Konaklama İşletmelerinde Kriz Yönetimi Uygulamaları: İstanbul Fatih İlçesi Örneği

Öz

İşletmeler çeşitli faktörlerden kaynaklanan nedenlerle kriz yaşayabilirler. Bu krizler yaşanırken de rutin dönemlerde uygulanan yönetim yaklaşımlarının dışında bazı uygulamalarda bulunurlar. Bu uygulamaların yeterliliği işletmelerin kriz durumundan en az hasarla çıkabilmesini, hatta krizden avantaj elde etmesini sağlayabilir. Türkiye turizmi 2014 yılında ağırladığı turist sayısı ve elde ettiği turizm geliri bakımından rekor kırmıştır. 2015 yılının ikinci yarısı itibariyle ise terör olaylarının tekrar patlak vermesi ve bazı politik sorunlar sebebiyle şiddetli bir kriz yaşanmıştır. Bu kriz sebebiyle 2016 yılında Türkiye Turizmi bir önceki yıla oranla hem turizmden elde edilen gelir hem de ağırlanan turist sayısı gibi verilerde yaklaşık %30 düşüş yaşamıştır. Bu çalışmanın amacı söz konusu kriz sürecinde İstanbul’un Fatih ilçesinde faaliyet gösteren 3, 4, ve 5 yıldızlı oteller ile özel belgeli konaklama tesislerinin uyguladıkları kriz yönetimi yaklaşımları ele almaktır. Araştırma nitel bir araştırma özelliği göstermekte olup, verileri ilgili işletmelerin genel müdürleri ile yapılan yarı yapılandırılmış görüşmelerle elde edilmiştir. Araştırma süresince 22 işletmeyle görüşme yapılmıştır. Araştırma sonucunda Krizin işletmeler için sürpriz olduğu, işletmelerin herhangi bir kriz yönetim planlarının olmadığı görülmüştür. İşletmelerin kriz anı ve sonrasında, kriz öncesine göre daha aktif bir kriz yönetimi gerçekleştirdiği anlaşılmıştır. Krizin bazı olumsuz etkilerinin hala sürdüğü gözlemlenmiştir

Anahtar Kelimeler

• kriz,kriz yönetimi,turizm,terör,istanbul

Crisis Management Practices In Accommodation Enterprises: Sample Of Istanbul Fatih District

Abstract

Businesses may experience crisis due to various factors. While they are experiencing these crises, they do some practices in addition to the management approaches applied in routine periods. The adequacy of these practices can enable businesses to get out of the crisis with the least damage and even benefit from the crisis. The tourism in Turkey broke a record in 2014 in terms of the number of the tourists it hosted and the tourism income it gained. As of the second half of 2015, there was a period of severe crisis due to the re-emergence of terrorist incidents and some political problems.In this study, the crisis management approaches of 3-star, 4-star, 5-star hotels and private certified accommodation facilities operating in Fatih district of Istanbul were discussed. The research is a qualitative research feature and its data is obtained through semi-structured interviews with the general managers of the relevant enterprises. During the research, 22 interviews were conducted. It is seen that the crisis is a surprise for the enterprises and that the enterprises do not have any crisis management plans. It was understood that the enterprises had a more active crisis management in the crisis and after the crisis than before the crisis. Some adverse effects of the crisis were still observed.

Keywords

• crisis,crisis management,tourism,terror,istanbul

Kaynakça

1. Akıncı, Z. (2010). Konaklama işletmelerinde kriz yönetimi: Alanya bölgesindeki konaklama işletmelerinde kriz sürecinde karşılaşılan sorunların tespit ve çözümüne yönelik bir araştırma. Doktora Tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Isparta.
2. Aymankuy, Y. Ş. (2001. Turizm sektöründe kriz yönetimi. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (6), 105-118.
3. https://www.bbc.com/turkce/haberler/2016/01/151231_rusya_turkiye_ambargo, Rusya ambargoları yürürlükte Türkiye nasıl etkilenecek ?, çevrimiçi (erişim tarihi: 26.03.2019).
4. Braverman, M. (2003). “Managing the Human Impact of Crisis”, Risk Management, 50(5), pp. 10-14.
5. CARLEY, Kathleen M. and John R. HARRALD; (1997), “Organizational Learning under Fire: Theory and Practice”, American Behavioral Scientist, 40(3), pp. 310–332
6. Çitekci, M. (2016). İşletmelerin kriz yönetiminde halkla ilişkilerle etkileşim. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Gelişim Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
7. Dallaryan, S. (2006). Turizm’de kriz yönetimi ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde kriz yönetiminin ülke turizminin gelişimine etkileri. Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
8. Dinçer, Ö. (2013). Stratejik Yönetim ve İşletme Politikası (Dokuzuncu baskı). İstanbul: Alfa Yayınları.

