Derin Haddeleme Prosesinin Araç Rot Komponentinin Yorulma Dayanımına Etkisi

Öz

Otomotiv endüstrisinde, taşıt yolundan alınan verilerde rastgele gözlemlenen durumlar ve çalışma sırasında içten yanmalı motordan kaynaklanan periyodik titreşim nedeniyle bileşenlerin çoğu sürekli olarak dinamik yüklemeye maruz kalmaktadır. Bu tür yüklemeler, malzemenin akma dayanımının çok altındaki gerilmelerde hasara veya çatlamaya neden olabilecek dayanıklılık sorununa neden olur. Yeni işleme tekniklerinin gelişmesiyle birlikte bileşenlerin yorulma davranışını iyileştirmek için farklı yüzey işleme işlemleri uygulanmaktadır. Mekanik yüzey işleme yöntemlerinden biri olan derin haddeleme, parçadan kritik bölgeleri daha dirençli hale getirmekte, basma tipi artık gerilmeler sağlayarak yorulma performansını iyileşmeyi sağlamaktadır. Bu makalede, direksiyon sistemi bileşeni olarak kullanılan rot kolundaki çelik milin derin haddeleme işleminin yorulma davranışına etkisi incelenmiştir. Testlerden yorulma testi için Wöhler eğrileri (S-N grafiği) elde edilmiştir. Çelik milin haddelenmemiş durumda ve haddelenmiş durumda üç farklı yükte yorulma dayanıklılık sınırlarının değerlendirilmesi yapılmıştır. İstatistiksel yaklaşım kullanılarak dağılımı hesaba katmak için test verileri bir regresyon çizgisiyle analiz edilmiştir. Sonuçlardan, haddeleme işlemiyle dayanıklılık sınırının, haddelenmemiş duruma göre önemli ölçüde arttığı gözlemlenmiştir. Benzer şekilde, işleme yüküyle orantılı olan yorulma ömrü sınırı daha da iyileştirilmiştir. Bu çalışmanın sonuçları, kullanılan çelik rot başı bilinin tasarımı ve malzeme koşulları için optimum haddeleme yükünün belirlenmesinde derin haddeleme işlemine ışık tutmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Derin haddeleme
• rot mili
• yorulma ömrü
• yüzey işleme prosesleri
• direksiyon sistemi bileşenleri

The Influence of Deep Rolling Process on Fatigue Durability for Vehicle Tie-Rod Component

Öz

In the automotive industry, most of the components are consistently subjected to the dynamic loading due to the randomly observed situations from road inputs and periodic vibration from IC engine working during the operation. Such loadings cause the durability problem which may result in failure or cracking at stresses that are well below the yield strength of the material. Therefore, along with the development of new processing techniques, different surface treatment processes are applied to enhance the fatigue behavior of components. Being one of the mechanical surface treatment methods, deep rolling is an efficient way for improvement of fatigue performance by strengthening the critical section and providing compressive type of residual stresses. In this paper, the effect of the deep rolling process on fatigue behavior of steel stud in tie-rod used as steering system component was investigated. Force-Number of cycles curves (F-N graph) for the fatigue test have been obtained from the tests. Evaluation of the fatigue endurance limits of the stud at un-rolled condition and rolled conditions at three different loads were performed. Test data was analyzed with a regression line to account for the scatter using probability density functions. The results indicate a significant enhancement in the endurance limit following the implementation of the rolling process, as compared to the unrolled state. Furthermore, it was observed that the endurance limit proportionally increased in line with the rolling load. These findings underscore the crucial role of the deep rolling process in determining the optimal rolling load for the specific stud design and material conditions.

Anahtar Kelimeler

• Deep Rolling
• Tie-Rod
• Steering Components
• Fatigue Life
• Surface Treatment Process

Kaynakça

1. [1] Falah, A.H., Alfares, M.A., Elkholy, A.H., (2007), Failure investigation of a tie rod end of an automobile steering system, Elsevier, Engineering Failure Analysis 14,895– 902.
2. [2] Schulze, V., (2006). Modern Mechanical Surface Treatment. Wiley-VHC Verlag GmbH& Co. KGaA, Weinheim, pp. 25–134.
3. [3] Sener, A. S., (2016), Steering Wheel Tie Rod Fatigue Life Determination According to Turkish Mission Profiles, International journal of engineering technologies p. 56-63.
4. [4] Shindre, S. Kadam, A. Patil, S. Pandit, (2016), Design Modification and Analysis of Suspension Ball Joint Using Finite Element Analysis, International journal of innovative research in sicence, engineering and technology, p. 1297.
5. [5] Patil, M. A., Chavan. D.S, Kavade, M.V., Ghorpade U.S., (2013). FEA of tie rod of steering system of car, I. J. Application or Innovation in Engineering 2, 5, 222-227.
6. [6] Heißing, B., Ersoy, M., (2011), Chassis Handbook, Vieweg & Teubner Verlag, Springer Fachmedien Wiesbaden GmbH, 1st edition.
7. [7] El-Axir, M.H., (2000). An investigation into roller burnishing. Int. J. Mach. Tools Manuf.40, 1603–1617.
8. [8] Pehlivan, M.K., Ozsoy, M., (2014), Computer aided structural analysis of rot head. Bilecik Şeyh Edebali Universitesi Fen Bilimleri Dergisi. 1(1): p. 45-51.

9. [9] Altenberger, I., (2005), Deep rolling - the past, the present and the future, 9th International conference on shot peening. September 6-9, Paris, Marnela Vallee, France.
10. [10] Kloos, K. H., Fuchsbauer, B., Adelmann, J., (1987), Fatigue properties of specimens similar to components deep rolled under optimized conditions, international journal of fatigue 9, No. 1, pp 35-42.
11. [11] Web-based source, saarstahl.com.