin amaç ve kapsamına uygunluk, özgünlük, yöntem ve yazım kuralları açısından ön incelemeden geçirilir. Ön incelemeyi geçen çalışmalar çift taraflı kör hakemlik (anonim yazar – anonim hakem) yöntemiyle değerlendirilir. Her çalışma, alanında uzman en az iki hakeme gönderilir; iki hakemin görüşlerinin farklı olması durumunda çalışma üçüncü bir hakeme gönderilir. Düzeltme istenen çalışmalar, yazarlara belirtilen süre içinde tamamlanmalıdır; düzeltmelerini süresinde göndermeyen çalışmalar değerlendirme sürecinden çıkarılır. Hakem değerlendirmeleri yazara dergi yönetim sistemi aracılığıyla iletilir; hakemler ile yazarlar arasında doğrudan iletişim kurulmaz. Yayımlanacak çalışmalara ilişkin nihai karar Yayın Kurulu'na aittir.

İntihal Denetimi

Ön kontrolden geçen tüm makaleler, bir intihal tespit yazılımı kullanılarak benzerlik taramasına tabi tutulur. Aşırı doğrudan alıntı içeren çalışmalar düzeltilmek üzere yazarlara iade edilir. Kaynakça hariç yapılan benzerlik taramasında kabul edilebilir üst sınır %20'dir; bu oranın üzerindeki çalışmalar Yayın Kurulu tarafından değerlendirme sürecine alınmadan reddedilir. Yayın Kurulu, gerekli gördüğü takdirde değerlendirme veya üretim sürecinin herhangi bir aşamasında yeniden intihal kontrolü yapabilir. Yüksek benzerlik, bir çalışmanın kabulünden önce veya sonra reddedilmesine yol açabilir.

Yazarların Etik Sorumlulukları

• Gönderilen çalışmalar özgün olmalı; başka çalışmalardan yararlanılması durumunda eksiksiz ve doğru biçimde atıf yapılmalıdır.
• Çalışmanın içeriğine entelektüel katkı sağlamayan kişiler yazar olarak gösterilemez; salt teknik destek, finansman veya genel gözetim tek başına yazarlık hakkı doğurmaz. Bu tür katkılar "teşekkür" bölümünde belirtilir.
• Yazar sıralaması yazarlar tarafından belirlenir. Değerlendirme süreci başlamış bir çalışmada yazar ekleme, çıkarma veya sıra değişikliği, tüm yazarların yazılı izni olmadan yapılamaz.
• Tüm yazarlar, sonuçları etkileyebilecek finansal ilişkileri ve çıkar çatışmalarını beyan etmelidir.
• Anket, mülakat, ölçek veya deney gibi doğrudan insan katılımcıdan veri toplayan çalışmalarda, yazarın bağlı olduğu kurumun ilgili etik kurulundan veri toplanmadan önce onay alınmalı; kurul adı, tarih ve sayı "Yöntem" bölümünde belirtilmeli ve belge sisteme yüklenmelidir. Yalnızca kamuya açık ikincil verilere (piyasa verileri, resmî istatistikler, şirket finansalları vb.) dayanan çalışmalarda onay gerekmez ve bu durum "Yöntem" bölümünde belirtilir. Onayın alınması ve belgelenmesi yazar(lar)ın sorumluluğundadır; dergi tarafından sağlanmaz.
• Üçüncü kişilere ait telif korumalı veri toplama araçları, tablo, grafik ve görseller için ilgili kişi veya kurumdan yazılı izin alınmalıdır.
• Değerlendirme sürecinde yazarlardan ham veri talep edilebilir; yazarlar bu bilgileri sunmaya hazır olmalıdır.
• Yazarlar, yayımlanmış veya değerlendirme aşamasındaki çalışmalarında bir hata fark ederse editörü bilgilendirmek ve düzeltme/geri çekme sürecinde işbirliği yapmakla yükümlüdür.
• Aynı çalışma eş zamanlı olarak birden fazla derginin başvuru sürecinde bulundurulamaz.

Editörlerin Etik Sorumlulukları

Editörler, kararlarını editoryal bağımsızlık ilkesi çerçevesinde verir. Editörler; çalışmaları yalnızca bilimsel değeri, özgünlüğü ve derginin kapsamına uygunluğu temelinde değerlendirir. Çift taraflı kör hakemlik sürecinin adil, tarafsız ve zamanında işlemesini sağlar; yazarlar, hakemler ve editörler arasındaki çıkar çatışmalarını gözetir. Gönderilen çalışmalara ilişkin bilgilerin yayımlanana kadar gizli kalmasını güvence altına alır ve hakemlerin kimliklerini korur. Gerektiğinde düzeltme veya geri çekme yayımlanmasını sağlar. Editörler; yazar, hakem ve okuyuculara ait kişisel verilerin korunmasından da sorumludur.

Hakemlerin Etik Sorumlulukları

• Yalnızca uzmanlık alanlarıyla ilgili çalışmaların değerlendirmesini kabul etmelidir.
• Değerlendirmeyi tarafsızlık ve gizlilik içinde, yalnızca çalışmanın bilimsel içeriğine dayanarak yapmalıdır.
• Değerlendirmeler yapıcı ve nazik bir dille yazılmalı; aşağılayıcı veya kişisel yorumlardan kaçınılmalıdır.
• Çıkar çatışması söz konusuysa veya zamanında değerlendirme yapamayacaksa editörü bilgilendirerek süreçten çekilmelidir.
• Herhangi bir telif hakkı ihlali veya intihal fark ettiğinde ve atıf yapılmamış ilgili yayınları tespit ettiğinde editöre bildirmelidir.
• Değerlendirilen çalışmalar yazarlara ait olup başkalarıyla paylaşılamaz.

Açık Erişim, Lisanslama ve Arşivleme

Dergi açık erişim ilkesini benimser; yayımlanan tüm içerikler okuyuculara ücretsiz ve engelsiz sunulur. Dergide yayımlanan tüm çalışmalar, Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası (CC BY-NC 4.0) lisansı ile lisanslanır. Tüm sayı ve makaleler uzun dönemli olarak arşivlenir.