9. DUTTON, Jane E.; (1986), “The Processing of Crisis and Non-Crisis Strategic Issues”, Journal of Management Studies, 23(5), pp. 501-517.
10. Güleryüz, İ. (2015). Kriz yönetimi süreci örnek bir vaka incelemesi: Soma faciası. Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
11. Güneş, M., ve Beyazıt, E. (2010). Özel işletmelerde kriz yönetimi üzerine genel bir değerlendirme. Aksaray Üniversitesi İİBF Dergisi, 2(2), 15-33.
12. Haşit, G. (2000). İşletmelerde Kriz Yönetimi ve Türkiye’nin Büyük Sanayi İşletmeleri Üzerine Yapılan Araştırma Çalışması. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Açık Öğretim Yayınları
13. Kash, J. T., ve Darling, R. J. (1998). Crisis management: Prevention, diagnosis and intervention. Leadership & Organization Development Journal, 19(4), 179-189.
14. Kalpaklıoğlu, N. Ü. (2010). Krizlere en hassas sektör turizmde etkin kriz yönetimi. Akademik Araştırmalar Dergisi, (44), 139-155.
15. Koçhan, M. (2015). Risk ve kriz dönemlerinde otel işletmelerine yönelik bir araştırma: otel işletmelerinde risk ve kriz yönetimi. Yüksek Lisans Tezi, Düzce Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Düzce.
16. Köroğlu, A. (2004). Turizmde kriz yönetimi (otel işletmelerinde ve seyahat acentalarında bir uygulama). Doktora Tezi, Balıkesir Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Balıkesir.
17. Ongun, B. (2014). Turizm ve sağlık turizmi(Denizli örneği). Yüksek Lisans Tezi, Beykent Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
18. Mcmullan, K.C. (1997). Crisis: Crisis: When does a molehill become a mountain?
19. Disaster Prevention and Management: An İnternational Journal, 6(1), 4-10.
20. Özdemir, L. Ve Balkan, M.O.(2010) The Positive and Negative Effects of Crisis on Organizations: An Application, Turgut Özal International Conference on Economics and Politics
21. Özdemir, A. (1994). Kriz Yönetimi ve Halkla İlişkiler. İzmir: Ege Yayınevi.
22. Özdevecioğlu, M.(2002), “Krizin İşletmelerin Yönetsel ve Örgütsel Yapısı Üzerindeki Olumsuz Etkileri ve Kayseri Sanayi İşletmelerinde Yapılan Bir Araştırma”, Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 19, ss. 93-114
23. Parsons, W. (1996). Crisis management. Career Development İnternational, 1(5), 26-28.
24. Pheng, S. L., Ho, K. D., & Ann, S. Y. (1999). Crisis management: a survey of property development firms. Property Management, 17(3), 231-25.
25. Pira, A., ve Sohodol, Ç. (2012). Kriz Yönetimi Halkla İlişkiler Açısından Bir Değerlendirme(Dördüncü baskı). İstanbul: İletişim Yayınları.
26. Sarı, D. (2010). Konaklama işletmelerinde kriz yönetimi:2009 küresel ekonomik krizine yönelik bir araştırma. Yüksek Lisans Tezi, Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sakarya.
27. Seçilmiş, C. ve Sarı, Y. (2010). Kriz dönemlerinde konaklama işletmelerinin kriz yönetimi uygulamaları üzerine bir araştırma. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 15(1), 21-40
28. Şahin, S. (2005). Kriz ve kriz yönetimi kapsamında küçülme: konaklama işletmelerinde örnek bir uygulama. Yüksek Lisans Tezi, Balıkesir Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Balıkesir.
29. Topuz, Ç. (2009). Kriz yönetimi ve turizm sektörüne etkileri: Belek bölgesindeki otel işletmelerine yönelik bir uygulama. Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
30. Tutar, H. (2016). Kriz ve Stres Yönetimi(Dördüncü baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
31. Tüz, V. M.(2014). Kriz Yönetimi Uygulama İçin Temel Adımlar(Beşinci Baskı). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
32. Spillan, J., ve Hough, M. (2003). Crisis planning in small businesses: Importance, impetus and indifference. European Management Journal. 21(3), 398-407.
33. Sapriel, C. (2003). Effective crisis management: Tools and best practice for the new millennium. Journal of Communication Management, 7(4), 348-355.
34. Yaleze, H. D. (2014). Kriz yönetiminde sosyal medya kullanımı üzerine bir analiz: Taksim Gezi Parkı olaylar örneği. Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
35. Yavaş, A.(2004).Körfez Savaşlarının turizm ekonomisine etkisinin kriz yönetimi açısından incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kocaeli.
36. Yıldırım, A., ve Şimşek, H.(2016).Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri (Onuncu Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık
37. Yılmaz, Ö.D. (2004) Turizm işletmelerinde kriz yönetimi ve konaklama işletmeleri yöneticilerinin krizlere ilişkin yaklaşımlarına yönelik bir araştırma. Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.