The Investigation Of The Abstracts Of Theses And Dissertations In The Domain Of Measurement And Evaluation

Öz

Anahtar Kelimeler

• -

Öz

Bu araştırmanın genel amacı ölçme ve değerlendirme lisansüstü programı olan Türkiye’deki devlet üniversiteleri (Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Ankara Üniversitesi, Hacettepe Üniversitesi ve Mersin Üniversitesi) bünyesinde 2000-2009 yılları arasında tamamlanmış yüksek lisans ve doktora tez özetlerinin, Amerikan Psikologlar Derneği (American Psychological Association-APA) tarafından belirlenen standartlar da gözönünde bulundurularak belirlenen biçimsel ve içeriğe özgü kategoriler açısından incelenmesidir. Doküman incelemesi yapilan bu nitel araştırmanın kapsamında adı geçen dört devlet üniversitesinde tamamlanmış yüksek lisans düzeyinde 90, doktora düzeyinde 21 olmak üzere toplam 111 tez özeti incelenmiştir. Özetlerin belirli bir sistematik çerçevesinde okunabilmesi için araştırmacılar tarafından bir veri toplama formu geliştirilmiştir. Her bir tez özeti, araştırmacılar tarafından birbirlerinden bağımsız olarak bu veri toplama formu kullanılarak incelenmiş, araştırmacılar arasında uyumun belirlenmesinde veri toplama formu dâhilinde yapılan kodlamalar karşılaştırılmıştır. Farklılığın olduğu yerlerde özetler tekrar okunmuş, uzlaşmaya varılmıştır. Verilerin çözümlenmesi, betimsel ve içerik çözümlemesi ile yapılmış, incelenen tez özetlerinin içeriği, veri toplama formunda belirtilen ölçütlerin karşılanıp karşılanmadığını belirlemede kullanılan kategori ve alt boyutların frekansı verilerek ve yüzdeleri hesaplanarak sunulmuştur. Kategorilere ilişkin çarpıcı olduğu düşünülen örnekler özetlenerek ya da doğrudan alıntılar biçiminde verilerek yorumlanmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre; yüksek lisans düzeyindeki tez özetlerinin dörtte birinde araştırmanın amacına ilişkin bilgi sunulmadığı, yaklaşık üçte birinde amacın başlığın tekrarı niteliğinde olduğu, doktora düzeyindeki tez özetlerinin yaklaşık üçte birinde araştırma bulgularının sunulmadığı, yüksek lisans düzeyindeki tez özetlerinin beşte dördünde, 21 doktora düzeyindeki tez özetinin ise 19’unda araştırma modeline, yüksek lisans düzeyindeki tez özetlerinin yarısında, doktora düzeyindeki tez özetlerinin dörtte üçünde veri toplama sürecine; yüksek lisans düzeyindeki tez özetlerinin üçte birinde, doktora düzeyindeki tez özetlerinin ise üçte birinden fazlasında veri çözümleme tekniklerine yer verilmediği belirlenmiştir. Bu bulgular yüksek lisans ve doktora tez özetlerinin araştırmanın niteliğini belirleyen özelliklere ilişkin önemli eksikliklerinin olduğunu göstermektedir

Anahtar Kelimeler

• Lisansüstü tez özetleri, Ölçme ve değerlendirme, Nitel araştırma, İçerik analizi

Kaynakça

1. Adams, G. B. ve White, J. D. (1994). Dissertation research in public administration and cognate fields: An assessment of methods and quality. Public Administration Rewiew, 54(6), 565-576.
2. Amerikan Psikoloji Derneği Yayım Kılavuzu (2009). Publication manual of the American Psychological Association (5.Baskı). (C. Pamay ve Z. G. Üstün, Çev.). İstanbul: Kaknüs Yayınları No: 406. (Orijinal çalışma basım tarihi 2001.)
3. American Psychological Association (1984). Preparing abstracts for journal articles and Pyschological Abstracts [Draft]. Washington, DC: Author.
4. Altınkurt, L. (2007). Sanat eğitimi ile ilgili lisansüstü tezlerin incelenmesi. Milli Eğitim, 173, 105-113.
5. Balcı, A. (1993). Türkiye’de eğitim araştırmalarının durumu: A.Ü. Eğitim Bilimleri Fakültesi örneği. Eğitim Bilimleri Birinci Ulusal Kongresi, Bildiriler III. Ankara: 24-28 Eylül 1990.
6. Cleary, R. (2000). The public administration doctoral dissertation reexamined: An evaluation of the dissertations of 1998. Public Administration Review, 60(5), 446-455.
7. Coorough, C. ve Jack, N. (1997). The dissertation in education from 1950 to 1990. Educational Research Quarterly, 20(4), 3-14.
8. Dewey, J. (1933) How we think: A restatement of the relation of reflective thinking to the educative process (Revised ed.), Boston: D. C. Heath.

