Araştırma Makalesi

Düşük Etkili Kentleşme (DEK) Uygulamalarının Kentsel Yağmursuyu Drenaj Sistemi Üzerindeki Etkileri

Cilt: 9 Sayı: 1 17 Eylül 2024
PDF İndir
EN TR

Düşük Etkili Kentleşme (DEK) Uygulamalarının Kentsel Yağmursuyu Drenaj Sistemi Üzerindeki Etkileri

Öz

İklim değişimi ve kentleşme hızının artmasıyla birlikte verimli su kullanımının önemi giderek artmaktadır. Günümüzde, yağmursuyu hasadı yapılarak yağmur suyunun tekrar kullanılması ve su temini üzerindeki baskının azaltması hedeflemektedir. Ayrıca, su kaynaklarının korunması amacıyla doğa tabanlı çözüm yöntemlerini içeren Düşük Etkili Kentleşme (DEK) uygulamalarının kullanılması büyük öneme sahiptir. DEK, hidrolojik çevrimi korumak, selin ve yayılı kirlilik kaynaklarının olumsuz etkilerini azaltmak için tasarlanmış bir yağmursuyu yönetimi uygulamasıdır. Bu çalışma kapsamında, Çevre Koruma Kuruluşu Yağmursuyu Yönetim Modeli (EPA SWMM) kullanılarak kentleşme baskısı altında olan İstanbul Esenyurt ilçesinde bulunan bir yerleşim alanının hidrolojik ve hidrolik modeli oluşturulmuştur. Daha sonra, farklı DEK uygulamaları modele entegre edilerek bu uygulamaların yüzeysel akışa ve askıda katı madde (AKM) konsantrasyonuna olan etkisi incelenmiştir. Bu kapsamda, 2, 5, 10, 25, 50 ve 100 yıllık tekerrür aralığına sahip yağışlar ile İSKİ’den temin edilen yağmursuyu drenaj planları modelde kullanılmıştır. Çalışma kapsamında, yağmur varili/tankı (YV), yağmur bahçesi (YB) ve geçirimli kaldırım (GK) DEK uygulamaları, oluşturulan hidrolojik-hidrolik modele dahil edilmiştir. Model sonuçları incelendiğinde DEK uygulamalarının pik debiyi ve AKM konsantrasyon değerlerini büyük oranda azalttığı görülmüştür. Yapılan simülasyonlar sonucunda DEK uygulamalarının 2, 5, 10, 25, 50, 100 tekerrür aralıklı yağışların oluşturduğu akışın pik değerini sırasıyla, %9.89, %10.46, %9.43, %9.14, %9.34 ve %9.02 ve askıda katı madde maksimum konsantrasyon değerlerini %3.85, %3.25, %3.17, %4.80, %4.64 ve %4.75 oranlarında düşürdüğü gözlemlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Bu çalışma kapsamında, çalışma alanına ait yağmursuyu drenaj planları İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi’den (İSKİ) temin edilmiştir. Ayrıca Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nden (MGM) alınan 5, 10, 25, 50 ve 100 yıllık tekerrür aralığına sahip yağışlar kullanılmıştır. Katkılarından dolayı İSKİ’ye ve MGM’ye teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. [1] Almeida, C. M. V. B., Borges, D., Jr., Bonilla, S. H., ve Giannetti, B. F, 2010, “Identifying Improvements in Water Management of Buswashing Stations in Brazil.” Resour. Conserv. Recycling, 54(11), 821–831, doi: https://doi.org/10.1016/j.resconrec.2010.01.001
  2. [2] Conley, D.J., Paerl, H.W., Howarth, R.W., Boesch, D.F., Seitzinger, S.P., Havens, K.E., Lancelot, C., Likens, G.E., 2009, “Controlling Eutrophication: Nitrogen and Phosphorus”, Science, 323 (5917), 1014–1015, doi: https://doi.org/10.1126/science.1167755
  3. [3] Xie, M., He, D., Dong, Z., Cheng, Y., 2024, “Storage Scale Assessment of a Low-Impact Development System in a Sponge City”, Water, 16(10), 77-84, doi: https://doi.org/10.3390/w16101427
  4. [4] Gülbaz, S. ve Kazezyilmaz-Alhan, C.M., 2014, “Investigating Effects of Low Impact Development on Surface Runoff and TSS with a Calibrated Hydrodynamic Model”, La Houille Blanche, 100(3), 77-84, doi: https://doi.org/10.1051/lhb/2014031
  5. [5] Gülbaz, S., Kazezyılmaz-Alhan, C.M., 2012, “Impact of Land Use/Cover Changes on Water Quality and Quantity in a Calibrated Hydrodynamic Model”, 10th International Congress on Advances in Civil Engineering (ACE 2012), Ankara, Türkiye.
  6. [6] Jia, H., Yao, H., Tang, Y., Yu, S., Field, R., ve Tafuri, A., 2015, “LID-BMPs Planning For Urban Runoff Control and The Case Study in China”, Journal of Environmental Management, 149, 65-76, doi: https://doi.org/10.1016/j.jenvman.2014.10.003
  7. [7] Ekmekçioğlu, Ö., Yılmaz, M., Özger, M., Tosunoğlu, F., 2021, “Investigation of the Low Impact Development Strategies for Highly Urbanized Area via Auto-Calibrated Storm Water Management Model (SWMM)”, Water Science & Technology, 84 (9), 2194, doi: 10.2166/wst.2021.432
  8. [8] Gülbaz, S., Kazezyılmaz-Alhan, C.M., 2017, “Experimental investigation on hydrologic performance of LID with rainfall-watershed-bioretention system”, Journal of Hydrologic Engineering, 22 (1), D4016003, doi: https://doi.org/10.1061/(ASCE)HE.1943-5584.0001450

