ECONOMIC DYNAMICS OF EARTHQUAKE DIPLOMACY: THE ROLE OF TRADE AND TOURISM IN INTERNATIONAL HUMANITARIAN AID

Yıl 2025, Cilt: 9 Sayı: 2, 151 - 163, 27.12.2025

Binali Kılıç

https://doi.org/10.58670/ijgtr.1793427

Öz

On February 6, 2023, two major earthquakes with magnitudes of 7.7 and 7.6 struck the Pazarcık and Elbistan districts of Kahramanmaraş, respectively. These earthquakes (hereinafter referred to as the “disaster of the century”) directly affected approximately 9.1 million people across a vast region covering 11 provinces, with Kahramanmaraş at the epicenter. The aim of this study is to investigate whether there is a meaningful relationship between international aid provided to Türkiye in the aftermath of the earthquake and the trade and tourism ties that these donor countries maintain with Türkiye. The evaluation is based on the number of search and rescue teams dispatched within the first four days following the disaster of the century. The findings suggest that while commercial and touristic ties may have an influence on aid decisions, they are not decisive determinants. Rather, the scale of aid appears to be significantly shaped by factors such as cultural affinity, empathy, shared historical identity, diplomatic relations, voluntarism, the principles of universality, and humanitarian diplomacy considerations. A comparative analysis has been conducted between the countries that received humanitarian aid from Türkiye between 2009 and 2019 and those that provided assistance to Türkiye following the devastating earthquake on February 6, 2023. The study examines whether the principle of reciprocal humanitarian assistance “aid in return for aid” holds true in this context. The findings indicate that many of the countries that extended support to Türkiye in the aftermath of the disaster were previously recipients of Turkish humanitarian aid, suggesting a tendency toward reciprocal assistance. However, in cases where Türkiye had previously provided aid but did not receive assistance in return during the recent disaster, factors such as logistical challenges, lack of capacity, or ongoing political crises in those countries may have played a significant role

Anahtar Kelimeler

Earthquake diplomacy , Tourism , Trade , International humanitarian aid , Earthquake aid

Deprem Diplomasisinin Ekonomik Dinamikleri: Ticaret ve Turizmin Uluslararası Yardımlar Üzerindeki Rolü

Öz

6 Şubat 2023 tarihinde merkez üssü Kahramanmaraş’ın Pazarcık ve Elbistan ilçeleri olan, sırasıyla 7.7 ve 7.6 büyüklüğünde meydana gelen iki büyük deprem (bundan sonra asrın felaketi olarak anılacaktır), başta Kahramanmaraş olmak üzere toplam 11 ili kapsayan geniş bir coğrafyada, yaklaşık 9,1 milyon kişiyi doğrudan etkilemiştir. Bu çalışmanın amacı, depremin ardından Türkiye’ye yapılan uluslararası yardımlarla ülkelerin Türkiye ile olan ticaret ve turizm ilişkileri arasında anlamlı bir bağ olup olmadığını araştırmaktır. Asrın felaketini takip eden ilk dört gün içinde gönderilen arama kurtarma ekiplerinin sayısı temel alınarak değerlendirme yapılmıştır. Bulgulara göre, ticari ve turistik bağların yardım kararlarında etkili olabileceği, ancak belirleyici olmadığını göstermektedir. Yardımların boyutunda kültürel yakınlık, duygudaşlık, ortak tarihsel aidiyet, diplomatik ilişkiler, gönüllülük, evrensellik prensipleri ve insani yardım diplomasisi gibi faktörlerin önemli rol oynadığı söylenebilir. Türkiye’nin 2009–2019 arasında insani yardım yaptığı ülkeler ile asrın felaketi ardından bu ülkelerden gelen yardımlar arasında karşılaştırmalı bir değerlendirme yapılmıştır. Burada yardıma karşı yardım davranışının geçerli olup olmadığı analiz edilmiştir. Yardım gönderen çoğu ülkelerin, Türkiye’nin yardım ve destek sağladığı ülkeler olup, bu ülkelerin çoğunluğunun asrın felaketinde yardım ile karşılık vermiştir. Türkiye’nin yardım gönderdiği ancak asrın felaketinde yardım alamadığı ülkelerin lojistik, kapasite eksikliği veya içinde bulunduğu siyasi krizlerin etkisinin olabileceği düşünülmektedir

Anahtar Kelimeler

Deprem diplomasisi , Turizm , Ticaret , Uluslararası insani yardım , Deprem yardımları