9. Erkuş, A. (1999). Üç üniversitedeki lisansüstü tez çalışmalarının psikometrik açıdan durumu. IV. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresi Bildirileri Cilt:4. Anadolu Üniversitesi Yayınları No:1076- Eğitim Fakültesi Yayınları No:51, Eskişehir.
10. Ertürk, S. (1975). Bilim Eğitiminin Felsefe Temelleri- V. Bilim Kongresi Bilim Adamı Yetiştirme Grubu Tebliğleri. Ankara: TÜBİTAK Yayınları.
11. Işıksoluğu, M. (1994). Tezler ve danışmanlık. Eğitim ve Bilim, 18(94), 57-66.
12. Juodaitytė, A. ve Kazlauskienė, A. (2008). Research methods applied in doctoral dissertations in education science (1995-2005): Theoretical and empirical analysis. Vocational Education: Research & Reality, 15, 36-45.
13. Kaptan, S. (1981). Bilimsel araştırma teknikleri ve istatistik yöntemleri. Ankara: Rehber Yayınları.
14. Karasar, N. (2009). Bilimsel araştırma yöntemi (20.baskı). Ankara: Nobel Yayınları.
15. Kivirauma, J. (1999). Finnish doctoral theses in education in the 1900s. Scandinavian Journal of Educational Research, 43(3), 295- 312.
16. Kolaç, E. (2008). İlk okuma yazma alanında yapılan lisansüstü tezlerin değerlendirilmesi. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi VII. Ulusal Sınıf Öğretmenliği Eğitimi Sempozyumu, Çanakkale: 2-4 Mayıs 2008.
17. Kökdemir, D., Demirutku, K., Çırakoğlu, O. C., Işın, G., Muratoğlu, B. ve Yeniçeri, Z. (2004). Akademik yazım kuralları kitapçığı. Ankara: Başkent Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Eleştirel-Yaratıcı Düşünme ve Davranış Araştırmaları Laboratuarı.
18. McCurdy, H.E. ve Cleary, R.E. (1984). Why can’t we resolve the research issue in public administration? Public Administration Review, 44(1), 49-55.
19. Nelson, J. ve Coorough, C. (1994). Content analysis of the PhD versus EdD dissertation. Journal of Experimental Education, 62(2), 158-168.
20. Oruç, Ş. ve Ulusoy, K. (2008). Sosyal bilgiler öğretimi alanında yapılan tez çalışmaları. Selçuk Üniversitesi Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Dergisi, 26, 121-132.
21. Ramazan, O., Öztuna, A., ve Dibek, E. (2005). Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü İlköğretim Anabilim Dalı yüksek lisans tezlerinde yapılan hatalar. II. Lisansüstü Eğitim Sempozyumu Bildirileri, Eskişehir: 26-28 Eylül 2005.
22. Ramazan, O. ve Balat, U. G., (2007). Çeşitli üniversitelerde okul öncesi dönem ve eğitimi ile ilgili yapılmış olan yüksek lisans tezlerinin konu alanı açısından incelenmesi. II. Lisansüstü Eğitim Sempozyumu Bildirileri, Eskişehir: 26–28 Eylül 2005.
23. Taymaz, H. (1985). Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesinde yapılan doktora tezleri. Eğitim ve Bilim, 10(56), 27-31.
24. Türkdoğan, O. (1989). Bilimsel değerlendirme ve araştırma metodolojisi. İstanbul: MEB Yayınları.
25. Yıldırım, C. (1973). 100 soruda bilim felsefesi. İstanbul: Gerçek Yayınları.
26. Yıldız, A. (2004). Türkiye’deki yetişkin eğitimi araştırmalarına toplu bakış. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 37(1), 78-97.