Araştırma Makalesi

DOĞU-BATI SINIRI ÜZERİNDEN POSTKOLONYALİZM VE POSTKOLONYALİZMİN ÇAĞDAŞ SANATA YANSIMALARI

Cilt: 6 Sayı: 4 30 Aralık 2021
PDF İndir
EN TR

DOĞU-BATI SINIRI ÜZERİNDEN POSTKOLONYALİZM VE POSTKOLONYALİZMİN ÇAĞDAŞ SANATA YANSIMALARI

Öz

Doğu-Batı ayrımı coğrafi bir yöne işaret etmektedir ancak kavramsal düzeyde de karşılığı olan bu ayrım daha çok sınırları zihinsel bir boyuta taşımaktadır. Doğu ile Batı arasında bu zihinsel sınırların yaratılmasında oryantalizmin rolü büyüktür. Oryantalizm, Batı’nın Doğu hakkındaki kolektif hayal ürünü ya da Batılı çevrelerce Doğu’nun mercek altına alındığı çalışma alanı olarak tanımlanır. Batı olarak nitelendirilen çevrenin sınırları dışında kalan alanı mitleştirme ya da ötekileştirme üzerine bir bakış açısına sahiptir. Bu bağlamda Oryantalizm, akademik, politik, sosyolojik, ve sanatsal olarak belli çerçevelere göre Doğu’yu yapılandırma uğraşı olarak da adlandırılabilir. 20. Yüzyılın son çeyreğinden günümüze oryantalizme hakim olan bu düşünce yapısı ve sömürgecilikle ilişkisi akademik ve sanat camiasında sıkça tartışılan bir konudur. Özellikle Edward Said ile yoğunlaşan bu tartışmalar, süreç içerisinde sömürge sonrası ülkelerin bağımsızlık hareketleri ile beraber post-kolonyal teori kapsamında devam etmektedir. Sömürgecilik sonrası dönem olarak ifade edilen postkolonyalizm; kolonyalizmi eleştiren ve sorunsallaştıran bir kuram olarak ortaya çıkmıştır. Postkolonyalizmle birlikte öne çıkartılan çokkültürlülük, kültürlerarası diyalog, kimlik ve öteki gibi kavramlar postmodern camiada karşılık bulmuş ve modernizme alternatif olarak sunulmuştur. Etnik kökenleri öne çıkartan bu yaklaşımlar zamanla Avrupa-merkezci bakış açısı tarafından formülize edilerek egzotik ve otantiklik vurgusuyla amacından uzaklaştırılarak ve kültür endüstrisinin metasına dönüştürülmeye çalışılmıştır. Çağdaş sanatın paradigmaları açısından da karşılığı bulunan postkolonyalizm, oryantalizmin sınırlarındaki bir alanda konumlanmıştır. Kendi kimliği üzerinden kendini oryante eden bu tavra geliştirilen eleştiriler literatüre self-oryantalizm olarak geçmiştir. Bu çalışmada, postkolonyalizm üzerinden doğu-batı kavramlarına ve postkolonyalizm çerçevesinden oryantalizme vurgu yapılmaktadır. Doküman analizi çerçevesinde postkolonyal teorilerin çağdaş sanat alanındaki karşılığı kuramsal boyutta incelenmiştir. Konu ile ilgili getirilen eleştirilere odaklanılarak batılı olmayan sanatçıların konu kapsamındaki üretimleri irdelenmiş ve saptamalarda bulunulmuştur. Bu doğrultuda, konu ile ilgili tartışmalara alternatif bir bakış açısı sunmak ve literatüre katkı sağlamak amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Sakarya Üniversitesi

Kaynakça

  1. Artun, A. (2014). Etnik Köken-Sanat-Kimlik Siyaseti II. E. A.: https://www.e-skop.com/skopbulten/etnik-koken-sanat-kimlik-siyaseti-ii/2122, E.T. 08.08.2021. Artun, A. (2015). Çağdaş Sanat ve Kültüralizm, İstanbul: İletişim Yayınları.
  2. Bulut, Y. (2010). Oryantalizmin Kısa Tarihi. İstanbul: Küre Yayınları.
  3. Dastarlı, E. (2020). Kimlik, Madun, Öteki… Postkolonyal Teoriler Bağlamında Çağdaş Sanatı Tartışmak. TYKHE, 5(8): 85-104.
  4. Demir, G. (2019). İronik ve Egzotik Ofili Etkisi (Sanatta Bir Karşı Saldırı). SDÜ Art-E Güzel Sanatlar Fakültesi Sanat Dergisi, 12(24): 462-482.
  5. Dirlik, A. (2009). Kriz, Kimlik ve Siyaset, Küreselleşme Yazıları, Trc. Sami Oğuz. İstanbul: İletişim Yayınları.
  6. Foster, H. (2009). Gerçeğin Geri Dönüşü: Yüzyıl Sonunda Avangard. Çev: E. Hoşsucu. Ayrıntı Yayınları.
  7. Gümüşçü, O. (2010). Siyasi Coğrafya Açısından Sınırlar ve Tarihi Süreç İçinde Türkiye’de Sınır Kavramı. Bilig Dergisi, 52: 79-104.
  8. Said, E. W. (1989). Oryantalizm: Sömürgeciliğin Keşif Kolu, Çev. Selahattin Ayaz. İstanbul: Pınar Yayınları.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Aralık 2021

Gönderilme Tarihi

2 Eylül 2021

Kabul Tarihi

26 Kasım 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 6 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Özgenç Erdoğdu, N., Öztürk, M. A., & Keskin, F. (2021). DOĞU-BATI SINIRI ÜZERİNDEN POSTKOLONYALİZM VE POSTKOLONYALİZMİN ÇAĞDAŞ SANATA YANSIMALARI. Uluslararası İnsan ve Sanat Araştırmaları Dergisi, 6(4), 519-534. https://izlik.org/JA75AA86XG

 

logo.svg  doi.png  grammarly-0fb692ef.svg 88x31.png 📎 ithenticate.png   a94bbc48292e3b6e54b776e608d10ad5cb_turnitin-login-page-logo-2022.png İjhar.png

Uluslararası İnsan ve Sanat Araştırmaları Dergisi İJHAR;  Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.

Uluslararası İnsan ve Sanat Araştırmaları Dergisi IJHAR, Türk Patent ve Marka Kurumu'nun 71248886-2020/24446 / E.2020-OE-458377 sayılı kararı ile tescillenmiştir.