Kaynakça

• Açar, D. A., 2023. Dünyayı işbirliği kurtaracak: 6 Şubat 2023 depremi, uluslararası kuruluşlar ve afetlere müdahale https://www.globalpanorama.org/blog/2023/03/16/aa/ (Erişim Tarihi 07.07.2025).
• Adams, W. C. (1986). Whose lives count? TV. Coverage of Natural Disasters. Journal of Communication, 36 (2), (Reprinted in Television: Critical Concepts in Media and Cultural Studies, Editor: Toby Miller, Oxford: Routledge, 2003), 113–122, https://doi.org/10.1111/j.1460-2466.1986.tb01429.x.
• Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı, 2019. Uluslararası insani yardım raporu https://www.afad.gov.tr/kurumlar/afad.gov.tr/e_Kutuphane/Kitaplar/Insani-Yardim-2019-V5.pdf (Erişim Tarihi 10.07.2025).
• Alioğlu Çakmak, G. (2018). Bir “Avrupa” azınlığı olarak Batı Trakya Türkleri, İstanbul Gelişim Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 5(2), 149-168, https://doi.org/10.17336/igusbd.409435.
• Aydın, N. (2018). Nitel araştırma yöntemleri: Etnoloji. Uluslararası Beşerî ve Sosyal Bilimler İnceleme Dergisi, 2(2), 60-71.
• Baltacı, A. (2019). Nitel araştırma süreci: Nitel bir araştırma nasıl yapılır? Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2), 368-388. https://doi.org/10.31592/aeusbed.598299.
• Bas, M. ve McLean, E. V. (2020). Natural disasters and cross-border ımplications. Oxford Research Encyclopedia of International Studies, https://doi.org/9780190846626.013.550.
• Başgelen, A. F. (2024). Uluslararası yardım çağrısı ve 6 Şubat depreminin sonuçları, 5 Temmuz 2025 tarihinde https://enderunhukukhareketi.com/uluslararasi-yardim-cagrisi-ve-6-subat-depreminin-sonuclari/ adresinden erişildi.
• Cansun, Ş. (2023). Deprem ve uluslararası ilişkiler (Deprem ve uluslararası ilişkiler, deprem ve toplum sosyal bilimsel projeksiyonlar (Editörler: Fahri ÇAKI ve Kadir CANATAN), Çizgi Kitabevi Eylül 2023, İstanbul, 317-335.
• Caymaz, E. (2024). Afet diplomasisi ve siyasal iletişim: Türkiye’nin afet diplomasisine yönelik keşfedici bir araştırma, Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8 (3), 461-473.
• Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, 2023. 06 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremleri Asrın Felaketi https://www.iletisim.gov.tr/images/uploads/dosyalar/Asrin-Felaketi-TR.pdf adresinden alındı (Erişim Tarihi 01.07.2025).
• Earthquake Diplomacy, 2025. https://www.diplomacy.edu/topics/earthquake-diplomacy/#:~:text=Earthquake%20diplomacy%20is%20a%20term,aftermath%20of%20a%20major%20earthquake (Erişim Tarihi 15.06.2025).
• Karadaban, A., Kaplan, C., Özek, Ö., Çaksu, C., Aküzüm, F. ve Aydın, M. (2023). Nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelenmesi, International Social Mentality and Researcher Thinkers Journal, 9(67): 26662670, http://dx.doi.org/10.29228/smryj. 67567.
• Kelman, I. (2006). Acting on disaster diplomacy, Journal of International Affairs, 59(2), 215–240.
• Kelman, I. (2018). Connecting theories of cascading disasters and disaster diplomacy, International Journal of Disaster Risk Reduction, 30, 172-179. https://doi.org/10.1016/j.ijdrr.2018.01.024.
• Kıral, B. (2020). Nitel bir veri analizi yöntemi olarak doküman analizi. Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(15), 170-189.
• Kirazoluğu, O. (2024). Yunan medyasında Şubat 2023 Türkiye depremleri: Yeni bir deprem diplomasisi mi? İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 13 (3), 1611-1632.
• NTV, 2023. Türkiye'ye yardım gönderen ülkeler: Deprem sonrası hangi ülkeler Türkiye'ye yardım gönderdi? https://www.ntv.com.tr/galeri/dunya/turkiyeye-yardim-gonderen-ulkeler-deprem-sonrasi-hangi-ulkeler-turkiyeye-yardim-gonderdi,JSHp79Kx_E6H3zAIO_EpMg/Cn0rSRHdMkuB8uLiJ7Xwjg (Erişim Tarihi 25.07.2025).
• Siegl, E. (2002). Greek-Turkish relations- continutiy or change? Perspectives: Central European Review of International Affairs, (18), 40-52.
• Şehitoğlu, R. ve Güner, O. (2023). Earthquake diplomacy: The efforts of the members of the organization of Turkic states after Türkiye quakes in 2023, Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 13(3), 1775-1792, https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1296450.
• T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, 2025. https://yigm.ktb.gov.tr/TR-249709/yillik-bultenler.html (Erişim Tarihi 18.07.2025).
• Tolga, C. ve Halhallı, O. E. (2023), Uluslararası hukuk açısından uluslararası insan yardım çağrısının hukuki niteliği ve 6 Şubat depremi, Ankara Barosu Dergisi 81, (Özel Sayı), 129-169. DOI: 10.30915/abd.138093.
• Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, 2023. Dünyadan Türkiye’ye Afet Desteği https://www.iletisim.gov.tr/turkce/haberler/detay/dunyadan-turkiyeye-afet-destegi (Erişim Tarihi 22.07.2025).
• Türkiye İstatistik Kurumu, 2025. Çıkış Yapan Yabancı ve Vatandaşlar. https://data.tuik.gov.tr/Kategori/GetKategori?p=Egitim,-Kultur,-Spor-ve-Turizm-105 (Erişim Tarihi 01.07.2025).
• Türkiye İstatistik Kurumu, 2025. Giriş Yapan Yabancı ve Vatandaşlar. https://data.tuik.gov.tr/Kategori/GetKategori?p=Egitim,-Kultur,-Spor-ve-Turizm-105 (Erişim Tarihi 19.07.2025).
• Türkiye İstatistik Kurumu, 2025. Ülkelere Göre İhracat https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Dis-Ticaret-Istatistikleri-Mart-2024-53535 (Erişim Tarihi 12.07.2025).
• Türkiye İstatistik Kurumu, 2025. Ülkelere Göre İthalat. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Dis-Ticaret-Istatistikleri-Mart-2024-53535 (Erişim Tarihi 10.07.2025).
• Yurtlu, F. B., Öztürk, B., Güven, E. ve Eren, T. (2024). Afet sonrası ilk 72 saatte yapılacak faaliyetlere ilişkin stratejiler: Türkiye. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 10(2), 504–522. https://doi.org/10.21324/dacd.1429668.