YouTube’da UNESCO Gastronomisi: Hatay, Gaziantep ve Afyon Mutfaklarına Dair İzleyici Söylemi

This study focuses on the theoretical and practical importance of understanding the gastronomic image of Gaziantep, Hatay, and Afyonkarahisar, part of the UNESCO Creative Cities Network in gastronomy, as shaped through digital interactions. This is because online audience discourse, destination branding, perceptions of price fairness, and service standards can directly influence critical dimensions in cities' creativity-based competition. To this end, comments on the most-watched videos on YouTube were analysed using a netnographic approach and categorised along the axes of sensory characteristics, ingredients/recipes, presentation/visual appeal, and affordability. The findings show that sensory characteristics clearly dominate viewer discourse; in Gaziantep, olfactory cues, umami intensity, and the spiciness spectrum frame satisfaction, while tourist pricing and suspicion of influencer-specific service weaken the perception of fairness/authenticity. In Hatay, uniqueness and high hedonistic praise stand out, while comparative criticisms regarding künefe presentation and service consistency are notable. In Afyonkarahisar, while sucuk, kaymak and lokum have strong visual and olfactory appeal and are a source of local pride, there are expectations of equal presentation for everyone and discussions about the quality of ingredients in some products.

Bu çalışma, UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı’nda gastronomi alanında yer alan Gaziantep, Hatay ve Afyonkarahisar’ın dijital etkileşimler aracılığıyla şekillenen gastronomi imajını anlamlandırmanın hem kuramsal hem de pratik açıdan önemine odaklanmaktadır. Zira kentlerin yaratıcılık temelli rekabetinde çevrimiçi izleyici söylemi, destinasyon markalaması, fiyat adaleti algısı ve hizmet standartları gibi kritik boyutları doğrudan etkileyebilmektedir. Bu amaçla, YouTube’daki en çok izlenen videolara yapılan yorumlar netnografik bir yaklaşımla çözümlenmiştir. Duyusallık, malzeme/tarif, sunum/görsellik ve ekonomiklik eksenlerinde kategorize edilmiştir. Bulgular, duyusal özelliklerin izleyici söylemini belirgin biçimde domine ettiğini göstermektedir. Gaziantep’te olfaktör ipuçları, umami yoğunluğu ve acılık spektrumunun memnuniyeti çerçevelediği görülmüştür. Aynı zamanda turistik fiyatlama ve influencer’a özel servis şüphesinin adalet/otantiklik algısını zayıflattığı tespit edilmiştir. Hatay’da benzersizlik ve yüksek hedonik övgü öne çıkarken, özellikle künefe sunumu ve servis tutarlılığına yönelik karşılaştırmalı eleştiriler dikkat çekmektedir. Afyonkarahisar’da sucuk, kaymak ve lokum etrafında güçlü görsel-olfaktör çekicilik ve yerel gurur görülmekle birlikte, herkese eşit sunum beklentisi ve bazı ürünlerde malzeme kalitesi tartışmaları öne çıkmıştır.