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İnşaat Mühendisliğinde Sayısal Modelleme, Su Hasadı, Su Kaynakları Mühendisliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

16 Eylül 2024

Yayımlanma Tarihi

17 Eylül 2024

Gönderilme Tarihi

29 Mayıs 2024

Kabul Tarihi

16 Eylül 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 9 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Hacı, A., Gülbaz, S., & Paşa, Y. (2024). Düşük Etkili Kentleşme (DEK) Uygulamalarının Kentsel Yağmursuyu Drenaj Sistemi Üzerindeki Etkileri. International Journal of Engineering Technologies IJET, 9(1), 32-42. https://doi.org/10.19072/ijet.1491930
AMA
1.Hacı A, Gülbaz S, Paşa Y. Düşük Etkili Kentleşme (DEK) Uygulamalarının Kentsel Yağmursuyu Drenaj Sistemi Üzerindeki Etkileri. IJET. 2024;9(1):32-42. doi:10.19072/ijet.1491930
Chicago
Hacı, Abdülbaki, Sezar Gülbaz, ve Yasin Paşa. 2024. “Düşük Etkili Kentleşme (DEK) Uygulamalarının Kentsel Yağmursuyu Drenaj Sistemi Üzerindeki Etkileri”. International Journal of Engineering Technologies IJET 9 (1): 32-42. https://doi.org/10.19072/ijet.1491930.
EndNote
Hacı A, Gülbaz S, Paşa Y (01 Eylül 2024) Düşük Etkili Kentleşme (DEK) Uygulamalarının Kentsel Yağmursuyu Drenaj Sistemi Üzerindeki Etkileri. International Journal of Engineering Technologies IJET 9 1 32–42.
IEEE
[1]A. Hacı, S. Gülbaz, ve Y. Paşa, “Düşük Etkili Kentleşme (DEK) Uygulamalarının Kentsel Yağmursuyu Drenaj Sistemi Üzerindeki Etkileri”, IJET, c. 9, sy 1, ss. 32–42, Eyl. 2024, doi: 10.19072/ijet.1491930.
ISNAD
Hacı, Abdülbaki - Gülbaz, Sezar - Paşa, Yasin. “Düşük Etkili Kentleşme (DEK) Uygulamalarının Kentsel Yağmursuyu Drenaj Sistemi Üzerindeki Etkileri”. International Journal of Engineering Technologies IJET 9/1 (01 Eylül 2024): 32-42. https://doi.org/10.19072/ijet.1491930.
JAMA
1.Hacı A, Gülbaz S, Paşa Y. Düşük Etkili Kentleşme (DEK) Uygulamalarının Kentsel Yağmursuyu Drenaj Sistemi Üzerindeki Etkileri. IJET. 2024;9:32–42.
MLA
Hacı, Abdülbaki, vd. “Düşük Etkili Kentleşme (DEK) Uygulamalarının Kentsel Yağmursuyu Drenaj Sistemi Üzerindeki Etkileri”. International Journal of Engineering Technologies IJET, c. 9, sy 1, Eylül 2024, ss. 32-42, doi:10.19072/ijet.1491930.
Vancouver
1.Abdülbaki Hacı, Sezar Gülbaz, Yasin Paşa. Düşük Etkili Kentleşme (DEK) Uygulamalarının Kentsel Yağmursuyu Drenaj Sistemi Üzerindeki Etkileri. IJET. 01 Eylül 2024;9(1):32-4. doi:10.19072/ijet.1491930

ijet@gelisim.edu.tr

 Alıntı-Gayriticari-Türetilemez 4.0 Uluslararası (CC BY-NC-ND 4.0)