Values Education in Children's Novels of Cahit Ucuk

Öz

Through children's books, children can realize the importance of values such as being fair, helpful, responsible and honest by thinking about the heroes in the books and the events and situations they experience, and they can comprehend what these values mean. The use of children's literature in this way contributes to children's internalization of these values by recognizing them. The aim of this research is to determine the interests in values education in Cahit Ucuk's children's novels and to find out how these messages are used in the teaching programs of the Ministry of National Education such as “justice, friendship, honesty, self-control, patience, respect, love, responsibility, patriotism, helpfulness”. It is to explain it with examples by classifying it in accordance with the core values determined as benevolence. Qualitative research is an approach that emphasizes researching and understanding social phenomena in the environment they are related to, with an approach based on theory building. In the research, the document analysis method, one of the qualitative research methods, was used. Document analysis includes the analysis of written materials containing information about the case or cases that are aimed to be investigated. Within the scope of the research, the values in Cahit Ucuk's children's novels were examined within the scope of the core values determined in the curriculum of the Ministry of National Education, conclusions were reached and suggestions were made in line with the findings obtained as a result of the examination. In the research, 13 children's novels and 2 book series by Cahit Ucuk were used as data collection tools. As a result of the research, it has been determined that Cahit Ucuk's children's novels have many messages that will enable children to meet values and internalize these values, and it has been determined that the author includes the values of love, respect, justice, honesty, patriotism, helpfulness, responsibility, justice and friendship in her children's novels. When evaluated from this point of view, it has been seen that the author's children's novels overlap with the core values that the Ministry of National Education includes in the curriculum of "justice, friendship, honesty, self-control, patience, respect, love, responsibility, patriotism, helpfulness".

Anahtar Kelimeler

• Cahit Ucuk
• Children’s Literature
• Values Education
• Core Values

Cahit Uçuk’un Çocuk Romanlarında Değerler Eğitimi

Öz

Çocuklar, çocuk kitapları aracılığıyla kitaplardaki kahramanlar ve onların yaşadığı olay ve durumlar hakkında düşünerek adil olmak, yardımsever olmak, sorumluluk sahibi olmak ve dürüst olmak gibi değerlerin öneminin farkına varıp bu değerlerin ne anlama geldiğini kavrayabilirler. Çocuk edebiyatının bu şekilde kullanımı, çocukların değerleri tanıyarak bu değerleri içselleştirmelerine katkı sağlar. Bu araştırmanın amacı, Cahit Uçuk’un çocuk romanlarında yer alan değerler eğitimi ile ilgili iletilerin tespit edilmesi ve tespit edilen bu iletilerin Milli Eğitim Bakanlığı’nın öğretim programlarında “adalet, dostluk, dürüstlük, öz denetim, sabır, saygı, sevgi, sorumluluk, vatanseverlik, yardımseverlik” olarak belirlenen kök değerlere uygun bir şekilde sınıflandırılarak örneklerle açıklanmasıdır. Nitel araştırma, kuram oluşturmayı temele alan bir yaklaşımla sosyal olguları ilişkili oldukları çevre içerisinde araştırmayı ve anlamayı ön plana çıkaran bir yaklaşımdır. Araştırmada, nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Doküman incelemesi, araştırılması hedeflenen olgu veya olgular hakkında bilgi içeren yazılı materyallerin analizini kapsar. Araştırma kapsamında, Cahit Uçuk’un çocuk romanlarında yer alan değerler, Milli Eğitim Bakanlığı’nın öğretim programlarında belirlediği kök değerler kapsamında incelenmiş, inceleme sonucunda elde edilen bulgular doğrultusunda sonuçlara ulaşılmış ve önerilerde bulunulmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak, Cahit Uçuk’un 13 çocuk romanı ve 2 kitap serisi kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda Cahit Uçuk’un çocuk romanlarının, çocukların değerler ile tanışmasını ve bu değerleri içselleştirmelerini sağlayacak birçok iletiye sahip olduğuna ulaşılmakla birlikte yazarın çocuk romanlarında sevgi, saygı, adalet, dürüstlük, vatanseverlik, yardımseverlik, sorumluluk, adalet ve dostluk değerlerine yer verildiği tespit edilmiştir. Bu açıdan değerlendirildiğinde, yazarın çocuk romanlarının Milli Eğitim Bakanlığı’nın öğretim programlarında “adalet, dostluk, dürüstlük, öz denetim, sabır, saygı, sevgi, sorumluluk, vatanseverlik, yardımseverlik” olarak yer verdiği kök değerler ile örtüştüğü görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Cahit Uçuk
• Çocuk Edebiyatı
• Değerler Eğitimi
• Kök Değerler

Kaynakça

1. Aydın, M. Z. (2020). Değerler Eğitimi. Ş. Şimşek, & F. Bulut içinde, Çocuk Edebiyatı Yazarlarının Kaleminden Değerler Eğitimi (s. 1-7). Ankara: Akademisyen Kitabevi.
2. Children and the Benefits of Friendship . (b.t.). Life Education: https://www.lifeeducation.org.au/parents/children-and-the-benefits-of-friendship adresinden alınmıştır.
3. Cihangir, S., & Haktanır, G. (2000, Mart 1). On Yaşındaki Çocukların Denetim Odakları İle Özsaygı Düzeylerinin İncelenmesi. Ankara University Journal of Faculty of Educational Sciences (JFES), s. 169-182.
4. Çınar, H. (2017). Cahit Uçuk'un Çocuk Romanlarında Tip ve İletiler. İstanbul: Hiper Yayın.
5. Edgington, W. D. (2002). To Promote Character Education, Use Literature for Children and Adolescents. The Social Studies, 113-116.
6. Enginün, İ. (1991). Çocuk Edebiyatına Toplu Bir Bakış. Yeni Türk Edebiyatı Araştırmaları (s. 392-399). içinde İstanbul: Dergâh Yayınları.
7. Erdal, K. (2009). Eğitim Değerleri Açısından Çocuk Kitapları, Akademik Bakış, Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler E Dergisi, Sayı 17, Temmuz-Ağustos-Eylül 2009.
8. Erdal, K. (2019). Çocuk Oyunlarında Değerler Eğitimi, IJHAR Uluslararası Hakemli İnsan ve Sanat Araştırmaları Dergisi, Yıl 3, Sayı 2, Aralık 2019.

