Sıcak Cam Biçimlendirme Tekniklerinde Bakır Telin Camla Etkileşimi Üzerine Deneysel Bir İnceleme

Yıl 2026, Cilt: 11 Sayı: 1, 160 - 176, 20.03.2026

Mehmet Aydın

https://izlik.org/JA42CB79TG

Öz

Cam, yüksek sıcaklıkta akışkan davranış gösterebilmesi sayesinde farklı malzemelerle deneysel birlikteliklere olanak tanıyan önemli bir sanatsal üretim ortamı sunmaktadır. Ancak sıcak cam uygulamalarında metal tel kullanımının camın biçimsel davranışı, yüzey karakteri ve optik yapısı üzerindeki etkilerine odaklanan çalışmalar literatürde oldukça sınırlıdır. Bu araştırma, sıcak cam üfleme ve sıcak cam serbest biçimlendirme teknikleri kapsamında bakır telin camla etkileşimini deneysel bir yaklaşımla incelemeyi amaçlamaktadır.
Stüdyo camı (COE 98) ile gerçekleştirilen çalışmada elektrik kablolarından elde edilen 0,24 mm çapındaki bakır teller hem küçük parçalar hâlinde hem de 30-100 cm uzunluklarda cam yüzeyinde ve cam kütlesi içerisinde kullanılmıştır. Deneysel süreç üfleme yöntemiyle oluşturulan içi boş formlar ve kütlesel cam formlar üzerinde yürütülmüş, bakır telin yüzey ve cam içi uygulamalarda oluşturduğu yapısal, optik ve biçimsel etkiler karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Ayrıca şeffaf ve opak cam zeminler üzerinde yapılan tekrar uygulamalarla bakırın cam içindeki davranışının görsel algıya etkisi incelenmiştir. Örnekler tavlama işlemi sonrasında polariskop cihazı ile analiz edilerek cam bünyesindeki olası iç gerilimler gözlemlenmiştir.
Bulgular bakır telin yüzey uygulamalarında yüksek sıcaklık ve atmosferle doğrudan temas sonucu siyahlaşma, yanık tel görünümü ve belirgin dokusal etkiler oluşturduğunu göstermektedir. Buna karşılık cam kütlesi içerisinde hapsedilen bakır tellerin büyük ölçüde kendi rengini koruduğu ve tellerin etrafında turkuaz, yeşilimsi ve petrol mavisi tonların oluştuğu belirlenmiştir. Uzun bakır tellerin sıcak cam üfleme sürecinde camın genişleme davranışını kısmen sınırlandırdığı, cidar kalınlığının homojen dağılımını zorlaştırdığı ve form kontrolünü güçleştirdiği tespit edilmiştir. Opak beyaz cam zemin üzerinde elde edilen sonuçlar, renk oluşumlarının ve cam-metal etkileşim sınırlarının daha net gözlemlenmesine olanak sağlamıştır. Polariskop incelemeleri ise bakır tel kullanımının uygun tavlama koşullarında cam bünyesinde kritik düzeyde iç gerilim oluşturmadığını ortaya koymuştur.
Elde edilen sonuçlar bakır telin sıcak cam uygulamalarında yalnızca dekoratif değil, camın akışkan davranışı, form gelişimi ve yüzey-kütle ilişkisi üzerinde etkili deneysel bir bileşen olarak değerlendirilebileceğini göstermektedir. Bu yönüyle çalışma, cam sanatında metal katkılı uygulamalara ilişkin teknik bilgi birikimine deneysel veriler sunarak alan yazına ve atölye pratiğine katkı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Sıcak cam üfleme , bakır tel , cam-metal etkileşimi , deneysel cam sanatı , iç gerilim

