Araştırma Makalesi

Tekstil ve Giyimde Biyomimetik: Görsel ve İşlevsel Etkiler

Cilt: 7 Sayı: 4 30 Aralık 2022
PDF İndir
EN TR

Tekstil ve Giyimde Biyomimetik: Görsel ve İşlevsel Etkiler

Öz

Teknolojik imkanlar geliştikçe gereksinimlerin farklılaşmasıyla ürünlere yeni işlevsel özellikler kazandırılmaktadır. Bu bağlamda “Biyomimetik”, (biyotaklit/biyomimesis/biyomimetri/biyomimikri) alanında yapılan çalışmalarla, doğadaki varlıklara ait yapısal veya biçimsel birtakım özellikler işlevsel ve görsel yönlerden taklit edilerek ürünlere kazandırılmaktadır. Çalışmanın amacı, biyomimetik yapıların uygulandığı tekstil ve giyim materyalleri evreninde, görsellik-işlev ilişkisinin doğurduğu etkileri incelemektir. Araştırmanın temel sorusu “Bu doğrultuda üretilmiş tekstil ve giyim ürünlerinde, görselliği etkileyen işlevin belirleyici olduğu, biçimsel özellikler nelerdir?” Şeklinde açıklanabilir. Ayrıca elde edilen bulguların, tasarımcıların işlev-form kurgusu sürecinde görsellik ve işlevsellik ilişkisini de göz önüne almaları konusunda yol gösterici olacağı düşünülmektedir. Araştırmanın yöntemi, çeşitli kitap, akademik makale ve tezlerden literatür taraması yapılarak elde edilen bulguların karşılaştırılmasıyla belirlenmiştir. Yeni teknolojilerle ortaya koyulan biyomimetik çalışmalar bu konuda yapılmış yayınlar üzerinden araştırılarak tekstil ve giysi görselleri kapsamında irdelenerek, işlevin doğurduğu görsel etkiler tablo üzerinden ele alınmıştır. Çalışma kapsamında akademik ve güncel kaynaklarda karşılaşılan biyomimetik uygulamalar sekiz varlık ile sınırlandırılmıştır. İşlevden kaynaklanan materyal ve form özelliğinin yansıttığı görselliğin karşılaştırılması yapılmıştır. Bulgular olarak; tavus kuşu ve penguenin tüy yapısından, örümceğin oluşturduğu ağ yapısından, yaprağın ve kozalağın ısıya karşı gösterdiği özelliklerden, gülün yüzey yapısından, kertenkelenin ayak yapısından ve uçan sincabın vücudundaki süzülme özelliğinden ilham alınarak üretilen tekstil/giyim ürünlerine ulaşılmıştır. Çalışma sonucunda; kullanıcılarda işlevsel memnuniyet sağlayacak tekstil ve giyim ürünlerinde işlevin yarattığı görselliğin etkili olduğu saptanmıştır. Doğadaki varlıklarda yer alan işlevsel özelliklerin ürünlere uygulanmasıyla materyalin, yüzey ve form özelliğinde çeşitli etkiler ortaya çıktığı gözlemlenmiştir. Çalışmada ürünlerdeki işlevin görsel algıya yönelik belirleyici etkileri ele alınmış; işlevden kaynaklanan materyal özelliğinin yansıttığı görsellikte 8 üründen 4’ünde işlevin ürüne ait materyal görselliğini etkilediği tespit edilmiştir. İşlevden kaynaklanan form özelliğinin yansıttığı görsellikte ise 8 üründen 1’inde işlevin ürünün formunu etkilediği görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Alpan, D. (1984). İşlev-Tasarım Etkileşimi ve Diğer Unsurlar. Ulusal Tekstil Sempozyumu, s.100-102. Bursa: TMMOB Makine Mühendisleri Odası, Yayın No:113
  2. Barnard, M. (2002). Sanat, Tasarım ve Görsel Kültür, (G. Korkmaz, Çev.), Ankara: Ütopya Yayınları.
  3. Barral, A. (2019). Stomata Feel The Pressure, Nature Plants, Mart (5), s.244.
  4. Bayazıt, N. (2008). Tasarımı Anlamak, İstanbul: İdeal Kültür&Yayıncılık.
  5. Benyus, J. M. (1997). Biomimicry, HarperCollins e-books, s.7 (Erişim Tarihi: 6.4.2022).
  6. Berger, J. (2017). Görme Biçimleri, (Y. Salman, Çev.), Metis Yayınları.
  7. Beyoğlu, A. (2015). Sanat Eğitiminde Algı, Görsel Algı ve Yanılsama: Victor Vasarely’nin Çalışmaları Üzerine Bir İnceleme. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt:17, Sayı:1, s.334,336.
  8. Chang, F., Hong, S., Sheng, Y., Tsao, K. (2009). High Contact Angle Hysteresis of Superhydrophobic Surfaces: Hydrophobic Defects, Applied Physics Letters, 95(064102), s.2.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Aralık 2022

Gönderilme Tarihi

27 Eylül 2022

Kabul Tarihi

15 Kasım 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 7 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Tatari, E., & Bayburtlu, I. (2022). Tekstil ve Giyimde Biyomimetik: Görsel ve İşlevsel Etkiler. Uluslararası İnsan ve Sanat Araştırmaları Dergisi, 7(4), 330-348. https://izlik.org/JA83RG56CF

 

logo.svg  doi.png  grammarly-0fb692ef.svg 88x31.png 📎 ithenticate.png   a94bbc48292e3b6e54b776e608d10ad5cb_turnitin-login-page-logo-2022.png İjhar.png

Uluslararası İnsan ve Sanat Araştırmaları Dergisi İJHAR;  Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.

Uluslararası İnsan ve Sanat Araştırmaları Dergisi IJHAR, Türk Patent ve Marka Kurumu'nun 71248886-2020/24446 / E.2020-OE-458377 sayılı kararı ile tescillenmiştir.