9. Erdal, K. (2020). Örneklerle Değerler Eğitimi. Bursa: Sentez.
10. Finn, J. F. (2020, Şubat 1). Developing responsibility in kids: Here's what to know. Today: https://www.today.com/parenting-guides/developing-responsibility-kids-ages-8-11-t179128 adresinden alınmıştır.
11. Hui, B. P. H., Ng, J. C. K., Berzaghi, E., Cunningham-Amos, L. A., & Kogan, A. (2020). Rewards of kindness? A meta-analysis of the link between prosociality and well-being. Psychological Bulletin, 146(12), 1084–1116. https://doi.org/10.1037/bul0000298
12. JP International. (2021, Ekim 26). Teaching Children the Importance of Honesty. JP International School: https://www.jpinternational.co.in/teaching-children-the-importance-of-honesty/ adresinden alınmıştır.
13. Kayadibi, F. (2002). Sevgi Faktörünün Eğitim Verimliliği Üzerine Etkisi. Journal of Istanbul University Faculty of Theology, 33-50.
14. Milli Eğitim Bakanlığı. (2019). Türkçe Dersi Öğretim Programı (İlkokul ve Ortaokul 1,2,3,4,5,6,7 ve 8. Sınıflar). Ankara.
15. Özen, Y. (2015). Sorumluluk Eğitimi . Ankara: Vize Yayıncılık.
16. Sever, S. (2021). Çocuk ve Edebiyat. İzmir: Tudem.
17. Sınar Çılgın, A. (2007). Çocuk Edebiyatı. İstanbul: Morpa Kültür Yayınları.
18. Song, S. (2020, Mayıs 18). "That's Not Fair!" Teaching The Meaning Of Fairness. Better Kids: https://betterkids.education/blog/thats-not-fair-teaching-the-meaning-of-fairness adresinden alınmıştır.
19. Şimşek, Ş. (2020). Çocuk Edebiyatında Değerler Eğitimi. Ş. Şimşek içinde, Çocuk Edebiyatında Değerler Eğitimi, Çocuk Edebiyatı Yazarlarının Kaleminden Değerler Eğitimi (s. 9-19). Ankara: Akademisyen Kitabevi.
20. Uçuk, C. (2003). Yıllar Sadece Sayı. İstanbul: Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık.
21. İncelenen Kitaplar Uçuk, C. (1996). Esrarengiz Yalı . İstanbul: Uçuk Yayınları.
22. Uçuk, C. (1996). Eve Doğan Güneş. İstanbul: Uçuk Yayınları.
23. Uçuk, C. (2002). Küçük Çoban Alim Kız 1. İstanbul: Bilge Kültür Sanat.
24. Uçuk, C. (2002). Küçük Çoban Alim Kız 2. İstanbul: Bilge Kültür Sanat.
25. Uçuk, C. (2002). Küçük Çoban Alim Kız 3. İstanbul: Bilge Kültür Sanat.
26. Uçuk, C. (2003). Doğanın Armağanı. İstanbul: Bilge Kültür Sanat.
27. Uçuk, C. (2004). Alim Kız Büyüdü 1: Rengârenk Hayaller. İstanbul: Bilge Kültür Sanat.
28. Uçuk, C. (2004). Alim Kız Büyüdü 2: Karlıcadağ'ın Melekleri. İstanbul: Bilge Kültür Sanat.
29. Uçuk, C. (2004). Alim Kız Büyüdü 3: Sevgiler Düğüm Düğüm. İstanbul: Bilge Kültür Sanat.
30. Uçuk, C. (2004). Alim Kız Büyüdü 4: Gurbette İki Yürek. İstanbul: Bilge Kültür Sanat.
31. Uçuk, C. (2004). Alim Kız Büyüdü 5: Vatana Uzanan Yollar. İstanbul: Bilge Kültür Sanat.
32. Uçuk, C. (2011). Mavi Ok. İstanbul: Bilge Kültür Sanat.
33. Uçuk, C. (2013). Düğüm Düğüm Üstüne. İstanbul: Bilge Kültür Sanat.
34. Uçuk, C. (2016). Sihirli Rüzgâr Çanı. İstanbul: Bilge Kültür Sanat.
35. Uçuk, C. (2016). Sumru Kız. İstanbul: Bilge Kültür Sanat.
36. Uçuk, C. (2018). Alın Teri. İstanbul: Bilge Kültür Sanat.
37. Uçuk, C. (2018). Mavi Derinliklerdeki Sır. İstanbul: Bilge Kültür Sanat.
38. Uçuk, C. (2018). Türk İkizleri. İstanbul: Bilge Kültür Sanat.
39. Uçuk, C. (2020). Gümüş Kanat. İstanbul: Bilge Kültür Sanat.
40. Uçuk, C. (b.t.). İran İkizleri. İstanbul: Uçuk Yayınları.
41. Uçuk, C. (b.t.). Yalçın Kayalar. İstanbul: Uçuk Yayınları.