Interaction of Copper Wire and Glass in Hot Glass Forming: Experimental Study

https://izlik.org/JA42CB79TG

Öz

Glass offers a significant artistic medium for experimental combinations with different materials due to its fluid behavior at high temperatures. However, studies focusing on the effects of metal wire usage in hot glass applications, particularly in terms of the formal behavior, surface character, and optical structure of glass, remain limited in the literature. This research aims to experimentally investigate the interaction between copper wire and glass within the context of hot glass blowing and hot glass free-forming techniques.
In this study, conducted using studio glass (COE 98), copper wires with a diameter of 0.24 mm, obtained from electrical cables, were incorporated both as small fragments and in lengths ranging from 30 to 100 cm, applied to the glass surface and embedded within the glass mass. The experimental process was carried out on hollow forms produced by blowing as well as on solid glass forms. The structural, optical, and formal effects of copper wire in surface and internal applications were evaluated comparatively. Furthermore, the impact of copper’s behavior within the glass on visual perception was examined through repeated applications on transparent and opaque glass backgrounds. Following the annealing process, the samples were analyzed using a polariscope to observe potential internal stresses within the glass body.
The findings indicate that, in surface applications, direct exposure to high temperatures and the atmosphere results in blackening, a burnt-wire appearance, and pronounced textural effects. In contrast, copper wires encased within the glass mass largely retained their original color, while turquoise, greenish, and petrol-blue tones formed around the wires. It was observed that long copper wires partially restricted the expansion behavior of the glass during the blowing process, making it difficult to achieve a homogeneous wall thickness and complicating form control. Results obtained on an opaque white glass background allowed for clearer observation of color formations and the boundaries of glass–metal interaction. Polariscope examinations revealed that the use of copper wire does not create critical internal stress within the glass structure under appropriate annealing conditions.
The results demonstrate that copper wire should be considered not merely a decorative element, but an experimental component that influences the fluid behavior, form development, and surface-mass relationship of glass in hot applications. In this respect, the study contributes to both the literature and studio practice by providing experimental data on metal-inclusive applications in glass art.

Anahtar Kelimeler

Hot glass blowing , copper wire , glass–metal interaction , experimental glass art , internal stress

Kaynakça

• Araz Eskinazi, E. G. (2017). Cam üflemenin, cam sanatı eğitimindeki yeri [Yüksek lisans tezi, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi. (Tez No: 481323)
• Branam, C. (1998). Glassblowing: Theory and practice [Unpublished senior thesis, Texas Tech University, College of Arts and Sciences].
• Candy, L. (2006). Practice based research: A guide. Creativity ve Cognition Studios, University of Technology, Sydney. https://www.creativityandcognition.com/wp-content/uploads/2011/04/PBR-Guide-1.1-2006.pdf
• Cummings, K. (2001). Techniques of kiln-formed glass. Philadelphia: University of Pennsylvania Press.
• Erdal, G. (2023). Camda Sanat, Sanatsal İncelikte Üfleme Tekniği ve Anadolu Medeniyeti. Uluslararası İnsan ve Sanat Araştırmaları Dergisi (IJARS), 8(E.Ş. Özel Sayısı), 27-38. https://doi.org/10.5281/zenodo.8256919
• Hacızade, F. (2019). Seramiğin kimyası. Konya: Çizgi Kitabevi.
• Haunstein, L., ve Wycheck, A. (2012). Basic glass fusing: All the skills and tools you need to get started. Mechanicsburg, PA: Stackpole Books.
• Hendekcigil, H. F. (2019). Sıcak cam şekillendirme yöntemi ile diğer cam şekillendirme yöntemlerinin birleştirilmesi [Yüksek Lisans Tezi, Anadolu Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi. (Tez No: 579652)
• Kılıç, A. C. (1995). Cam üretiminde üfleme yöntemiyle biçimlendirme [Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi. (Tez No: 41315)
• Kohler, L. (1998). Glass: An artist's medium. Iola, WI: Krause Publications.
• Küçükerman, Ö. (1985). Cam sanatı ve geleneksel Türk camcılığından örnekler. Ankara: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
• Olcay Uçkan, B. (2008). Cam Tarihine Genel Bir Bakış. Anadolu Sanat, (19), 97-110.
• Özkaya, E., ve Yeşilay, S. (2018). Sanatsal camlarda kemik tozu kullanımı. Uluslararası Bilimsel Araştırmalar Dergisi (IBAD), 3(1), 194-203. https://doi.org/10.21733/ibad.373826
• Özsolak, İ., ve Yeşilay, S. (2017). Sıcak cam üfleme tekniğinde lüster etkisinin araştırılması. TÜBAV Bilim Dergisi, 10(4), 21-28. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/393510
• Rasmussen, S. C. (2012). How glass changed the world: The history and chemistry of glass from antiquity to the 13th century. Heidelberg: Springer Science ve Business Media. Shelby, J. E. (2005). Introduction to glass science and technology (2nd ed.). Cambridge: Royal Society of Chemistry.
• Smith, H. ve Dean, R. T. (Ed.). (2009). Practice-led research, research-led practice in the creative arts. Edinburgh University Press.
• Taştemür, E. (2017). Arkeolojik veriler ışığında camın tarihsel süreci. Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 7(13), 67-91.
• Tulane University, (2017). Tulane University student glass handbook. New Orleans, LA: Tulane University, School of Liberal Arts.